Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 70
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 70 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Kütle kavramının akla ilk getirdiklerini yazıp çizerek paylaş.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2Kütleyi bilmenin günlük yaşamda hangi durumlarda işe yaradığını yaz.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kütle madde miktarını gösterir; ticaret, yemek ve taşımacılıkta kullanılır.
- Kütlenin bir cisimdeki madde miktarını gösterdiğini hatırla.
- Günlük hayatta bir şeyin miktarını bilmemiz gereken yerleri düşün: pazar, market, mutfak.
- Taşıma ve kargo gibi yük miktarının önemli olduğu durumları ekle.
- Birkaç örneği tek cümlede sırala.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bebeğin gelişimini izlerken, ilaç dozu hesaplarken veya asansör taşıma sınırına uyarken işe yarar. (Örneklerde kütle bilgisinin gerçekten kullanıldığı durumlar anlatıldığında geçerlidir.)
- Örnek yerine yalnız kütlenin tanımını yazmak — soru kütlenin işe yaradığı günlük durumları istiyor.
- Uzunluk ya da hacim ölçülen durumları yazmak — örnekte gerçekten kütle bilgisine ihtiyaç olmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın her örnekte bir şeyin kaç kilogram ya da gram olduğunu bilmek gerekiyor mu?
3Arkadaşların fikirlerinden yola çıkarak kütle ve ağırlığın özelliklerini tanımla.
Çözüm Yolu
Kütle terazi, ağırlık dinamometre ile ölçülür.
- Sayfadaki bilgiyi kullan: madde miktarı kütle, kütleye etki eden yer çekimi kuvveti ağırlıktır.
- Kütlenin birimini (kg) ve bulunduğu yere göre değişmediğini yaz.
- Ağırlığın kuvvet olduğunu, birimini (N) ve yer çekimine göre değiştiğini yaz.
- İki kavramı karşılaştırarak kısa tanımlar oluştur.
- Ağırlığın birimini kilogram yazmak — ağırlık bir kuvvettir, Newton ile ifade edilir.
- Kütlenin Ay'da azaldığını söylemek — madde miktarı değişmez, yalnız ağırlık değişir.
Kendini kontrol et: Tanımında kütle için kg ve "değişmez", ağırlık için N ve "yere göre değişir" yazıyor mu?
Kütle ve ağırlık nasıl ölçülürKütle ve ağırlığın nasıl ölçüldüğü hakkındaki fikirleri paylaş.
Çözüm Yolu
Kütle kg ile, ağırlık kuvvet olduğu için N ile ifade edilir.
- Kütlenin madde miktarı olduğunu hatırla; madde miktarı terazi ya da tartıyla ölçülür.
- Ağırlığın bir kuvvet olduğunu hatırla; kuvvetler dinamometreyle ölçülür.
- Her büyüklüğü kendi ölçüm aletiyle eşleştirerek yaz.
- Ağırlığın terazi ile ölçüldüğünü söylemek — ağırlık kuvvettir, dinamometreyle ölçülür.
- Kütleyi dinamometreyle ölçmek — dinamometre Newton cinsinden kuvvet gösterir, kütle göstermez.
Kendini kontrol et: Seçtiğin aletin gösterdiği birim, ölçtüğün büyüklüğün birimiyle (kg ya da N) uyuşuyor mu?
Köprü İstasyonu-videoKarekoddaki videoyu izle ve merak ettiklerini sor.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
Köprü İstasyonu-tartışmaAstronotun Dünya'daki yürüyüşünden farklı olma nedenini kütle veya ağırlıkla ilişkilendirerek tartış.
Çözüm Yolu
Ağırlık yer çekimine bağlıdır, kütle sabittir.
- Astronotun Ay'da da Dünya'daki kadar madde içerdiğini, yani kütlesinin değişmediğini belirt.
- Ay'ın yer çekiminin Dünya'nınkinden az olduğunu hatırla.
- Yer çekimi azalınca astronotun ağırlığı azalır; bu yüzden zıplayarak, hafif adımlarla yürür.
- Astronotun kütlesinin azaldığını söylemek — vücudundaki madde miktarı değişmez, değişen ağırlıktır.
- Farkı kıyafete veya ekipmana bağlamak — asıl neden yer çekimi kuvvetinin, yani ağırlığın azalmasıdır.
Kendini kontrol et: Açıklamanda değişen büyüklük ağırlık, değişmeyen büyüklük kütle olarak mı geçiyor?