Ana sayfa›Matematik 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 215›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Matematik 7. sınıf · Açıortay, Orta Dikme ve Yansıma
Bilgi notu
Açıortay, Orta Dikme ve Yansıma
- Açıortay, bir açıyı iki eş açıya ayıran ışındır; üzerindeki her nokta açının kollarına eşit uzaklıktadır.
- Orta dikme, bir doğru parçasını orta noktasından dik kesen doğrudur; üzerindeki her nokta parçanın uç noktalarına eşit uzaklıktadır.
- Açıortay inşasında köşeden çizilen yay kolları iki noktada keser; bu noktalardan eşit açıklıkla çizilen yayların kesişimi köşeyle birleştirilir.
- Orta dikme inşasında uç noktalardan, yarıçapı parçanın yarısından büyük eşit yaylar çizilir; kesişim noktaları birleştirilir.
- Yansımada şekil ile görüntüsü eştir; yansıma doğrusu şekil ile görüntüsünün arasındaki mesafeyi ortalar.
Örnek: Ölçüsü 76° olan bir açının açıortayı çizildiğinde oluşan eş açılardan her biri kaç derecedir?
Çözüm: Açıortay açıyı iki eş açıya böler: 76° ÷ 2 = 38°.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir açıyı iki eş açıya ayıran ışına ne ad verilir?
Bir doğru parçasını orta noktasından dik kesen doğruya ne ad verilir?
Ölçüsü 64° olan bir açının açıortayı çizilirse oluşan açılardan her biri kaç derece olur?
Uygulama
|AB| = 14 cm olan doğru parçasının orta dikmesi AB'yi M noktasında kesiyor. |AM| kaç cm'dir ve orta dikme AB ile kaç derecelik açı yapar?
Bir açıortay inşasında köşe A merkezli yay, açının kollarını E ve F noktalarında kesiyor. |AE| = 4 cm ise |AF| kaç cm'dir? Nedenini kısaca yazınız.
C noktası, A ve B uç noktalı doğru parçasının orta dikmesi üzerindedir. |CA| = 3x + 1 ve |CB| = 25 − 5x ise x kaçtır?
Düşün
Mert, bir AB doğru parçasının orta dikmesini çizerken pergelini |AB|'nin yarısından daha küçük bir açıklığa ayarlayıp A ve B merkezli iki yay çiziyor. Mert'in bu yöntemle orta dikmeyi çizemeyeceğini gerekçesiyle açıklayınız.
A' noktası, A noktasının d doğrusuna göre yansımasıdır ve |AA'| = 16 cm'dir. d doğrusu [AA'] doğru parçasını M noktasında kesmektedir. d doğrusu [AA'] için nasıl bir doğrudur ve |AM| kaç cm'dir? Gerekçeli yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Açıortay | Açıyı iki eş açıya bölen ışın açıortaydır. | 8 |
| 2 | Orta dikme | Orta noktadan geçen ve parçaya dik olan doğru orta dikmedir. | 8 |
| 3 | 32° | 64° ÷ 2 = 32°. | 8 |
| 4 | |AM| = 7 cm; açı 90° | Orta dikme parçayı ortalar: 14 ÷ 2 = 7 cm; orta dikme doğru parçasına diktir, yani 90°. | 12 |
| 5 | |AF| = 4 cm; E ve F aynı yay üzerinde olduğundan A'ya uzaklıkları eşittir (yayın yarıçapı). | Aynı merkezli yayın üzerindeki noktaların merkeze uzaklığı eşit yarıçaptır, dolayısıyla |AF| = |AE| = 4 cm olur. | 12 |
| 6 | x = 3 | Orta dikme üzerindeki nokta uç noktalara eşit uzaklıktadır: 3x + 1 = 25 − 5x, 8x = 24, x = 3. Kontrol: |CA| = 10 = |CB|. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Yarıçapların her birinin |AB|/2'den küçük, dolayısıyla toplamlarının |AB|'den küçük olduğunu belirtme (8 puan); merkezleri arası uzaklık |AB| olan ve yarıçapları toplamı |AB|'den küçük yayların birbirini kesmeyeceğini yazma (6 puan); kesişim noktası bulunamadığı için orta dikmenin çizilemeyeceğini ve açıklığın |AB|/2'den büyük alınması gerektiğini belirtme (6 puan). | Merkezleri A ve B olan iki çember ancak yarıçapları toplamı |AB|'den büyük ya da eşitse kesişir; burada toplam |AB|'den küçüktür. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): d doğrusunun [AA']'nün orta dikmesi olduğunu belirtme (8 puan); yansımada bir nokta ile görüntüsünün yansıma doğrusuna eşit uzaklıkta olduğunu ve doğruya dik bağlandığını gerekçe olarak yazma (6 puan); |AM| = 16 ÷ 2 = 8 cm sonucunu bulma (6 puan). | Yansımada A ve A' doğruya eşit uzaktadır ve [AA'] doğruya diktir; bu yüzden d orta dikmedir ve |AM| = 16 ÷ 2 = 8 cm olur. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Açıortay ile orta dikmeyi karıştırırlar. · Orta dikme inşasında yay açıklığını |AB|'nin yarısından küçük alıp yayların kesişmemesine neden olurlar.
Öz kontrol: Çizdiğim doğru ya da ışın, gerçekten eşit uzaklık ya da eşit açı koşulunu sağlıyor mu?