Fen Bilimleri 7.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 70 Cevapları

İş, kuvvet ve yolla doğru orantılıdır. Kutuların yerleşimine göre bu kutu yoldur.

1. Ortadaki kutunun 'iş' olduğunu belirle; soldaki iki kutu işle doğru orantılı büyüklüklerdir.
2. İşin kuvvet ve kuvvet doğrultusunda alınan yolla doğru orantılı olduğunu hatırla.
3. Altında birim kutusu olan ikinci kutu kuvvettir; birim kutusu olmayan üst kutuya yol yaz.

Kendini kontrol et: Yol ve kuvvet artınca yapılan iş de artıyor mu? Evetse ikisi de doğru orantılıdır.

İşin birimi joule'dür.

1. İfadeyi oku: iş birimi joule olarak ifade edilir.
2. İşin biriminin joule (J) olduğunu hatırla; ifade bilgiyle uyuştuğu için D yaz.

Kendini kontrol et: Kavram haritasında iş kutusundan çıkan birim okuna ne yazdın?

Doğrusu: Bir cismin çekim potansiyel enerjisi sahip olduğu yüksekliğe bağlıdır. Kinetik enerji kütle ve hıza bağlıdır.

1. İfadeyi oku: kinetik enerji yüksekliğe bağlıdır.
2. Kinetik enerjinin kütle ve hıza bağlı olduğunu hatırla; yükseklik bu etkenler arasında yok.
3. İfade yanlış olduğu için Y yaz.
4. Doğrusunu yaz: Bir cismin çekim potansiyel enerjisi sahip olduğu yüksekliğe bağlıdır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğrusu: Bir cismin kinetik enerjisi kütlesine ve hızına bağlıdır. (Düzeltme kinetik enerjinin etkenleri üzerinden yapıldığında da geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yerde hızla koşan çocuğun kinetik enerjisi var mı? Varsa yükseklik gerekmez.

Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme varsa fiziksel anlamda iş yapılmıştır.

1. İfadeyi oku: cisim kuvvet doğrultusunda yer değiştiriyorsa iş yapılmıştır.
2. Fiziksel anlamda iş için kuvvet ve kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerektiğini hatırla; ifade doğru, D yaz.

Kendini kontrol et: İfadede hem kuvvet hem de kuvvet yönünde yer değiştirme var mı?

Doğrusu: Halteri başının üstünde sabit tutan sporcu yer değiştirme olmadığı için iş yapmış sayılmaz.

1. İfadeyi oku: halteri başının üstünde tutan sporcu iş yapmış sayılır.
2. Halter havada sabit tutuluyor; kuvvet var ama yer değiştirme yok.
3. Yer değiştirme olmadığı için fiziksel anlamda iş yapılmaz; Y yaz.
4. Doğrusunu yaz: Halteri başının üstünde sabit tutan sporcu iş yapmış sayılmaz.

Kendini kontrol et: Halter tutulurken yerinden kımıldıyor mu? Kımıldamıyorsa yapılan iş sıfırdır.

Gerilen yay şekil değiştirdiği için esneklik potansiyel enerjisi depolar.

1. İfadeyi oku: gerilen sarmal yayın esneklik potansiyel enerjisi vardır.
2. Gerilen yayın şeklinin değiştiğini ve bırakılınca eski hâline döneceğini düşün; ifade doğru, D yaz.

Kendini kontrol et: Gerilen yayı bırakınca eski şekline dönüp bir şeyi hareket ettirebilir mi?

İş, uygulanan kuvvete ve kuvvet doğrultusundaki yola bağlıdır.

1. Cümlede ipucunu bul: kavram, kuvvete ve kuvvet doğrultusunda alınan yola bağlı.
2. Kuvvet ve yola bağlı olan fiziksel kavramın iş olduğunu hatırla ve sözcük kutusundan 'iş' seç.

Kendini kontrol et: Cümleyi 'iş' sözcüğüyle baştan oku; anlamlı ve dil bilgisine uygun mu?

Hızı az olanın kinetik enerjisi de azdır.

1. Cümlede ipucunu bul: kütleler aynı, cisimler hareketli ve hızları farklı.
2. Hıza bağlı olan enerji türünün kinetik enerji olduğunu hatırla.
3. Hızı az olanın kinetik enerjisi de azdır; kutudan 'kinetik' seç.

Kendini kontrol et: Cümlede değişen büyüklük hız mı? Hıza bağlı enerji hangisi?

Çocuk kuvvet uygulayıp yer değiştirdiği için iş yapmıştır.

1. Durumu incele: çocuk çantayı taşırken merdivenlerden yukarı çıkıyor.
2. Çocuğun yukarı yönde kuvvet uyguladığını ve aynı yönde yer değiştirdiğini belirle.
3. Kuvvet yönünde yer değiştirme olduğu için 'iş yapmış' seç; cümle '... iş yapmış olur' biçiminde tamamlanır.

