Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 14›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Işığın Yansıması
Bilgi notu
Işığın Yansıması
- Işık parlak bir yüzeye çarpıp geri döndüğünde yansıma gerçekleşir.
- Yüzeye ışının çarptığı noktada çizilen dik doğruya normal denir; gelme ve yansıma açıları normale göre ölçülür.
- Yansıma kanunları: gelme açısı yansıma açısına eşittir; gelen ışın, normal ve yansıyan ışın aynı düzlemdedir.
- Düzgün yüzeyde paralel ışınlar paralel yansır (düzgün yansıma); pürüzlü yüzeyde ışınlar dağınık yansır, ancak her ışın için yansıma kanunu geçerlidir.
Örnek: Düz bir aynaya gelen ışının gelme açısı 35° ise yansıma açısı kaç derecedir? Gelen ışın ile ayna yüzeyi arasındaki açı kaç derecedir?
Çözüm: Gelme açısı yansıma açısına eşittir; yansıma açısı 35°. Normal yüzeye dik (90°) olduğundan ışın ile yüzey arasındaki açı 90° − 35° = 55°.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Düz bir aynaya 40° gelme açısıyla gelen ışının yansıma açısı kaç derecedir?
Gelme açısı 0° olan ışık, bir aynadan nasıl yansır?
Yansıma olayında “normal” nedir ve yüzeyle kaç derecelik açı yapar?
Uygulama
Bir ışın, düz bir aynaya ayna yüzeyiyle 30° açı yapacak şekilde geliyor. Gelme açısı ve yansıma açısı kaç derecedir?
Gelme açısı 25° olan bir ışının gelen ve yansıyan ışınları arasındaki açı kaç derecedir?
Beyaz mat bir duvara tutulan el fenerinin ışığı duvarın önündeki her yerden görülürken, aynaya tutulan fenerin ışığı yalnızca belirli bir yönden bakıldığında görülür. Bunun nedenini yazınız.
Düşün
Yağmurdan sonra ıslak asfaltta, kuru asfalta göre yol lambalarının yansımalarının çok daha parlak ve net görüldüğü fark ediliyor. Bu gözlemi yüzeyin özelliği ve yansıma türleri açısından açıklayınız.
Işık, düz bir aynanın A noktasına geliyor. Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı 80° olarak ölçülüyor. (a) Gelme açısı kaç derecedir? (b) Gelen ışın ile ayna yüzeyi arasındaki açı kaç derecedir? (c) Cevaplarınızı yansıma kanunlarına dayanarak gerekçelendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | 40° | Yansıma kanununa göre gelme açısı yansıma açısına eşittir. | 8 |
| 2 | Kendi üzerinden geri yansır (yansıma açısı da 0° olur). | Gelme açısı 0° ise ışın normal doğrultusunda gelir ve yansıma açısı da 0° olduğundan aynı yolu geri izler. | 8 |
| 3 | Işığın yüzeye çarptığı noktadan yüzeye çizilen dik doğrudur; yüzeyle 90° açı yapar. | Normal, yansıma açılarının ölçüldüğü referans doğrusudur ve yüzeye diktir. | 8 |
| 4 | Gelme açısı 60°, yansıma açısı 60°. | Gelme açısı normalle yapılan açıdır: 90° − 30° = 60°. Yansıma açısı gelme açısına eşittir: 60°. | 12 |
| 5 | 50° | Yansıma açısı da 25°'dir; gelen ve yansıyan ışın normalin iki yanında olduğundan aradaki açı 25° + 25° = 50°. | 12 |
| 6 | Duvarın yüzeyi pürüzlü olduğu için ışık dağınık yansır ve her yönden görülür; ayna yüzeyi düzgün olduğundan ışık belirli bir yönde yansır. | Pürüzlü yüzeyde her noktanın normali farklıdır ve ışınlar dağınık yansır; düzgün yüzeyde yansıyan ışınlar paralel kalır. | 12 |
| 7 | Puanlama (20): Kuru asfalt pürüzlü olduğundan ışığı dağınık yansıtır: 7 puan. Islak asfaltta su pürüzleri doldurup yüzeyi daha düzgün hale getirir, yansıma düzgün yansımaya yaklaşır: 7 puan. Düzgün yansımada ışınlar belirli yönde toplandığı için yansıma parlak ve net görünür: 6 puan. | Su tabakası yüzeyi düzleştirir; düzgün yansımada ışınlar belirli yönde ilerlediğinden görüntü parlak ve net olur. | 20 |
| 8 | Puanlama (20): a) Gelme açısı 80° ÷ 2 = 40°: 7 puan. b) Işın ile yüzey arasındaki açı 90° − 40° = 50°: 7 puan. c) Gelme açısı yansıma açısına eşittir, iki açının toplamı 80°'dir ve açılar normale göre ölçülür; normal yüzeye diktir: 6 puan. | Gelme ve yansıma açıları eşit ve toplamları 80° olduğundan her biri 40°'dir; yüzeyle yapılan açı 90° − 40° = 50°'dir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Gelme açısını ışın ile yüzey arasındaki açı sanmak; oysa normalle yapılan açı alınır. · Pürüzlü yüzeyde yansıma kanununun geçerli olmadığını düşünmek; oysa her ışın için geçerlidir.
Öz kontrol: Açıyı ölçerken önce normali çizdim mi ve gelme ile yansıma açılarını normale göre mi aldım?