Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 64›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Kinetik ve Potansiyel Enerji
Bilgi notu
Kinetik ve Potansiyel Enerji
- Hareket hâlindeki cisimlerin enerjisine kinetik enerji denir; cismin kütlesi ve hızı arttıkça artar.
- Konumu ya da şekli nedeniyle depolanmış enerjiye potansiyel enerji denir; yerden yüksekteki cisimde çekim potansiyel enerjisi vardır.
- Çekim potansiyel enerjisi, cismin kütlesi ve yerden yüksekliği arttıkça artar.
- Serbest düşen cismin potansiyel enerjisi azalırken kinetik enerjisi artar.
Örnek: Aynı yükseklikte bulunan 2 kg'lık ve 4 kg'lık iki kutudan hangisinin çekim potansiyel enerjisi daha büyüktür?
Çözüm: Yükseklikler aynı olduğundan enerjiyi kütle belirler. Kütlesi büyük olan 4 kg'lık kutunun potansiyel enerjisi daha büyüktür.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Hareket hâlindeki bir cismin sahip olduğu enerjiye ne denir?
Masanın kenarında duran bir elmanın yere göre sahip olduğu enerji çeşidi nedir?
Yere doğru serbest düşen bir cismin potansiyel enerjisi artar mı, azalır mı?
Uygulama
Aynı hızla giden bir otomobil ile bir bisikletten hangisinin kinetik enerjisi daha fazladır? Nedenini yazınız.
Kütleleri eşit iki top, biri 2 m diğeri 5 m yükseklikten bırakılacaktır. Hangisinin çekim potansiyel enerjisi daha fazladır? Nedenini yazınız.
Dik olarak havaya atılan bir top yükselirken ve en üst noktaya ulaştığında kinetik ve potansiyel enerjisinin nasıl değiştiğini açıklayınız.
Düşün
Kütleleri eşit iki kutudan biri üçüncü kat balkonundan, diğeri birinci kat balkonundan bırakılıyor. Sürtünmeler ihmal edildiğine göre yere çarpmadan hemen önce hangisinin kinetik enerjisi daha fazladır? Enerji dönüşümünü kullanarak gerekçelendiriniz.
Bir öğrenci 'Duran cisimlerin hiç enerjisi yoktur.' diyor. Bu görüşü örnek vererek değerlendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Kinetik enerji. | Hareketten kaynaklanan enerjiye kinetik enerji denir. | 8 |
| 2 | Çekim potansiyel enerjisi. | Elma yerden yüksekte olduğu için konumundan dolayı potansiyel enerjiye sahiptir. | 8 |
| 3 | Azalır. | Cisim alçaldıkça yüksekliği azalır, çekim potansiyel enerjisi de azalır. | 8 |
| 4 | Otomobilin; hızları aynı olduğundan kütlesi büyük olanın kinetik enerjisi fazladır. | Kinetik enerji kütle ve hızla artar; hız aynı ise kütle belirleyicidir. | 12 |
| 5 | 5 m yükseklikteki topun; kütleler eşit olduğundan yükseklik fazla olanın potansiyel enerjisi büyüktür. | Çekim potansiyel enerjisi yükseklikle artar. | 12 |
| 6 | Ölçütler: Yükselirken hızı azaldığı için kinetik enerjisi azalır (3 p); Yüksekliği arttığı için potansiyel enerjisi artar (3 p); En üst noktada anlık durduğundan kinetik enerjisi en azdır (sıfırdır) (3 p); En üst noktada potansiyel enerjisi en fazladır (3 p). Toplam 12 p. | Kinetik enerji hızla, potansiyel enerji yükseklikle değişir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Üçüncü kattan bırakılan kutunun başlangıç potansiyel enerjisi daha fazladır (6 p); Düşerken potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür (7 p); Bu nedenle yere çarpmadan önce üçüncü kattan düşen kutunun kinetik enerjisi daha fazladır (7 p). Toplam 20 p. | Yükseklik fazla olduğu için dönüşecek potansiyel enerji de fazladır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Duran bir cismin kinetik enerjisi sıfırdır ama başka enerjisi olabilir (7 p); Duran cisim konumu ya da şekli nedeniyle potansiyel enerjiye sahip olabilir (7 p); Uygun örnek: masadaki kitap ya da gerilmiş yay (6 p). Toplam 20 p. | Hareketsiz olmak enerjinin olmadığını göstermez; potansiyel enerji duran cisimde de bulunur. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Duran bir cismin hiçbir enerjisi olmadığını düşünmek. · Kinetik enerjinin yalnızca hıza bağlı olduğunu sanıp kütlenin etkisini unutmak.
Öz kontrol: Bu cisim hareketli mi, yerden yüksekte mi; hangi enerji ya da enerjiler söz konusu?