Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 137 Cevapları

Hücreler çok küçük olduğundan mikroskop kullanılır.

1. Hücrelerin çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olduğunu hatırla.
2. Küçük yapıları büyüterek gösteren aracın adını yaz: mikroskop.

Kendini kontrol et: Yazdığın araç, gözle göremediğin hücrenin yapılarını görmeni sağlıyor mu?

Kemikler şekillerine göre uzun, kısa ve yassı olarak sınıflanır.

1. Kemiklerin şekillerine göre üç gruba ayrıldığını hatırla: uzun, kısa, yassı.
2. Uzun kemiğe kol veya bacaktan örnek ver: kol kemiği.
3. Kısa kemiğe el ya da ayak bileğinden örnek ver: el bileği kemiği.
4. Yassı kemiğe geniş ve ince kemiklerden örnek ver: kaburga veya kürek kemiği.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Uzun: uyluk kemiği; kısa: ayak bileği kemiği; yassı: kafatası kemikleri (Her örnek doğru sınıfa yerleştirildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Üç sınıfın her biri için en az bir kemik örneği yazdın mı?

Çizgili kaslar iskelete bağlıdır, düz kaslar iç organlarda, kalp kası kalptedir.

1. Üç kas çeşidini yaz: çizgili kas, düz kas, kalp kası.
2. Çizgili kasın iskelete bağlı olduğunu düşün; kol veya bacaktan örnek ver.
3. Düz kasın iç organlarda bulunduğunu düşün; mide veya bağırsağı örnek ver.
4. Kalp kasının yalnız kalpte bulunduğunu yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Düz kas için kan damarları veya yemek borusu örneği (İç organ ya da damar örneği verildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Her kas çeşidinin yanına en az bir vücut bölgesi yazdın mı?

Kıkırdak esnek bir dokudur, bu bölgelerde bulunur.

1. Kıkırdağın kemikten yumuşak, esnek bir doku olduğunu hatırla.
2. Vücudunda bükülebilen sert bölgeleri düşün: burun ucu ve kulak kepçesi.
3. Soluk borusunu ve kemiklerin eklem yüzeylerini de örnek olarak ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Omurlar arasındaki diskler (Omurlar arasındaki kıkırdak yapı olarak verildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın yapılar dokunduğunda esneyip eski şekline dönüyor mu?

Bu alışkanlıklar kemik ve kasları sağlıklı tutar.

1. Kemik ve kasları güçlendiren beslenmeyi yaz: kalsiyum, protein ve vitaminden zengin dengeli beslenme.
2. Kasları çalıştıran düzenli ve yaşa uygun sporu ekle.
3. Duruş ve yük taşıma kurallarını yaz: dik oturmak, yükü dizleri bükerek kaldırmak.
4. Kırık ve zedelenmeleri önlemek için darbelerden korunmayı ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ağır çantayı iki omuza takarak taşımak (Ağırlık taşıma kuralına örnek olarak kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın önerilerden hangisi kemiği, hangisi kası, hangisi duruşu koruyor? Her birini eşleştirebiliyor musun?

Bu üç yapı her hücrede temel kısım olarak bulunur.

1. Hücreyi dıştan içe doğru düşün: önce hücreyi saran yapı, sonra içteki sıvı, en içte yönetim merkezi.
2. Bu sırayla üç kısmı yaz: hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek.

Kendini kontrol et: Yazdığın üç kısım hem bitki hem hayvan hücresinde bulunuyor mu?

Bitki hücresi genelde köşeli, hayvan hücresi yuvarlaktır; hayvanda küçük kofullar ve sentrozom bulunur.

1. Önce yalnız bitki hücresinde bulunan yapıları listele: hücre duvarı ve kloroplast.
2. Kofulları karşılaştır: bitkide büyük ve az, hayvanda küçük ve çok koful bulunur.
3. Yalnız hayvan hücresinde bulunan yapıyı ekle: sentrozom.
4. İstersen şekil farkını da yaz: bitki hücresi köşeli, hayvan hücresi yuvarlağa yakındır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bitki hücresi köşeli, hayvan hücresi yuvarlak şekillidir. (Şekil farkı da kabul edilir; yapı farklarıyla birlikte yazılması önerilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her farkta yapının hangi hücrede bulunup hangisinde bulunmadığını açıkça belirttin mi?

Hücre duvarı bitki hücresine şekil verir ve korur; hayvan hücresinde bulunmaz.

1. Hücre duvarının hücreye şekil veren ve onu koruyan sert bir yapı olduğunu hatırla.
2. Bu yapının yalnız bitki hücresinde bulunduğunu, hayvan hücresinde bulunmadığını yaz.

Kendini kontrol et: Bitki hücresinin köşeli görünmesini sağlayan yapı bu mu?

Hücre yapı taşıdır, binada tuğlaya benzer.

1. Akciğer hücresinin okul binasındaki karşılığı isteniyor.
2. Hücre canlının en küçük yapı birimidir; diğer düzeyler hücrelerden oluşur.
3. Binada en küçük yapı taşı tuğladır; duvar, sınıf ve kat tuğlalardan oluşur.

Kendini kontrol et: Seçtiğin örnek binadaki en küçük parça mı? Hücre de canlıdaki en küçük birimdir.

Sistem birçok organı içerir, binadaki kata benzer.

1. Organizma okul binasına benzetilmiş; solunum sisteminin duvar, sınıf, tuğla, kat seçeneklerinden hangisine karşılık geldiği isteniyor.
2. Sıralama hücre, doku, organ, sistem, organizma şeklindedir; binada ise tuğla, duvar, sınıf, kat, bina şeklindedir.
3. Bir kat birçok sınıfı bir araya getirir; sistem de birçok organı bir araya getirir.

Kendini kontrol et: Altı katlı binada birden çok kat olduğu gibi insanda da birden çok sistem var mı?

Organ, katı oluşturan sınıfa benzer.

1. Akciğerin (organın) okul binasındaki karşılığı isteniyor.
2. Organ, birkaç dokunun birlikte çalışmasıyla oluşur.
3. Sınıf da birkaç duvarın bir araya gelmesiyle oluşur; doku duvar olduğuna göre organ sınıftır.

Kendini kontrol et: Sıralamada sınıf, duvardan büyük ve kattan küçük mü? Organ da dokudan büyük, sistemden küçüktür.

Doku, tuğlalardan oluşan duvara benzer.

1. Akciğer dokusunun okul binasındaki karşılığı isteniyor.
2. Doku, benzer hücrelerin bir araya gelmesiyle oluşur.
3. Duvar da tuğlaların bir araya gelmesiyle oluşur; hücre tuğlaya karşılık geldiği için doku duvara karşılık gelir.

Kendini kontrol et: Dört karşılığı sırayla diz: tuğla, duvar, sınıf, kat. Hücre, doku, organ, sistemle bire bir eşleşiyor mu?

İskelet destek ve koruma sağlar, kaslar kemikleri çekerek hareket ettirir.

1. Sistemin iskelet ve kaslardan oluştuğunu hatırla; her birinin görevini ayrı düşün.
2. İskeletin görevlerini yaz: vücuda şekil vermek, vücudu desteklemek, iç organları korumak.
3. Kasların görevini ekle: kemikleri çekerek hareketi sağlamak.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kemiklerde kan hücrelerinin üretilmesi ve minerallerin depolanması (Kitapta işlendiyse ek görev olarak kabul edilir; temel görevlerle birlikte yazılmalıdır.)

Kendini kontrol et: Kafatasının beyni, kaburgaların akciğerleri koruduğunu düşün: "koruma" görevini listene ekledin mi?