Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 84
Fen Bilimleri 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 84 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Balık kılçığı-1Niteliği bölümünde Artırma kutusuna yerleşecek ifadeler
Çözüm Yolu
Islak zemini kuru bezle silmek sürtünmeyi artırır; 7 neden, 8 sonuç kutusuna yerleşir.
- Balık kılçığının "Niteliği" kolu, sürtünmeyi artıran ve azaltan uygulamaları ayırmamızı ister.
- İfadeleri tek tek okuyup her birinin sürtünmeyi artırıp artırmadığını düşünürüz.
- Islak zemin kaygandır; kuru bezle silinince ayakkabı ile zemin arasındaki sürtünme artar.
- Bu nedenle 6 numaralı ifade "Artırma" kutusuna yerleşir.
- 7 numarayı Artırma kutusuna yazmak — zincir de sürtünmeyi artırır ama 8 ile birlikte neden-sonuç kolunda kullanılır.
- Islak zemini silmenin sürtünmeyi azalttığını sanmak — su yüzeyi kaygan yapar, kurutmak kaymayı önler.
Kendini kontrol et: Zemin kurutulduktan sonra oyuncular daha mı az kayar? Cevap evetse sürtünme artmıştır.
Balık kılçığı-2Niteliği bölümünde Azaltma kutusuna yerleşecek ifadeler
Çözüm Yolu
Tekerlek kayma sürtünmesini yuvarlanmaya çevirerek sürtünmeyi azaltır. Cam zemin (3) de sürtünmeyi azaltır.
- "Azaltma" kutusu için sürtünmeyi azaltmak amacıyla yapılan bir uygulama aranır.
- Valizin altına tekerlek takılınca valiz yerde sürüklenmez, yuvarlanır.
- Yuvarlanma sırasında sürtünme, sürüklemeye göre çok daha azdır; valiz kolay çekilir.
- Bu nedenle 1 numaralı ifade "Azaltma" kutusuna yerleşir.
- Cam zemini (3) bu kutuya yazmak — cam zemin bir uygulama değil, yüzey özelliğidir; "Az pürüzlü" kutusuna aittir.
Kendini kontrol et: Tekerleksiz bir valizi sürüklemek mi, tekerlekli valizi çekmek mi daha kolaydır?
Balık kılçığı-3Yüzey özelliği bölümünde az pürüzlü yüzey kutusu
Çözüm Yolu
Cam zemin düzgün ve az pürüzlüdür; sürtünme azdır.
- "Yüzey özelliği" kolu, zeminleri pürüzlülüklerine göre ayırmamızı ister.
- Verilen ifadelerde iki zemin vardır: cam zemin (3) ve toprak zemin (4).
- Cam düzgün ve kaygan bir yüzeydir, bu yüzden az pürüzlüdür.
- Bu nedenle 3 numaralı ifade "Az pürüzlü" kutusuna yerleşir.
- Cam ile toprağı karıştırmak — elinizi iki yüzeyde gezdirdiğinizi düşünün; cam pürüzsüz, toprak tümsekli ve tanelidir.
Kendini kontrol et: Elimi cam üzerinde mi, toprak üzerinde mi daha kolay kaydırırım?
Balık kılçığı-4Yüzey özelliği bölümünde pürüzlü yüzey kutusu
Çözüm Yolu
Toprak zemin pürüzlüdür; sürtünme fazladır.
- "Pürüzlü" kutusu için ifadelerdeki iki zemini karşılaştırırız: cam ve toprak.
- Toprak zemin taneli ve girintili çıkıntılıdır; cisimlere daha çok sürtünme uygular.
- Bu nedenle 4 numaralı ifade "Pürüzlü" kutusuna yerleşir.
- Ayakkabıların eskimesini (2) bu kutuya yazmak — o bir yüzey değil, sürtünmenin olumsuz etkisidir.
Kendini kontrol et: Bir kutuyu toprakta mı, camda mı itmek daha zordur?
Balık kılçığı-5Günlük yaşama etkisi bölümünde olumlu kutusu
Çözüm Yolu
Kâğıda yazı yazılabilmesi sürtünmenin günlük yaşamdaki olumlu etkisidir.
- "Günlük yaşama etkisi" kolu, sürtünmenin işimize yarayan ve zarar veren sonuçlarını ister.
- Kalem ucu ile kâğıt arasında sürtünme olduğu için kalemin izi kâğıtta kalır.
- Sürtünme olmasaydı kalem kayar, yazı yazamazdık; bu yararlı bir etkidir.
- Bu nedenle 5 numaralı ifade "Olumlu" kutusuna yerleşir.
- Yazı yazmanın sürtünmeyle ilgisi olmadığını düşünmek — kalem ucu kâğıda sürtünerek iz bırakır.
Kendini kontrol et: Kaygan, yağlı bir kâğıda kalemle yazmak kolay olur mu?
Balık kılçığı-6Günlük yaşama etkisi bölümünde olumsuz kutusu
Çözüm Yolu
Sürtünme ayakkabı tabanını aşındırır; bu olumsuz etkidir.
- "Olumsuz" kutusu için sürtünmenin zarar verdiği bir durum aranır.
- Yürürken ayakkabı tabanı yere sürtünür ve zamanla aşınır.
- Ayakkabının eskimesi istenmeyen bir sonuçtur; bu yüzden olumsuz etkidir.
- Bu nedenle 2 numaralı ifade "Olumsuz" kutusuna yerleşir.
- Kâğıda yazı yazılmasını (5) olumsuz sanmak — kalemin aşınması olsa da asıl sonuç yazabilmemizdir, bu olumludur.
Kendini kontrol et: Bu durum bizim için istenen bir şey mi, yoksa zarar mı? Zararsa olumsuzdur.
Balık kılçığı-7Neden-sonuç ilişkisinde neden kutusu
Çözüm Yolu
Zincir takılması sürtünmeyi artıran nedendir; sonucu kazaların önlenmesidir (8).
- Neden-sonuç kolunda biri diğerinin sebebi olan iki ifade bulunmalıdır.
- 8 numaralı ifade bir sonuçtur: araçların kayması önlenir ve kazalar azalır.
- Bu sonuca yol açan uygulama, buzlu yolda tekerleklere zincir takılmasıdır; zincir sürtünmeyi artırır.
- Bu nedenle 7 numaralı ifade "Neden" kutusuna yerleşir.
- Neden ile sonucu yer değiştirmek — önce yapılan uygulama nedendir, onun ortaya çıkardığı durum sonuçtur.
Kendini kontrol et: "Zincir takıldığı için kazalar önlenir" cümlesi anlamlı mı? Anlamlıysa "için"den önceki kısım nedendir.
Balık kılçığı-8Neden-sonuç ilişkisinde sonuç kutusu
Çözüm Yolu
Zincir takılmasının sonucu araçların kaymaması ve kazaların önlenmesidir.
- Neden kutusuna 7 numaralı ifade (tekerleklere zincir takılması) yerleştirilmiştir.
- Zincir, tekerlek ile buz arasındaki sürtünmeyi artırır; araç kaymaz.
- Bu uygulamanın ortaya çıkardığı durum 8 numaralı ifadedir: kazalar önlenir.
- Bu nedenle 8 numaralı ifade "Sonuç" kutusuna yerleşir.
- 8 numarayı Olumlu kutusuna yazmak — olumlu bir etki olsa da 7 ile neden-sonuç çifti oluşturduğu için bu kola aittir.
Kendini kontrol et: Bu ifade, neden kutusundaki uygulamanın ardından ortaya çıkan durumu mu anlatıyor?