Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 55›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Yıldız, Galaksi ve Evren
Bilgi notu
Yıldız, Galaksi ve Evren
- Yıldız, kendi ışığını üreten dev bir gaz kütlesidir; Güneş bir yıldızdır.
- Yıldızlar gaz ve toz bulutlarından (bulutsulardan) oluşur. Küçük kütleli yıldızlar sonunda beyaz cüceye dönüşür.
- Galaksi, milyarlarca yıldızdan ve gaz-toz bulutlarından oluşan dev bir yapıdır. Güneş Sistemi, Samanyolu Galaksisi’ndedir.
- Evren, tüm galaksileri ve aralarındaki boşluğu kapsar. Çok büyük uzaklıklar ışık yılı ile ifade edilir; bu, ışığın bir yılda aldığı yoldur.
Örnek: Bir yıldız Dünya’dan 6 ışık yılı uzaklıktadır. Işığı bize kaç yılda ulaşır? Bu yıldızı bugün gördüğümüzde hangi zamanki hâlini görürüz?
Çözüm: 1 ışık yılı, ışığın 1 yılda aldığı yoldur. Bu yüzden 6 ışık yılı uzaklıktaki yıldızın ışığı 6 yılda ulaşır. Bugün gördüğümüz görüntü, yıldızın 6 yıl önceki hâlidir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Güneş, kendi ışığını üreten bir gök cismidir. Bu özelliğe göre Güneş hangi tür gök cismidir?
Güneş Sistemi’nin içinde bulunduğu galaksinin adı nedir?
Milyarlarca yıldızdan, gaz ve toz bulutlarından oluşan dev yapıya ne ad verilir?
Uygulama
Bir yıldızdan çıkan ışık Dünya’ya 12 yılda ulaşıyor. Yıldız Dünya’dan kaç ışık yılı uzaklıktadır?
Dünya, evren, Güneş Sistemi ve Samanyolu Galaksisi yapılarını en küçükten en büyüğe doğru sıralayınız.
Küçük kütleli bir yıldızın yaşamındaki şu üç evreyi oluşum sırasına göre yazınız: beyaz cüce, bulutsu, Güneş gibi parlayan yıldız.
Düşün
Ayşe, ‘Geceleri gökyüzünde gördüğümüz parlak noktaların hepsi yıldızdır.’ diyor. Mert ise ‘Bazıları gezegen olabilir.’ diyor. Kim haklıdır? Yıldız ile gezegen arasındaki iki farkı yazarak açıklayınız.
Bir gökbilimci, 20 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın bugün gördüğü ışığının 20 yıl önce yıldızdan çıktığını söylüyor. Bu ifade doğru mudur? Yıldız bugün patlasaydı gökbilimci bunu hemen görebilir miydi? Gerekçelerinizi yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Yıldız | Kendi ışığını üreten gök cisimlerine yıldız denir. | 8 |
| 2 | Samanyolu (Samanyolu Galaksisi) | Güneş Sistemi, Samanyolu Galaksisi’nin içindedir. | 8 |
| 3 | Galaksi | Yıldızların, gaz ve toz bulutlarının kütle çekimiyle bir arada durduğu dev topluluğa galaksi denir. | 8 |
| 4 | 12 ışık yılı | Işık yılı, ışığın bir yılda aldığı yoldur; ışık 12 yılda ulaştığına göre uzaklık 12 ışık yılıdır. | 12 |
| 5 | Dünya, Güneş Sistemi, Samanyolu Galaksisi, evren. | Dünya Güneş Sistemi’nin içindedir; Güneş Sistemi galaksinin, galaksi ise evrenin içindedir. | 12 |
| 6 | Bulutsu, Güneş gibi parlayan yıldız, beyaz cüce. | Yıldız önce gaz-toz bulutundan oluşur, uzun süre parlar ve ömrünün sonunda beyaz cüce olur. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Mert’in haklı olduğunu belirtme (4 puan); yıldızın kendi ışığını ürettiğini, gezegenin ise yıldızdan gelen ışığı yansıttığını belirtme (8 puan); bir fark daha, örneğin yıldızın çok sıcak dev bir gaz kütlesi olması ve gezegenin bir yıldızın çevresinde dolanması (8 puan). | Gökyüzünde gezegenler de parlak noktalar gibi görünür; ancak ışığı kendisi üretmez, yansıtır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: İfadenin doğru olduğunu belirtme (4 puan); ışığın sonlu bir hızla yol aldığını ve 20 ışık yılı uzaklığı 20 yılda kat ettiğini belirtme (8 puan); patlamayı hemen göremeyeceğini, bu haberin ışıkla 20 yıl sonra ulaşacağını belirtme (8 puan). | Işığın 20 ışık yılını almak için 20 yıla ihtiyacı vardır. Bu yüzden gördüğümüz görüntü yıldızın geçmişteki hâlidir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Işık yılını bir zaman birimi sanmak. · Gezegenleri de kendi ışığını üreten gök cisimleri sanıp yıldızla karıştırmak.
Öz kontrol: Verilen uzaklık ışık yılı cinsindense ışığın kaç yılda ulaştığını da söyleyebiliyor muyum?