Fen Bilimleri 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 50 Cevapları

Dünya'nın doğal uydusu Ay'dır.

1. Cümlede "doğal bir uydudur" ifadesine bak; boşluğa bir gök cisminin adı gelmeli.
2. Kutudaki gök cismi adlarından Dünya'nın etrafında dolananı seç: Ay.
3. Cümleyi "Dünya'nın etrafında dolanan Ay doğal bir uydudur." diye okuyarak kontrol et.

Kendini kontrol et: Seçtiğin gök cismi gerçekten Dünya'nın etrafında mı dolanıyor?

Güneş bir yıldızdır.

1. "Bir ... olan Güneş" ifadesi Güneş'in hangi tür gök cismi olduğunu soruyor.
2. Güneş'in kendi ışığını ve ısısını üreten bir yıldız olduğunu hatırla; "yıldız" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Güneş kendi ışığını üretiyor mu? Üretiyorsa hangi tür gök cismidir?

Dolunaydan yaklaşık iki hafta sonra yeni ay evresi görülür.

1. Ana evrelerin sırasını yaz: yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün.
2. Ana evreler arası yaklaşık bir haftadır; dolunaydan iki hafta sonra son dördünü geçip yeni aya gelinir.
3. Kutudan "yeni ay" ifadesini seç.

Kendini kontrol et: Dolunaydan başlayıp her hafta bir ana evre ilerleyince ikinci haftada hangi evreye varıyorsun?

Yeni ay ile ilk dördün arası evre hilaldir.

1. Yeni ay ile ilk dördün arasındaki ara evrede Ay'ın ince bir yay gibi göründüğünü hatırla.
2. Bu ara evrenin adı hilaldir; kutudan "hilal" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Yazdığın evre bir ara evre mi, yoksa ana evrelerden biri mi?

Cümledeki karşılaştırma 'Güneş etrafındaki dolanma'dan daha kısa sürede' biçimindedir; Ay'ın dönmesi (27 gün) Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanmasından (365 gün) kısadır.

1. Cümle iki süreyi karşılaştırıyor: Ay'ın dönmesi ve Güneş etrafındaki dolanma.
2. Ay kendi etrafındaki dönmeyi yaklaşık 27 günde, Güneş etrafındaki turu yaklaşık bir yılda tamamlar.
3. 27 gün bir yıldan azdır; boşluğa "kısa" kelimesini yaz.

Kendini kontrol et: Yaklaşık 27 gün mü, 365 gün mü daha kısa?

Evreler Ay'ın Dünya etrafındaki dolanmasından kaynaklanır.

1. "... etrafındaki dolanma" ifadesi, Ay'ın hangi gök cisminin çevresinde dolandığını soruyor.
2. Ay, Dünya'nın etrafında dolanırken aydınlık yüzünü farklı açılardan görürüz; evreler böyle oluşur.
3. Kutudan "Dünya" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Ay'ın etrafında dolandığı gök cismi hangisidir? Yazdığın kelime bu mu?

Güneş sıcak gazlardan oluşur.

1. "Güneş'in yapısı ... oluşur" ifadesi "-den/-dan" ekli bir madde adı ister.
2. Güneş'in çok sıcak gazlardan oluştuğunu hatırla; kutudan "gazlardan" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Seçtiğin kelime "oluşur" fiiliyle ekiyle birlikte doğru kullanılıyor mu?

Ay, Dünya'dan daha küçüktür.

1. "Dünya'dan daha ... bir gök cismi" ifadesi bir karşılaştırma ister; boşluğa sıfat gelmeli.
2. Ay ile Dünya'nın büyüklüğünü karşılaştır: Ay, Dünya'dan küçüktür.
3. Kutudaki "küçük" kelimesini boşluğa yaz.

Kendini kontrol et: Ay mı Dünya mı daha büyük? Cevabın bu karşılaştırmaya uyuyor mu?

Atmosfer çok ince olduğu için gök taşları yüzeye sık düşer.

1. Gök taşlarının yüzeye sık düşmesinin nedeninin atmosferle ilgili olduğunu fark et.
2. Atmosfer çok ince olunca gök taşları yanıp küçülmeden yüzeye ulaşır.
3. Boşluğa kutudaki "ince" kelimesini yaz.

Kendini kontrol et: "Atmosferin çok ince olması" ifadesi gök taşlarının neden yüzeye ulaştığını açıklıyor mu?

Bu çukurlara krater denir.

1. Cümle, gök taşlarının Ay yüzeyinde açtığı çukurların adını soruyor.
2. Bu çukurlara krater dendiğini hatırla ve kutudan "krater" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Ay fotoğraflarındaki yuvarlak çukurların adı ile yazdığın kelime aynı mı?

Ay'da atmosfer olmadığından yağmur gibi hava olayları görülmez.

1. "gibi hava olayları" ifadesi boşluğa bir hava olayı adı gelmesini ister.
2. Kutudaki kelimelerden hava olayı olanı bul: yağmur.
3. Ay'da su buharı ve yeterli atmosfer olmadığı için yağmur yağmadığını hatırla.

Kendini kontrol et: Yazdığın kelime gerçekten gökyüzünden yeryüzüne düşen bir hava olayı mı?

Ay'ın şekli küreye benzer.

1. "Ay'ın şekli bir ... benzer" yapısı "-e" ekiyle biten bir şekil adı ister.
2. Ay'ın her yönden yuvarlak olduğunu düşün ve kutudan "küreye" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Seçtiğin kelime cümleye ekiyle birlikte doğru oturuyor mu: "bir küreye benzer"?

Ay'da gece-gündüz sıcaklık farkı çok büyüktür.

1. Gece ile gündüz arasında Ay yüzeyini etkileyebilecek bir farkı düşün.
2. Ay'da gündüz çok sıcak, gece çok soğuktur; bu büyük fark kayaları çatlatır.
3. Boşluğa kutudaki "sıcaklık" kelimesini yaz.

Kendini kontrol et: "Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı" ifadesi anlamlı bir cümle oluşturuyor mu?

Cümle 'Dünya'ya en yakın gök cismi' biçimindedir; Ay ışık üretemez.

1. "Dünya'ya en ... gök cismi" yapısında boşluğa uzaklık bildiren bir sıfat gelir.
2. Ay'ın Dünya'ya en yakın gök cismi olduğunu ve ışık üretmediğini hatırla.
3. Kutudan "yakın" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Cümleyi "Dünya'ya en yakın gök cismi ışık üretemez." diye okuyunca anlam tamam mı?

Ay hem döner hem Dünya etrafında dolanır.

1. Cümlede "dönme" zaten yazılı; Ay'ın ikinci hareketini bulman gerekiyor.
2. Ay'ın Dünya'nın etrafında da hareket ettiğini hatırla; bu harekete dolanma denir.
3. Kutudan "dolanma" kelimesini seç.

Kendini kontrol et: Yazdığın hareket cümledeki "dönme"den farklı mı?