Ana sayfa›Matematik 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 166›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 5. sınıf · Kesin, İmkânsız ve Olabilir Olaylar
Bilgi notu
Kesin, İmkânsız ve Olabilir Olaylar
- Her zaman gerçekleşen olaya kesin olay denir.
- Hiçbir zaman gerçekleşemeyen olaya imkânsız olay denir.
- Bazen gerçekleşip bazen gerçekleşmeyen olaylar ne kesindir ne de imkânsızdır; 'belki, muhtemelen, olabilir' gibi sözcüklerle anlatılır.
- Bir olayın gerçekleşme şansı arttıkça 'büyük ihtimalle', azaldıkça 'az ihtimalle' deriz.
Örnek: Bir torbada yalnız mavi bilyeler var. Torbadan bakmadan bilye çeken biri için kırmızı bilye çekmek ve mavi bilye çekmek hangi tür olaydır?
Çözüm: Torbada kırmızı bilye yok; kırmızı çekmek hiçbir zaman gerçekleşmez, imkânsızdır. Tüm bilyeler mavi olduğu için mavi çekmek her zaman gerçekleşir, kesindir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir yılın sonunda takvimde Ocak ayının yeniden gelmesi hangi tür olaydır?
Normal bir oyun zarı atıldığında üst yüze 7 gelmesi hangi tür olaydır?
Bir kutuda 2 kırmızı ve 2 mavi kalem vardır. Bakmadan çekilen bir kalemin kırmızı olması hangi tür olaydır?
Uygulama
Bir torbada 5 sarı ve 3 yeşil top vardır. Torbadan bakmadan bir top çekilecektir. (a) Sarı top çekmek, (b) mavi top çekmek, (c) sarı ya da yeşil top çekmek olaylarının her birinin türünü yazınız (kesin, imkânsız, olabilir).
'Kesin', 'imkânsız', 'büyük ihtimalle' ve 'az ihtimalle' sözcüklerini gerçekleşme şansı en azdan en çoğa doğru sıralayınız.
Bir kutuda 1'den 6'ya kadar numaralı 6 kart vardır. Bakmadan bir kart çekiliyor. 'Çekilen kartın numarası 6'dan küçük ya da eşittir' ve 'çekilen kartın numarası 4'tür' olaylarının türlerini yazınız.
Düşün
Selin, 'Bir madeni parayı havaya attığımda yazı gelmesi kesindir çünkü paranın bir yüzü yazıdır' diyor. Selin'in düşüncesini kesin ve olabilir olay tanımlarını kullanarak değerlendiriniz.
Bir torbaya yeşil ve başka renklerde toplar koyacaksınız. Torbanın içeriğini her durum için ayrı ayrı yazınız: (a) yeşil top çekmek kesin olsun, (b) yeşil top çekmek imkânsız olsun, (c) yeşil top çekmek olabilir olsun.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Kesin olaydır. | Her yıl sonunda Ocak ayı tekrar gelir; olay her zaman gerçekleşir. | 8 |
| 2 | İmkânsız olaydır. | Zarın yüzlerinde yalnız 1'den 6'ya kadar sayılar vardır; 7 hiçbir zaman gelmez. | 8 |
| 3 | Olabilir olaydır (ne kesin ne imkânsız). | Kırmızı kalem çekilebilir de çekilmeyebilir de; kutuda mavi kalem de vardır. | 8 |
| 4 | (a) Olabilir; (b) İmkânsız; (c) Kesin. | Torbada hem sarı hem yeşil top var, sarı çekmek şansa bağlıdır. Mavi top yok. Torbadaki her top ya sarı ya yeşildir, bu yüzden (c) her zaman gerçekleşir. | 12 |
| 5 | İmkânsız, az ihtimalle, büyük ihtimalle, kesin. | İmkânsız olayın şansı hiç yoktur; kesin olayın şansı tamdır; diğer ikisi bunların arasındadır ve şans arttıkça 'büyük ihtimalle' gelir. | 12 |
| 6 | Birinci olay kesindir; ikinci olay olabilir olaydır. | Kartların hepsi 1 ile 6 arasındadır, bu yüzden birinci olay her zaman olur. 4 numaralı kart çekilebilir de çekilmeyebilir de. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Düşüncenin yanlış olduğunu belirtme (4 puan). Kesin olayın her zaman gerçekleşen olay olduğunu yazma (6 puan). Paranın tura gelmesi de mümkün olduğundan yazı gelmesinin kesin değil, olabilir bir olay olduğunu gerekçelendirme (10 puan). | Parada iki yüz vardır; yazı gelmesi her atışta gerçekleşmez. Bu yüzden olay kesin değildir. | 20 |
| 8 | Ölçütler: (a) Torbada yalnız yeşil toplar vardır (7 puan). (b) Torbada hiç yeşil top yoktur, yalnız başka renkler vardır (6 puan). (c) Torbada hem yeşil hem başka renkte toplar vardır (7 puan). | Kesin olay için her top yeşil olmalı; imkânsız olay için hiç yeşil top olmamalı; ikisinin karışımı olabilir olay verir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Gerçekleşme şansı çok yüksek olan bir olayı 'kesin' sanır. · Bir olay henüz gerçekleşmediği için onu 'imkânsız' olarak adlandırır.
Öz kontrol: Bu olay her durumda mı gerçekleşiyor, hiç mi gerçekleşmiyor, yoksa bazen mi gerçekleşiyor?