Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 62
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 62 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo - 1. DinamometrePoşetteki kitabın 1. dinamometreyle ölçülen değeri
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Tablo - 2. DinamometrePoşetteki kitabın 2. dinamometreyle ölçülen değeri
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme aDinamometrelerdeki ölçüm değerlerinin aynı olup olmadığı
Çözüm Yolu
Kitabın ağırlığı değişmez; iki dinamometre de aynı değeri gösterir.
- Gözlenen: Poşetteki aynı kitap 1. ve 2. dinamometreyle ayrı ayrı ölçülüyor; tablodaki iki değer karşılaştırılıyor.
- Kullanılan ilke: Dinamometre cismin ağırlığını yani ona etki eden kuvveti ölçer; ölçülen cisim değişmedikçe bu kuvvet değişmez.
- Dinamometreler farklı olduğu için değerler de farklıdır demek — alet değişse de ölçülen kitabın ağırlığı değişmez.
- Küçük okuma farklarını gerçek fark sanmak — çizgileri dikkatli okuyunca değerler aynı çıkar.
Kendini kontrol et: Tablodaki iki sayı aynı kitabın ağırlığını mı gösteriyor ve birbirine eşit mi?
Değerlendirme bDinamometrelerin yaylarındaki uzama miktarlarının aynı olup olmadığı
Çözüm Yolu
Büyük kuvvet ölçen dinamometrenin yayı daha sert olduğundan daha az uzar.
- Gözlenen: Aynı kitap asıldığında iki dinamometrenin yaylarının ne kadar uzadığı karşılaştırılıyor.
- Kullanılan bilgi: Dinamometrelerin ölçebileceği en büyük kuvvet farklıdır; büyük kuvvet ölçenin yayı daha serttir.
- Aynı kuvvet altında sert yay daha az, yumuşak yay daha çok uzar.
- Değer aynıysa uzama da aynıdır sanmak — aynı kuvvet farklı sertlikteki yayları farklı miktarda uzatır.
- Uzamayı göstergedeki sayıyla karıştırmak — uzama yayın boyundaki değişimdir, okunan değer ise kuvvettir.
Kendini kontrol et: Kitap asılıyken iki yayın boyundaki artışı yan yana koysan eşit mi görünüyor?
Değerlendirme cYay uzamaları farklıysa sebebin ne olabileceği
Çözüm Yolu
Ölçüm aralığı farklı dinamometrelerin yayları farklı sertliktedir; aynı kuvvette farklı uzarlar.
- İki dinamometrenin ölçebileceği en büyük kuvvetin farklı olduğunu hatırla.
- Büyük kuvvet ölçebilen dinamometrenin yayının daha sert, kalın olduğunu düşün.
- Aynı kuvvette sert yay az, yumuşak yay çok uzar; sebep yayların sertliğinin farklı olmasıdır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yayların kalınlıkları ya da yapıldıkları malzemeler farklıdır. (Yay sertliğini belirleyen özellik olarak açıklandığında geçerlidir.)
- Kitabın ağırlığının değiştiğini söylemek — iki ölçümde de aynı kitap kullanıldı, kuvvet aynıdır.
- Sebebi dinamometrenin rengine ya da boyuna bağlamak — belirleyici olan içindeki yayın sertliğidir.
Kendini kontrol et: Söylediğin sebep, aynı kuvvetin iki yayı neden farklı uzattığını açıklıyor mu?
Değerlendirme çDaha hafif cismi ölçmek için hangi dinamometrenin seçileceği ve nedeni
Çözüm Yolu
Yayı daha yumuşaktır, küçük kuvvetlerde belirgin uzar; ölçüm daha duyarlı ve doğru olur.
- Hafif cismin dinamometreye küçük bir kuvvet uygulayacağını düşün.
- Ölçebileceği en büyük kuvveti küçük olan dinamometrenin yayı yumuşaktır; küçük kuvvette bile belirgin uzar.
- Belirgin uzama ölçümü daha hassas yapar; bu yüzden ölçüm sınırı küçük olanı seç.
- Büyük sınırlı dinamometreyi seçmek — sert yay az uzar, küçük kuvvet tam okunamaz.
- Nedeni yazmayı unutmak — soru hem seçimi hem de yay uzamasına dayalı gerekçeyi istiyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğin dinamometrede hafif cisim yayı gözle okunabilecek kadar uzatır mı?
Değerlendirme dDaha ağır cismi ölçmek için hangi dinamometrenin seçileceği ve nedeni
Çözüm Yolu
Cismin ağırlığı dinamometrenin sınırını aşarsa yay zarar görür; sınırı yüksek olan seçilmelidir.
- Ağır cismin dinamometreye büyük bir kuvvet uygulayacağını düşün.
- Cismin ağırlığı ölçüm sınırını aşarsa yay aşırı uzar ve esnekliği bozulur.
- Bu yüzden ölçebileceği en büyük kuvveti büyük olan dinamometreyi seç.
- Hassas olduğu için küçük sınırlı dinamometreyi seçmek — sınır aşılırsa yay bozulur, ölçüm yapılamaz.
- Ölçüm sınırına bakmadan seçim yapmak — önce cismin ağırlığının sınırın altında kalıp kalmadığı kontrol edilmeli.
Kendini kontrol et: Cismin ağırlığı seçtiğin dinamometrenin ölçebileceği en büyük değerden küçük mü?