Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 126›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Elektriklenme çeşitleri
Bilgi notu
Elektriklenme çeşitleri
- Atomda proton (+) ve elektron (−) bulunur; nötr cisimde bunlar eşittir. Cisimler elektron alıp vererek yüklenir.
- Aynı cins yükler birbirini iter, zıt cins yükler birbirini çeker.
- Sürtünme ile iki cisim sürtülünce elektron geçer ve cisimler zıt yüklenir.
- Dokunma ile yüklü cisim nötr cisme değince ona kendi cinsinden yük verir.
- Etki ile yüklü cisim nötr cisme dokunmadan yaklaşınca nötr cismin yükleri yer değiştirir.
Örnek: Yükü −8 birim olan metal küre, özdeş nötr metal küreye dokundurulup ayrılıyor. Son yükler kaç olur?
Çözüm: Dokunma ile yük özdeş kürelere eşit paylaşılır: −8 ÷ 2 = −4. İki kürenin yükü de −4 birim olur.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Atomun yüklü iki parçacığını ve yük işaretlerini yazınız.
Yüklü bir cismin nötr bir cisme dokunmadan yaklaştırılmasıyla gerçekleşen elektriklenmenin adı nedir?
Aynı cins yükle yüklü iki cisim birbirine ne yapar?
Uygulama
Yükü +6 birim olan metal küre, özdeş nötr metal küreye dokundurulup ayrılıyor. Son durumda her iki kürenin yükü kaç birim olur?
Saçlara sürtülen iki balon birbirine yaklaştırılınca birbirini itiyor. Balonların yükleri için ne söylenebilir? Nedenini yazınız.
Cam çubuk ipek kumaşa sürtülüyor ve cam çubuk (+) yükleniyor. İpek kumaşın yükü nasıl olur? Elektronlar hangi yönde geçmiştir?
Düşün
K cismi (+) yüklüdür. L ve M cisimleri de yüklüdür. K ile L birbirini çekiyor, L ile M birbirini itiyor. L ve M cisimlerinin yük işaretini gerekçeleriyle yazınız.
Nötr bir metal küreye (−) yüklü bir çubuk dokunmadan yaklaştırılıyor. Kürenin çubuğa yakın ucu ve uzak ucu nasıl yüklenir? Kürenin toplam yükü için ne söylenebilir? Nedenini açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Proton (+) ve elektron (−) | Protonlar pozitif, elektronlar negatif yüklüdür. | 8 |
| 2 | Etki ile elektriklenme | Dokunma olmadan yalnız yaklaştırma ile oluşan elektriklenmeye etki ile elektriklenme denir. | 8 |
| 3 | Birbirini iter. | Aynı cins yükler iter, zıt cins yükler çeker. | 8 |
| 4 | Her biri +3 birim | Dokunmada yük özdeş kürelere eşit paylaşılır: +6 ÷ 2 = +3. | 12 |
| 5 | İki balon da aynı cins yüke sahiptir; çünkü aynı cins yükler birbirini iter. | İtme kuvveti ancak aynı cins yükler arasında oluşur. | 12 |
| 6 | İpek kumaş (−) yüklenir; elektronlar cam çubuktan ipek kumaşa geçmiştir. | Cam elektron kaybettiği için (+), ipek elektron aldığı için (−) olur. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri: (1) L cismi (−) yüklüdür; K ile çekiştiğine göre zıt cinstendir (7 puan). (2) M cismi (−) yüklüdür; L ile itiştiğine göre L ile aynı cinstendir (7 puan). (3) Çekme için zıt, itme için aynı cins yük kuralı belirtilmiştir (6 puan). | Çekim zıt, itme aynı cins yük demektir: K(+) ile L zıt, L ile M aynı cinstendir. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri: (1) Yakın uç (+) yüklenir (6 puan). (2) Uzak uç (−) yüklenir (6 puan). (3) Elektronlar çubuktan itilerek uzak uca gider; yük alışverişi olmadığı için toplam yük nötr kalır (8 puan). | (−) çubuk elektronları iter; elektronlar uzak uca geçer, yakın uç elektron kaybedip (+) olur, toplam yük değişmez. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Nötr cismin yüklü cisim tarafından çekilmesini yük taşımadığı için olanaksız sanmak. · Dokunma ile yüklenen cismin yüklü cisimle zıt cinsten yük kazandığını düşünmek.
Öz kontrol: Bu olayda cisimler birbirine değiyor mu, sürtünüyor mu, yoksa yalnız yaklaşıyor mu?