Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 7.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap)›Sayfa 85
Fen Bilimleri 7.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 85 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Değerlendirme 1Tartışma sonucuna göre çözünme hızını etkileyen değişkenleri tanımlayınız.
Çözüm Yolu
Çözünenin ne kadar ufaldığı, karıştırılıp karıştırılmadığı ve çözücünün sıcaklığı çözünme süresini değiştirir.
- Arda'nın çay örneğindeki küp şeker ile toz şeker farkı hatırlanır; bu, temas yüzeyini gösterir.
- Şekerin karıştırınca daha çabuk çözündüğü düşünülür; karıştırma da bir değişkendir.
- Sıcak çayda şekerin soğuk suya göre daha çabuk çözündüğü düşünülür; sıcaklık da bir değişkendir.
- Değişkenler tanımlanarak yazılır: temas yüzeyi (tanecik boyutu), karıştırma ve sıcaklık.
- Çözünme hızını da etkileyen değişkenler arasına yazmak — çözünme hızı, bu etkenlere bağlı olarak değişen sonuçtur.
- Bardağın büyüklüğü gibi tartışmada geçmeyen etkenleri yazmak — değişkenler çözücü, çözünen ve ortam koşullarından seçilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığım her değişkeni değiştirdiğimde şekerin çözünme süresi değişir mi?
Değerlendirme 2Tanımladığınız değişkenlerin çözünme hızına etkisini sebep-sonuç ilişkisiyle gerekçelendiriniz.
Çözüm Yolu
Yüzey büyüyünce çözücü tanecikleriyle çarpışma artar; karıştırma çözünen tabakayı uzaklaştırır; sıcaklıkta tanecik hareketi hızlanır.
- Temas yüzeyi: şeker ufaldıkça suyla değen yüzey büyür, daha çok tanecik aynı anda çözünür; çözünme hızlanır.
- Karıştırma: şekerin çevresindeki şekerli su uzaklaşır, yerine yeni su gelir; çözünme hızlanır.
- Sıcaklık: sıcak suda tanecikler daha hızlı hareket eder ve şekere daha sık çarpar; çözünme hızlanır.
- Sonuç sebep-sonuç cümlesiyle yazılır: bu üç etken arttıkça çözünme hızı artar.
- Yalnız 'hızlanır' yazıp nedenini açıklamamak — soru her değişken için sebep-sonuç gerekçesi istemektedir.
- Sıcaklık arttıkça çözünmenin yavaşladığını yazmak — sıcak suda tanecik hareketi hızlandığı için şeker daha çabuk çözünür.
Kendini kontrol et: Her değişken için 'çünkü' ile başlayan bir neden ve 'bu yüzden' ile başlayan bir sonuç yazdım mı?
Değerlendirme 3aBağımsız değişkenleri yazınız (tablonun sol sütunu).
Çözüm Yolu
Bunlar deneyde bilinçli olarak değiştirilen değişkenlerdir.
- Bağımsız değişken, deneyde bilerek değiştirilen etkendir.
- Örnek olayda küp şeker ile toz şekerin farklı sürede çözünmesi temas yüzeyinin etkisini gösterir.
- Karıştırmanın ve suyun sıcak ya da soğuk olmasının da çözünmeyi hızlandırıp yavaşlattığı tartışılır.
- Bağımsız değişkenler: temas yüzeyi, karıştırma ve sıcaklık.
- Çözünme hızını bağımsız değişken sütununa yazmak — çözünme hızı ölçülen sonuçtur, bağımlı değişkendir.
- Bağımsız ve bağımlı değişken sütunlarını karıştırmak — değiştirdiğimiz etken sola, ölçtüğümüz sonuç sağa yazılır.
Kendini kontrol et: Sol sütuna yazdığım her şey deneyde benim bilerek değiştirdiğim bir etken mi?
Değerlendirme 3bBağımlı değişkenleri yazınız (tablonun sağ sütunu).
Çözüm Yolu
Bağımsız değişkenlerin etkisiyle değişen ve ölçülen değişkendir.
- Bağımlı değişken, deneyde değiştirilen etkenlere bağlı olarak değişen ve ölçülen niceliktir.
- Etkinlikte temas yüzeyi, karıştırma ve sıcaklık değiştirildiğinde neyin değiştiği incelenir.
- Bu etkenler değiştikçe şekerin ne kadar sürede çözündüğü, yani çözünme hızı değişir.
- Bağımlı değişken: çözünme hızı (çözünme süresi).
- Sıcaklığı bağımlı değişken sanmak — sıcaklığı deneyi yapan kişi belirler; bu yüzden bağımsız değişkendir.
Kendini kontrol et: Sağ sütuna yazdığım şey süreölçerle ölçtüğüm ve etkenlere göre değişen sonuç mu?