Kendini kontrol et: Çocuk ve çanta yukarı yer değiştirdi mi? Değiştirdiyse fiziksel anlamda iş vardır.

Yerden yükseklikte olan çocuk çekim potansiyel enerjisine sahiptir.

1. Durumu incele: çocuk salıncakta, yerden belli bir yükseklikte oturuyor.
2. Yerden yüksekte bulunan cismin konumundan dolayı enerjisi olduğunu hatırla.
3. Yükseklikten kaynaklanan bu enerji çekim potansiyel enerjisidir; kutudan 'çekim potansiyel' seç.

Kendini kontrol et: Salıncağın oturağı yerden yüksekte mi? Yüksekse çekim potansiyel enerjisi vardır.

Lastik ne kadar çok gerilirse esneklik potansiyel enerjisi o kadar artar.

1. Paket lastiğinin esnek cisim olduğunu ve gerilince enerji depoladığını hatırla.
2. Lastik ne kadar çok gerilirse depolanan esneklik potansiyel enerjisinin o kadar arttığını düşün.
3. Boşluktan sonra 'miktarını' sözcüğü geldiği için kutudan 'gerilme' seç.

Kendini kontrol et: Daha çok gerilen lastik bırakılınca daha uzağa fırlar mı? Evetse enerji artmıştır.

İş, uygulanan kuvvetle doğru orantılıdır.

1. İşin doğru orantılı olduğu iki büyüklüğün kuvvet ve yol olduğunu hatırla.
2. İkinci sol kutudan 'birimidir' okunun alt kutuya indiğini fark et.
3. Birimi newton olan büyüklüğün kuvvet olduğunu düşünerek bu kutuya kuvvet yaz.

Kendini kontrol et: Bu kutunun altındaki birim kutusuna yazacağın birim, bu kutudaki büyüklüğün birimi mi?

Kuvvetin birimi newtondur.

1. Sol alt kutuya gelen 'birimidir' okunun kuvvet kutusundan çıktığını belirle.
2. Kuvvetin biriminin newton olduğunu hatırla ve Newton (N) yaz.

Kendini kontrol et: Dinamometreyle ölçtüğün kuvvetin birimi neydi? Aynı birimi mi yazdın?

Çocuk kuvvet uygulayıp arabayı yer değiştirdiği için iş yapmıştır.

1. Üstteki kutuyu oku: çocuk market arabasını ileri doğru hareket ettiriyor.
2. Çocuğun kuvvet uyguladığını ve arabanın kuvvet yönünde yer değiştirdiğini belirle.
3. Kuvvet ve kuvvet yönünde yer değiştirme birlikte olduğunda iş yapıldığını hatırla; kutuya iş yaz.

Kendini kontrol et: 'Çocuk ... yapmıştır' cümlesi senin yazdığın sözcükle anlamlı oluyor mu?

İşin birimi joule'dür.

1. Sağdaki kutuya iş kutusundan 'birimidir' okunun gittiğini belirle.
2. İşin biriminin joule olduğunu hatırla ve Joule (J) yaz.

Kendini kontrol et: Aynı kutuya enerji kutusundan da ok geliyor; yazdığın birim enerji için de doğru mu?

İş yapabilme yeteneğine enerji denir.

1. İş kutusundan aşağı inen 'yapabilme yeteneğidir' bağını oku.
2. İş yapabilme yeteneğine verilen adın enerji olduğunu hatırla ve kutuya enerji yaz.

Kendini kontrol et: Bu kutudan çıkan 'çeşitleridir' oku kinetik ve potansiyele gidiyor; yazdığın kavramın çeşitleri bunlar mı?

Enerjinin birimi de joule'dür.

1. Enerji kutusundan çıkan 'birimidir' okunun sağdaki birim kutusuna gittiğini belirle.
2. Enerjinin biriminin de işin birimi gibi joule olduğunu hatırla ve Joule (J) yaz.

Kendini kontrol et: İş ve enerjiden gelen iki ok aynı birime mi ulaşıyor?

Hareket eden cisimler kinetik enerjiye sahiptir.

1. Enerji kutusundan çıkan 'çeşitleridir' oklarını izle.
2. Sol kutunun bağını oku: 'hareketinden dolayı sahiptir'.
3. Hareketten kaynaklanan enerji çeşidinin kinetik enerji olduğunu hatırla ve yaz.

Kendini kontrol et: Cisim durursa bu enerji kaybolur mu? Kayboluyorsa kinetik enerjidir.

Konumu veya şekli nedeniyle depolanan enerji potansiyel enerjidir.

1. Enerjinin sağ kolundaki bağı oku: 'konumundan dolayı sahiptir'.
2. Konumdan kaynaklanan, depolanmış enerjinin potansiyel enerji olduğunu hatırla ve yaz.

Kendini kontrol et: Yüksekte duran bir elma hareketsizken de bu enerjiye sahip mi? Evetse doğru yazdın.