Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 158
Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 158 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
A-1Besin zincirinin madde ve enerji aktarımı ifadesi doğru mu yanlış mı
Çözüm Yolu
Besin zinciri, madde ve enerjinin organizmadan organizmaya besin olarak aktarılmasıyla oluşan dizidir.
- Besin zincirinde canlıların birbirini besin olarak tükettiğini hatırla.
- Her beslenmede maddenin ve enerjinin bir canlıdan ötekine geçtiğini düşün.
- İfade bu aktarımla oluşan diziyi doğru tanımladığı için kutuya "D" yaz.
- Besin zincirinde yalnız enerjinin aktarıldığını sanmak — besinle birlikte madde de bir canlıdan ötekine geçer.
Kendini kontrol et: Ot, çekirge, kurbağa örneğinde her basamakta besinle hem madde hem enerji geçiyor mu?
B-4Üreticilerden tüketicilere enerji aktarımını gösteren araç
Çözüm Yolu
Üreticilerden tüketicilere enerji aktarımı ekoloji piramidiyle gösterilir; 'ok' 2. boşlukta kullanılır.
- Cümledeki ipucu "üreticilerden tüketicilere doğru enerji aktarımını göstermek" ifadesidir.
- Canlıları basamaklar hâlinde, üreticiler altta olacak biçimde gösteren yapıyı hatırla.
- Kutudan "ekoloji piramidi" ifadesini seç; "ok" önceki boşlukta kullanıldı.
- "Besin zinciri" yazmak — cümle enerji aktarımını basamaklarla gösteren bir gösterim istiyor; bu ekoloji piramididir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin gösterimde üreticiler en alttaki geniş basamakta mı yer alıyor?
B-5Atık suyu temizleyip yeniden kullanılabilir hâle getiren tesisler
Çözüm Yolu
Atık suyu arıtıp yeniden kullanılabilir hâle getiren yapılar su arıtma tesisleridir.
- Cümledeki ipucu "atık suyu temizleyip yeniden kullanılabilir hâle getiren" ifadesidir.
- Atık suyun kirleticilerden arındırıldığı yapıları hatırla.
- Kutudan "su arıtma tesisi" ifadesini seç.
- "Atık su" yazmak — atık su temizlenen sudur, onu temizleyen tesis değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin ifade bir yapı ya da tesis adı mı?
B-6Ekoloji piramidinin en geniş basamağındaki canlılar
Çözüm Yolu
Piramidin tabanında sayısı en fazla olan üreticiler bulunur.
- Cümledeki ipucu "en geniş basamak" ifadesidir; piramidin tabanı aranıyor.
- Ekoloji piramidinin tabanında sayıca en fazla olan, besinini kendi üreten canlıları hatırla.
- Kutudan "üretici" ifadesini seç.
- "Tüketici" yazmak — tüketiciler üst basamaklardadır ve sayıları yukarı doğru azalır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin canlılar besinini kendisi üretebiliyor mu?
B-7Besin zincirinin son basamağında bulunan canlı
Çözüm Yolu
Zincirin son basamağında en üst düzey tüketici bulunur.
- Cümledeki ipucu "son basamak" ifadesidir.
- Besin zincirinin üreticiyle başlayıp başka canlıları yiyen canlılarla devam ettiğini hatırla.
- Son basamaktaki canlının bir tüketici olduğunu belirle ve "tüketici" ifadesini seç.
- "Üretici" yazmak — üretici zincirin ilk basamağındadır, sonunda değil.
Kendini kontrol et: Seçtiğin canlı besinini başka canlıları yiyerek mi karşılıyor?
B-8Üreticilerin kendi besinini oluşturmasını sağlayan etken
Çözüm Yolu
Üreticiler ışık enerjisiyle fotosentez yaparak besinini üretir.
- Cümledeki ipucu "üretici canlılar ... kendi besinlerini oluşturur" ifadesidir.
- Bitkilerin fotosentez yaparak besin ürettiğini ve bunun için enerjiye ihtiyaç duyduğunu hatırla.
