Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 134›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Boşaltım Sistemi
Bilgi notu
Boşaltım Sistemi
- Hücrelerde oluşan atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasına boşaltım denir.
- Böbrekler kanı süzerek idrarı oluşturur; idrar, idrar borusuyla mesaneye taşınır, mesanede birikir ve idrar kanalıyla vücut dışına atılır.
- Deri ter yoluyla su, tuz ve bir miktar üre atar; akciğerler karbondioksit ve su buharını dışarı verir.
- Yeterli sıvı tüketmek, vücudun su dengesini korumaya ve atıkların atılmasına yardımcı olur.
Örnek: Sıcak bir günde uzun süre spor yapan Ece çok terliyor. Ter yoluyla hangi maddeleri atar ve hangi organ bu görevi yapar?
Çözüm: Ter, derideki ter bezlerinden salgılanır. Terle birlikte su, tuz ve bir miktar üre atılır. Bu görevi deri yapar; kaybedilen suyun yerine sıvı içmek gerekir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Hücrelerde oluşan atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasına ne ad verilir?
Derin bir soluk verdiğimizde vücuttan hangi iki madde atılır?
İnsan vücudunda iki tane bulunan, fasulye biçimli ve kanı süzen boşaltım organının adı nedir?
Uygulama
Aşağıdaki yapıları idrarın izlediği yola göre sıralayınız: mesane, böbrek, idrar kanalı, idrar borusu.
Bir kişinin böbrekleri çalışmasa kanında ne olur? Nedenini yazınız.
Gün boyunca çok az su içen Kaan'ın idrar miktarı nasıl değişir? Nedenini yazınız.
Düşün
Bir öğrenci 'Boşaltım yalnızca böbreklerle idrar yollarında gerçekleşir; deri ve akciğerler boşaltımda görev almaz.' diyor. Bu görüşü değerlendiriniz.
Okul sağlık kulübü 'Gün boyunca yeterli su için' başlıklı bir afiş hazırlıyor. Afişe boşaltım sistemiyle ilgili iki gerekçe yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Boşaltım. | Atıkların vücuttan atılması olayı boşaltımdır. | 8 |
| 2 | Karbondioksit ve su buharı. | Hücre solunumunda oluşan karbondioksit ve su buharı akciğerler yoluyla dışarı verilir. | 8 |
| 3 | Böbrek. | Böbrekler kandaki atıkları süzerek idrarı oluşturur. | 8 |
| 4 | Böbrek, idrar borusu, mesane, idrar kanalı. | İdrar böbrekte oluşur, idrar borusuyla mesaneye gider, orada birikir ve idrar kanalıyla dışarı atılır. | 12 |
| 5 | Kanındaki atıklar süzülüp uzaklaştırılamaz, kanda birikir; çünkü kanı süzme görevini böbrekler yapar. | Böbrekler kanı süzerek atıkları idrarla atar; bu görev aksayınca atıklar birikir. | 12 |
| 6 | İdrar miktarı azalır; çünkü vücut su dengesini korumak için suyu atmaz. | Alınan sıvı azaldığında böbrekler suyun büyük kısmını vücutta tutar. | 12 |
| 7 | Ölçütler: (a) Görüş doğru değildir; deri ve akciğerler de boşaltıma yardımcı olur (4 p). (b) Deri, ter yoluyla su, tuz ve bir miktar üre atar (8 p). (c) Akciğerler karbondioksit ve su buharını dışarı verir (8 p). | Atık maddeler yalnızca idrarla değil, ter ve soluk yoluyla da vücuttan uzaklaştırılır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (herhangi ikisi, her biri 10 p): Yeterli su, atıkların idrarla kolayca uzaklaştırılmasına yardımcı olur; vücudun su ve tuz dengesinin korunmasına katkı sağlar; terle kaybedilen suyun yerine konmasını sağlar. | Böbrekler ve deri su ile çalıştığı için yeterli sıvı tüketimi boşaltımı destekler. | 20 |
Sık yapılan hatalar: İdrar borusu ile idrar kanalını birbirine karıştırırlar. · Boşaltımı yalnızca böbreklerle sınırlayıp deri ve akciğerlerin görevini unuturlar.
Öz kontrol: İdrarın oluştuğu yerden dışarı çıktığı yere kadar yapıları doğru sırayla sayabiliyor muyum?