Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 33›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Uzay Araştırmaları ve Teknolojileri
Bilgi notu
Uzay Araştırmaları ve Teknolojileri
- Uydu, Dünya çevresinde yörüngede dolanır; haberleşme, hava gözlemi ve harita gibi işlerde kullanılır.
- Uzay teleskopu atmosferin dışından gök cisimlerini gözler.
- Uzay sondası insansızdır, uzaktan kontrol edilir ve gök cisimlerini yakından inceler.
- Uzay istasyonunda astronotlar uzun süre kalıp deney yapar; roket ise uzay araçlarını uzaya taşır.
Örnek: Satürn'ün halkalarını yakından inceleyip ölçümlerini Dünya'ya gönderen insansız araç hangisidir?
Çözüm: Uzaktan kontrol edilen, insansız ve bir gök cismini yakından inceleyen araç uzay sondasıdır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Telefon görüşmelerinin ve televizyon yayınlarının uzak şehirlere aktarılmasında kullanılan, Dünya çevresinde dolanan yapay araç hangisidir?
Bir uydunun yörüngeye yerleştirilebilmesi için önce hangi araçla uzaya taşınması gerekir?
Uzay teleskopları atmosferin dışında çalıştığı için görüntü alırken hangi sorundan etkilenmez?
Uygulama
Bir ülke, uzak bir gezegenin yüzeyini incelemek istiyor. İnsanlı bir uçuş yerine insansız bir uzay sondası göndermenin iki avantajını yaz.
Hava durumu uydusu bulutların görüntülerini yer istasyonuna iletir. Bu bilgilerin tarım ve havacılık için neden değerli olduğunu bir örnekle açıkla.
Uzay çöplerinin uydulara verdiği zararı bir örnekle açıkla.
Düşün
Bir ülke, şiddetli hava olaylarını önceden izlemek istiyor. Uydu, roket ve uzay sondası teknolojilerinden her birinin bu amaç için kullanılıp kullanılamayacağını gerekçesiyle açıkla.
Uzay teleskopu ile yer teleskopunu karşılaştır: uzay teleskopunun iki üstünlüğünü ve yer teleskopunun iki üstünlüğünü yaz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Haberleşme uydusu (yapay uydu). | Yörüngede dolanan ve sinyalleri ileten araç uydudur. | 8 |
| 2 | Roket | Roketler uydu gibi uzay araçlarını Dünya'nın çekiminden kurtarıp uzaya taşır. | 8 |
| 3 | Atmosferin ışığı bozmasından (bulandırmasından) etkilenmez. | Yer teleskopları atmosferden geçen ışığı gözler; uzay teleskopu ise atmosferin dışında olduğu için daha net görüntü alır. | 8 |
| 4 | İnsan hayatı riske girmez; yaşam destek sistemi gerekmediği için maliyet ve ağırlık azalır. (Uzun süre çalışabilmesi gibi başka uygun avantajlar da kabul edilir.) | Sonda insansız olduğundan can kaybı riski yoktur ve insanın ihtiyaç duyduğu su, hava, yiyecek gibi sistemleri taşımaz. | 12 |
| 5 | Yağış ve fırtına önceden tahmin edilir; çiftçi ekim ve sulamayı buna göre planlar, uçaklar tehlikeli hava bölgelerinden kaçınır. | Hava tahmini, çiftçilerin ve uçuşların güvenli ve verimli planlanmasına yardım eder. | 12 |
| 6 | Yüksek hızla hareket eden bir çöp parçası uyduya çarpabilir; uydu hasar görür ve haberleşme ya da gözlem hizmeti kesilebilir. | Yörüngedeki çöpler çok hızlı hareket ettiği için küçük parçalar bile çarpışmada zarar verir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Roket, uyduyu yörüngeye taşımak için gereklidir (6 puan). Uydu, Dünya çevresinden bulut ve hava görüntüleri toplayarak izlemeyi sağlar (7 puan). Uzay sondası bu amaca uygun değildir; çünkü sondalar genelde diğer gök cisimlerini incelemek için gönderilir (7 puan). | Roket taşır, uydu gözler; sonda başka gök cisimlerinin incelenmesi için kullanılır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Uzay teleskopu atmosferin etkisinden uzak olduğu için daha net görüntü alır (6 puan). Atmosferin tuttuğu bazı ışınları da gözleyebilir (5 puan). Yer teleskopunun bakım ve onarımı kolaydır (5 puan). Yer teleskopunun kurulum ve işletme maliyeti daha düşüktür (4 puan). | Uzay teleskopu atmosferin dışında olduğu için net görüntü verir; yer teleskopuna ise ulaşmak, bakım yapmak ve işletmek daha kolay ve ucuzdur. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Öğrenciler uzay sondasını uzay istasyonuyla karıştırır; oysa sonda insansızdır ve gök cismini inceler. · Öğrenciler uyduyu yalnız bir tür araç sanır ve haberleşme, gözlem gibi farklı görevlerini atlar.
Öz kontrol: Bir uzay aracının görevi, insanlı olup olmaması ve nerede çalıştığı bakımından diğerlerinden nasıl ayrılıyor?