- Kutudan fotosentezin enerji kaynağı olan "ışık" ifadesini seç.
- "Yer altı suları" yazmak — su fotosentezde gerekir ama besin üretimini sağlayan enerji ışıktır.
Kendini kontrol et: Karanlıkta kalan bir bitki besin üretmeyi sürdürebilir mi? Cevabın "hayır" ise seçimin doğrudur.
B-9Kirlenmiş veya özelliği değişmiş tüm suya verilen ad
Çözüm Yolu
Farklı kaynaklardan kirlenmiş ya da özellikleri değişmiş sulara atık su denir.
- Cümledeki ipucu "kirlenmiş veya özellikleri değişmiş" ifadesidir.
- Kullanım sonucu kirlenen sulara verilen adı hatırla.
- Kutudan "atık su" ifadesini seç.
- "Su arıtma tesisi" yazmak — tesis kirli suyu temizleyen yapıdır, kirli suyun adı değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin ifade suyun kendisine verilen bir ad mı?
B-10Kullanılabilir suyun çoğunun sağlandığı nehir ve göl gibi kaynaklar
Çözüm Yolu
Nehir ve göller yer üstü su kaynaklarıdır.
- Cümledeki ipucu "nehir, göl gibi" örnekleridir.
- Nehir ve göllerin toprağın üstünde, görünür biçimde bulunduğunu düşün.
- Kutudaki "yer altı suları" ile "yer üstü" arasından "yer üstü" ifadesini seç.
- "Yer altı suları" yazmak — nehir ve göller yeryüzünde akar ve birikir, toprak altında değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin ifadeyle cümle "yer üstü su kaynaklarından" biçiminde anlamlı okunuyor mu?
A-2Besin zincirinde sıralamanın ayrıştırıcılardan üreticilere doğru olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Doğrusu: Besin zincirindeki sıralama üreticilerden ayrıştırıcılara doğrudur.
- Besin zincirinin kendi besinini üreten canlılarla başladığını hatırla.
- Sıralamanın üreticilerden tüketicilere, oradan ayrıştırıcılara doğru olduğunu belirle.
- İfadede yön ters verildiği için "Y" yaz ve doğrusunu altına yaz: sıralama üreticilerden ayrıştırıcılara doğrudur.
- Yalnızca "Y" yazıp bırakmak — yönerge yanlış ifadenin doğrusunun da yazılmasını istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın sıralama, besinini kendi üreten bitkilerle mi başlıyor?
A-3Ekoloji piramidinde biyolojik birikimin yukarıdan aşağıya arttığı ifadesi
Çözüm Yolu
Doğrusu: Ekoloji piramidinde biyolojik birikim aşağıdan yukarıya doğru artar.
- Biyolojik birikimin zehirli maddelerin beslenme yoluyla üst basamaklarda artması olduğunu hatırla.
- Ekoloji piramidinde üreticilerin altta, son tüketicilerin üstte olduğunu düşün.
- Birikim aşağıdan yukarıya arttığı için "Y" yaz ve doğrusunu yaz: birikim aşağıdan yukarıya doğru artar.
- Piramidin tabanı geniş diye birikimi orada en fazla sanmak — zehirli madde en çok tepedeki tüketicilerde birikir.
Kendini kontrol et: Zehirli maddenin en çok biriktiği canlı piramidin tepesindeki son tüketici mi?
A-4Atık suyun kirlenmiş sular olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Atık su; evsel, tarımsal, endüstriyel gibi alanlarda oluşan kirlenmiş sulardır.
- Atık suyun tanımını hatırla: kullanım sonucu kirlenmiş ya da özellikleri değişmiş sular.
- Atık suyun evsel, tarımsal ve endüstriyel kullanımlardan oluştuğunu kontrol et.
- İfade tanımla uyuştuğu için "D" yaz.
- Atık suyu yalnızca fabrikalardan gelen su sanmak — atık suların çoğu evlerde oluşur.
Kendini kontrol et: İfadede sayılan alanlar, atık su grafiğindeki evsel, tarımsal ve endüstriyel dilimlerle aynı mı?
