Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 52›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Uzay Araçları ve Uzay Teknolojileri
Bilgi notu
Uzay Araçları ve Uzay Teknolojileri
- İnsanlı uzay araçlarında astronotlar bulunur; insansız araçlar ise uzaktan kumandayla ya da önceden programlanarak çalışır.
- Yapay uydular Dünya'nın yörüngesinde dolanır; haberleşme, hava tahmini ve konum belirlemede kullanılır.
- Uzay teleskopları atmosferin dışında olduğundan gök cisimlerini daha net gözlemler.
- Uzay sondaları başka gök cisimlerine gönderilir; orada topladıkları bilgileri Dünya'ya iletir.
- Roketler, araçları Dünya'nın çekiminden kurtarıp uzaya taşır.
Örnek: Mars yüzeyine inip toprağı inceleyen ve Dünya'ya fotoğraf gönderen, içinde insan bulunmayan araç hangi türdendir? Neden?
Çözüm: İnsan taşımadığı için insansız araçtır. Başka bir gök cismine gönderilip bilgi topladığı ve Dünya'ya ilettiği için uzay sondasıdır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Astronotların uzayda aylarca yaşayıp bilimsel çalışma yaptığı uzay aracının adı nedir?
Yapay uyduların iki kullanım alanını yaz.
Uzay teleskopunun yer teleskoplarına göre bir üstünlüğü nedir?
Uygulama
Bir ülke, Jüpiter'in uydularını yakından incelemek için içinde insan olmayan bir araç göndermek istiyor. Bu araç hangi türde olmalıdır? Neden insanlı araç yerine bu araç tercih edilir? İki neden yaz.
Roketin uzay araçları arasındaki görevi nedir?
Uzay çöpü nedir ve neden sorun oluşturur? Kısaca yaz.
Düşün
Bir ülke hava durumunu tahmin etmek ve haberleşmeyi sağlamak istiyor. Bu iki amaç için hangi uzay aracını önerirsin ve neden? Aracın nerede konumlanacağını da belirt.
Mars'a insanlı bir görev planlanıyor. Bir mühendis, önce insansız bir sonda gönderilmesini öneriyor. Bu önerinin üç gerekçesini yaz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Uzay istasyonu | Uzay istasyonu, astronotların uzun süre yaşadığı ve araştırma yaptığı insanlı bir araçtır. | 8 |
| 2 | Haberleşme, hava tahmini, konum belirleme, yer gözlemi gibi alanlardan herhangi ikisi. | Yapay uydular Dünya yörüngesinde bu görevleri yerine getirir. | 8 |
| 3 | Atmosferin dışında olduğu için görüntüler atmosferden etkilenmez ve daha net olur. | Dünya'nın atmosferi gelen ışığı bozar; uzay teleskobu bu etkiden uzaktır. | 8 |
| 4 | Uzay sondası (insansız araç) olmalıdır. Nedenler: astronotların hayatı riske atılmaz; yaşam destek sistemi, yiyecek ve su gerekmediği için uzun yolculuk ve maliyet açısından daha uygundur. | Uzak gök cisimlerine gitmek uzun sürer ve tehlikelidir; sondalar insan taşımadığından bu zorluklar azalır. | 12 |
| 5 | Uzay araçlarını, uyduları ve astronotları Dünya'nın çekiminden kurtarıp uzaya taşımak (fırlatmak). | Roket, aracı uzaya ulaştıran taşıyıcıdır. | 12 |
| 6 | Görevini tamamlamış uyduların, roket parçalarının ve parçalanmış araçların uzayda kalmasıdır. Çalışan uydularla ve araçlarla çarpışma riski doğurduğu için sorundur. | Yörüngede dolanan çöpler yüksek hızda hareket ettiği için çalışan araçlara zarar verebilir. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri: (1) Yapay uydu önerme (6 p); (2) Dünya'nın yörüngesinde dolanacağını belirtme (6 p); (3) Hava durumunu gözlemleyip haberleşme sinyallerini aktarabildiği için uygun olduğunu açıklama (8 p). | Yapay uydular Dünya yörüngesinden hava gözlemi yapar ve haberleşmeyi sağlar. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri: (1) Sonda ile yüzey ve ortam hakkında bilgi toplanır (7 p); (2) Astronotların hayatı riske atılmadan deneme yapılır (7 p); (3) Aracın ve iniş yönteminin güvenilirliği test edilir (6 p). | İnsansız görevle risk azaltılır ve insanlı görev öncesi gerekli veriler toplanır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Roketi astronot taşıyan ya da yörüngede dolanan bir araç sanmak. · Her uzay aracının enerjisini yakıttan sağladığını düşünmek.
Öz kontrol: Bu aracın içinde astronot bulunuyor mu ve görevi nedir?