Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 18 Cevapları

Görselde Dünya'nın kesiti katmanlı görünür. En dışta ince kabuk, altında manto, ortada sıvı dış çekirdek ve katı iç çekirdek vardır.

1. Görseldeki Dünya kesitine bak; dıştan içe doğru kaç farklı renkli katman olduğunu say.
2. En dıştaki ince katmanın üzerinde yaşadığımız kabuk olduğunu belirt.
3. Kabuğun altındaki kalın katmanı manto, merkezdeki bölümü dış çekirdek ve iç çekirdek olarak adlandır.
4. Renklerin içe doğru sarıya ve açık renge dönmesinden sıcaklığın merkeze doğru arttığını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dünya iç içe geçmiş katmanlardan oluşur; en dışta ince bir kabuk, merkezde sıcak bir çekirdek vardır. (Katman adlarının hepsi henüz öğrenilmediyse ön bilgi olarak kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın katman adlarını dıştan içe sırayla görseldeki renklerle eşleştirebiliyor musun?

Dönme hareketi eksen etrafında gerçekleşir, bir günü oluşturur ve gece-gündüzün nedenidir.

1. Dönme hareketinin Dünya'nın kendi ekseni etrafında yaptığı hareket olduğunu yaz.
2. Dönme yönünü belirt: Dünya batıdan doğuya doğru döner.
3. Bir tam dönüşün yaklaşık 24 saat, yani bir gün sürdüğünü ekle.
4. Bu hareketin sonucu olarak gece ile gündüzün oluştuğunu yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dünya kendi çevresinde döner, bu yüzden Güneş doğudan doğup batıdan batıyor gibi görünür. (Dönmenin bir sonucunu doğru açıkladığı için kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın süre bir günü mü, bir yılı mı anlatıyor; dönme hareketine uyuyor mu?

Gece-gündüz dönüşümü ortadan kalkar; Güneş'e bakan taraf aşırı ısınır, karşı taraf donar. Uyku, tarım ve zaman ölçümü etkilenir.

1. Dönme hareketinin gece ve gündüzü oluşturduğunu hatırla.
2. Dönme durursa Güneş'e bakan yüzün hep gündüz, öbür yüzün hep gece kalacağını yaz.
3. Gündüz tarafının aşırı ısınacağını, gece tarafının çok soğuyacağını belirt.
4. Bu değişikliğin uyku, tarım ve zaman ölçümü gibi günlük yaşama etkisinden örnek ver.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Gün kavramı ortadan kalkar; bazı yerlerde sürekli aydınlık, bazı yerlerde sürekli karanlık yaşanır. (Gece-gündüz düzeninin bozulmasını doğru anlattığı için kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın değişiklikler gece-gündüz oluşumunun durmasıyla bağlantılı mı?

Dolanma hareketi Güneş çevresindeki yörünge hareketidir. Eksen eğikliğiyle birlikte mevsimlerin oluşmasına yol açar.

1. Dolanma hareketinin Dünya'nın Güneş çevresinde yaptığı hareket olduğunu yaz.
2. Bu hareketin izlediği yolun yörünge olduğunu ve eliptik biçimde olduğunu belirt.
3. Bir tam dolanmanın yaklaşık 365 gün 6 saat, yani bir yıl sürdüğünü ekle.
4. Eksen eğikliğiyle birlikte mevsimlerin oluşmasına yol açtığını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dünya Güneş'in çevresinde bir yılda tur atar; bu harekette yıl ve mevsimler oluşur. (Hareketin yeri, süresi ve sonucu doğru verildiği için kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın süre ve sonuç (yıl, mevsimler) Güneş çevresindeki harekete mi ait?

Dünya Güneş çevresinde dönmezse Güneş ışınlarının geliş açısı yıl boyunca değişmez, mevsim geçişleri olmaz ve yaşam düzeni bozulur.

1. Dolanma hareketinin yılı ve eksen eğikliğiyle birlikte mevsimleri oluşturduğunu hatırla.
2. Dolanma durursa mevsim geçişlerinin olmayacağını, her yerin tek bir mevsimde kalacağını yaz.
3. Yıl kavramının ve takvimin anlamını yitireceğini belirt.
4. Tarım, bitki ve hayvan yaşamı gibi mevsime bağlı etkinliklerin bozulacağından örnek ver.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hep aynı mevsim yaşanır; kışın ya da yazın sevdiğimiz etkinlikleri yapamayız, ürünler yetişmeyebilir. (Mevsim değişiminin durmasını günlük yaşamla ilişkilendirdiği için kabul edilir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın değişiklikler yıl ve mevsimlerle mi ilgili, yoksa gece-gündüzle mi?