A-5Tatlı suların tamamının tüm canlılarca kullanılabildiği ifadesi
Çözüm Yolu
Doğrusu: Tatlı suların tamamı kullanıma uygun değildir; buzullar ve yer altında kalan kısımlar ulaşılamaz.
- Tatlı suların büyük kısmının buzullarda ve derin yer altında bulunduğunu hatırla.
- Bu suların canlılar için kolay ulaşılabilir olmadığını düşün.
- "Tamamı" sözcüğü yanlış olduğu için "Y" yaz ve doğrusunu yaz: tatlı suların yalnız küçük bir kısmı kullanılabilir.
- Tatlı suyu tuzlu olmadığı için hep kullanılabilir sanmak — buzullardaki tatlı su donmuş olduğundan kullanımı kısıtlıdır.
Kendini kontrol et: Buzullardaki tatlı suyu bir canlının hemen içebileceğini söyleyebilir misin?
A-6Su ayak izinin birey, ürün, bölge veya ülkeye ait olabileceği ifadesi
Çözüm Yolu
Su ayak izi bireye, ürüne, bölgeye veya ülkeye ait olabilir; ifade doğrudur.
- Su ayak izinin tanımını hatırla: doğrudan ve dolaylı su tüketimini gösteren bir ölçüt.
- Bu ölçütün kişiler dışında bir ürün, bölge ya da ülke için de hesaplanabildiğini düşün.
- İfade doğru olduğu için "D" yaz.
- Su ayak izini yalnız kişilere özgü sanmak — örneğin bir telefonun ya da bir ülkenin de su ayak izi vardır.
Kendini kontrol et: Bilgi Bankası'nda ayakkabı ve tişört gibi ürünlerin su ayak izi verilmiş miydi?
B-1Besin zincirinin her basamağında yer alan canlı grubu
Çözüm Yolu
Ayrıştırıcılar her basamaktaki canlının ölü kalıntılarını ayrıştırdığı için zincirin her basamağında yer alır.
- Cümledeki ipucu "her basamağında" ifadesidir; tek bir basamağa değil, tüm zincire ait bir canlı grubu aranıyor.
- Ölü canlıları ve atıkları parçalayan canlıların her basamaktan madde aldığını hatırla.
- Kutudan bu görevi yapan "ayrıştırıcı" ifadesini seç.
- "Üretici" yazmak — üreticiler yalnız zincirin ilk basamağında bulunur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin canlı grubu hem otun hem de kurbağanın ölü kalıntısını ayrıştırabilir mi?
B-2Beslenme yönünü göstermek için kullanılan şekil
Çözüm Yolu
Besin zincirinde oklar beslenmenin ve enerjinin yönünü gösterir.
- Cümledeki ipucu "yönünü" ve "şekli" sözcükleridir; yön gösteren bir şekil aranıyor.
- Besin zinciri çizimlerinde canlıların arasına konan işareti hatırla.
- Kutudaki şekillerden yön gösteren "ok" ifadesini seç.
- "Kare" yazmak — kare bir şekildir ama yön göstermez.
Kendini kontrol et: Seçtiğin şekil, besinin hangi canlıdan hangisine geçtiğini gösterebiliyor mu?
B-3Akıllı telefonun yaklaşık 12.760 litre değerindeki görünmez suyu
Çözüm Yolu
Üretimde kullanılan görünmez suyu ortaya koyan kavram su ayak izidir.
- Cümledeki ipucu "üretimde kullanılan görünmez su" ifadesidir.
- Bir ürünün üretiminde dolaylı harcanan suyu gösteren kavramı hatırla.
- Bilgi Bankası'nda telefonun yanında yaklaşık 12.760 litre yazdığını kontrol et ve "su ayak izi" ifadesini seç.
- "Atık su" yazmak — atık su kirlenmiş suyu anlatır, üretimde harcanan toplam suyu göstermez.
Kendini kontrol et: Seçtiğin kavram, bir ürünün üretiminde harcanan toplam suyu gösteriyor mu?