Ana sayfa›Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 76›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 7. sınıf · Bileşik Formülleri
Bilgi notu
Bileşik Formülleri
- Bileşik, iki ya da daha fazla farklı elementin atomlarının birleşmesiyle oluşan saf maddedir.
- Formülde her element bir sembolle gösterilir; sembolün sağ alt köşesindeki sayı o elementin atom sayısıdır.
- Sayı yazılmamışsa o elementten 1 atom vardır.
- Modellerde farklı renkteki toplar farklı atom çeşitlerini gösterir.
Örnek: Formülü CH₄ olan metanda hangi atomlardan kaçar tane vardır?
Çözüm: C karbon, H hidrojendir. C'nin yanında sayı yok: 1 karbon. H'nin sağ altında 4 var: 4 hidrojen. Toplam 5 atom.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Formülü HNO₃ olan nitrik asidin kaç çeşit atom içerdiğini ve toplam kaç atomdan oluştuğunu yazınız.
Bir bileşik formülünde sembolün sağ alt köşesine yazılan sayı neyi gösterir?
Formülü CaCO₃ olan kalsiyum karbonatta kaç tane oksijen atomu vardır?
Uygulama
Bir bileşiğin bir birimi 2 hidrojen atomu ve 1 kükürt atomundan oluşmaktadır. Bu bileşiğin formülünü yazınız.
Sofra şekerinin formülü C₁₂H₂₂O₁₁'dir. Bir birimde kaç çeşit atom ve toplam kaç atom vardır?
H₂SO₄ ve H₂O formüllerindeki toplam atom sayılarını bulup aralarındaki farkı yazınız.
Düşün
Ahmet, 'H₂O ve H₂O₂ formüllerinin ikisi de hidrojen ve oksijenden oluştuğuna göre aynı bileşiktir.' diyor. Ahmet'in düşüncesindeki hatayı formüllerden yararlanarak açıklayınız.
Bir bileşiğin modelinde mor toplar sodyum (Na), siyah toplar karbon (C), kırmızı toplar oksijen (O) atomunu göstermektedir. Modelde 2 mor, 1 siyah ve 3 kırmızı top vardır. Bileşiğin formülünü yazınız; kaç çeşit atom ve toplam kaç atom içerdiğini bulunuz; formülde hangi sembolün yanına neden sayı yazıldığını açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | 3 çeşit atom (hidrojen, azot, oksijen); toplam 5 atom. | H'de sayı yok: 1 atom, N'de sayı yok: 1 atom, O'nun yanında 3 var: 3 atom. Toplam 1 + 1 + 3 = 5. | 8 |
| 2 | O elementin atom sayısını gösterir. | Alt indis, formülde o sembole ait atomun kaç tane olduğunu belirtir. | 8 |
| 3 | 3 | O sembolünün sağ alt köşesindeki sayı 3'tür; bu yüzden 3 oksijen atomu vardır. | 8 |
| 4 | H₂S | Hidrojen H, kükürt S ile gösterilir. 2 hidrojen için H'nin sağ altına 2 yazılır; kükürt 1 tane olduğundan sayı yazılmaz. | 12 |
| 5 | 3 çeşit atom (karbon, hidrojen, oksijen); toplam 45 atom. | Atom sayıları: 12 karbon, 22 hidrojen, 11 oksijen. Toplam 12 + 22 + 11 = 45. | 12 |
| 6 | H₂SO₄'te 7 atom, H₂O'da 3 atom vardır; fark 4 atomdur. | H₂SO₄: 2 + 1 + 4 = 7. H₂O: 2 + 1 = 3. Fark: 7 - 3 = 4. | 12 |
| 7 | Puanlama (toplam 20): H₂O'da 2 hidrojen ve 1 oksijen, H₂O₂'de 2 hidrojen ve 2 oksijen atomu vardır (8 puan). Atom sayıları farklı olduğu için bunlar farklı bileşiklerdir (6 puan). Formüldeki alt indisler bileşiği belirler; aynı elementlerden oluşsalar bile atom sayısı değişince bileşik de değişir ve özellikleri farklı olur (6 puan). | Aynı elementlerin farklı sayıda atomlarla birleşmesi farklı bileşikler oluşturur. | 20 |
| 8 | Puanlama (toplam 20): Formül Na₂CO₃ (8 puan). 3 çeşit atom (sodyum, karbon, oksijen), toplam 2 + 1 + 3 = 6 atom (6 puan). Na ve O'nun sağ altına sayı yazılır, çünkü bu elementlerden birden fazla atom vardır; C'den bir tane olduğu için sayı yazılmaz (6 puan). | Her renkteki top sayısı atom sayısını, renk ise atom çeşidini gösterir. 2 mor, 1 siyah, 3 kırmızı top Na₂CO₃'e karşılık gelir; toplam 2 + 1 + 3 = 6'dır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Sayısı yazılmamış elementi hiç yokmuş ya da 0 atom gibi okumak. · Atom çeşidi sayısı ile toplam atom sayısını karıştırmak.
Öz kontrol: Formülü okurken her sembolün hangi element olduğunu ve atom sayısını ayrı ayrı söyleyebiliyor muyum?