Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 139
Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 139 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Uygulama 8Çekirge azalırsa çimen, kirpi, tilki üzerindeki etkiyi ok ve çizgiyle gösterme
Çözüm Yolu
Çekirge azalınca çimeni yiyen canlı azalır ve çimen artar. Besini azalan kirpi azalır, kirpiyle beslenen tilki de besin bulamadığı için azalır.
- Besin zincirini oku: çimen → çekirge → kirpi → tilki; ok, yiyenden yenene doğru beslenmeyi gösterir.
- Çekirge azalırsa çimeni yiyen canlı azalır; bu yüzden çimen artar (↑).
- Kirpinin besini olan çekirge azaldığı için kirpi azalır (↓).
- Tilkinin besini olan kirpi azaldığı için tilki de azalır (↓).
- Çimeni de azalan göstermek — çimeni yiyen çekirge azaldığı için çimen artar.
- Yalnız kirpiyi azaltıp tilkiyi değişmez göstermek — kirpi azalınca onunla beslenen tilki de etkilenir.
Kendini kontrol et: Her canlı için şunu sor: Beni yiyen mi azaldı, yediğim mi azaldı? Okun yönü buna uyuyor mu?
Değerlendirme 1Doğadaki canlıların beslenmesindeki denge
Çözüm Yolu
Avcı ve av sayıları birbirini sınırlar; üreticiler tüketicilere yeter, böylece doğal denge sürer.
- Besin zincirinde her canlının hem bir şeyle beslendiğini hem de başka bir canlıya besin olduğunu hatırla.
- Av ile avcı sayılarının birbirini sınırladığını düşün: av çoğalırsa avcı artar, avcı artınca av azalır.
- Bu karşılıklı sınırlamanın canlı sayılarını belli bir düzeyde tuttuğunu, yani dengeyi sağladığını yaz.
- Bir halka azalırsa zincirdeki diğer canlıların da etkilendiğini bir örnekle belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Üreticiler tüketicilere yetecek kadar çoktur; tüketiciler de üreticilerin aşırı çoğalmasını önler, böylece denge korunur. (Dengeyi üretici-tüketici ilişkisi üzerinden açıklayan cevaplar da geçerlidir.)
- Dengeyi "canlı sayılarının hiç değişmemesi" sanmak — sayılar değişir ama birbirini sınırlayarak belli bir düzeyde kalır.
Kendini kontrol et: Cevabında hem av-avcı ilişkisini hem de bir halkanın azalmasının sonucunu anlattın mı?
Değerlendirme 2Ekoloji piramidindeki canlıların oluşturduğu bütünlük hakkındaki düşünceler
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Alt basamaklar üst basamakları besler; bir basamağın bozulması tüm piramidi etkiler.
- Piramidin tabanında üreticilerin, üst basamaklarda tüketicilerin bulunduğunu hatırla.
- Alt basamaktaki canlıların üst basamaktakileri beslediğini, yani basamakların birbirine bağlı olduğunu yaz.
- Yukarı çıkıldıkça canlı sayısının azaldığını belirt.
- Bir basamakta bozulma olursa tüm piramidin etkileneceğini ekleyerek bütünlüğü açıkla.
- Basamakları birbirinden bağımsız düşünmek — her basamak bir üsttekinin besin kaynağıdır, biri bozulursa diğerleri etkilenir.
- Ayrıştırıcıları unutmak — ayrıştırıcılar her basamaktaki ölü canlıları ayrıştırarak bütünlüğe katkı sağlar.
Kendini kontrol et: Cevabın, bir basamak bozulduğunda ne olacağını açıklıyor mu?
Değerlendirme 3Nesillerin devamı için doğal dengenin önemi ve canlıları, alanları, kaynakları koruma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Doğal denge geleceğin nesilleri için yaşam alanlarını ve besin kaynaklarını güvende tutar.
- Doğal denge bozulursa bazı türlerin azalıp yok olabileceğini düşün.
- Gelecek nesillerin de besin ve yaşam alanına ihtiyaç duyacağını belirt.
- Canlıları korumak için yapılabilecek bir davranış yaz; örneğin bilinçsiz avlanmayı önlemek.
- Doğal alanları ve kaynakları korumak için birer öneri ekle; örneğin ormanları korumak, suyu kirletmemek.
- Yalnız canlıları koruma üzerine yazmak — soru doğal alanları ve kaynakları da değerlendirmeni istiyor.
Kendini kontrol et: Cevabında canlılar, doğal alanlar ve kaynaklar için ayrı ayrı bir düşünce var mı?