Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 122 Cevapları

Sayfa 118'de hükümdar, karakterinin sağa sola eğilmeyen, sallanmayan üç ayaklı taht gibi olduğunu ve işleri adaletle gördüğünü söyler.

Metinde hükümdar şekeri zulme uğrayanlara gösterdiği güler yüz ve adalet, acı ilacı zalimler ve zorbalar için kullandığını açıkça belirtir.

Metindeki dört benzerlik: değişmezlik, eksilmeme, ulaştığı yere düzen/bereket getirme, ayrım gözetmeme.

1. Metinde hükümdarın "Bir bilge kişi benim karakterimi güneşe benzetti." diye başlayan konuşmasını bul.
2. Güneşin hiç küçülmediği gibi hükümdarın adaletinin de değişmediğini belirle.
3. Güneşin aydınlatırken eksilmediği gibi hükümdarın töresinin de yok olmadığını ve herkese aynı davrandığını not et.
4. Güneşin çiçek açtırması gibi hükümdarın töresinin ulaştığı memlekete düzen getirdiğini yaz.
5. Güneşin kirli-temiz ayırmadan herkesi aydınlatması ve burcunun sabit olması gibi hükümdarın da ayrım yapmadığını, hiç değişmediğini ekle.

Kendini kontrol et: Saydığın her benzerlikte güneşin bir özelliğini ve hükümdarın buna karşılık gelen niteliğini birlikte söyledin mi?

Hükümdar doğru kişiyi içi dışı bir, utanmadan insanlar içinde dolaşabilen biri sayar; insanlığı doğrulukla eş tutar.

1. Metinde Aydoldu'nun "Ya doğruluk nedir? Doğru kimdir?" sorusunu ve hükümdarın cevabını bul.
2. Doğru insanın tanımını çıkar: düşündüğü ile söylediği bir olan, içi dışı gibi olan kişidir.
3. Gönlünü avucuna koyup insanlar içinde utanmadan dolaşabilmenin doğruluğun ölçütü olarak verildiğini ekle.
4. İnsanlığın doğruluğun adı olduğunu; insan çok olsa da gerçek insanlığın, yani doğruluğun az bulunduğunu açıkla.

Kendini kontrol et: Cevabında hem doğru insanın tanımı hem de doğruluk ile insanlık arasındaki ilişki yer alıyor mu?

Yokuş çıkmak zahmetli, inmek kolaydır; iyiliğe ulaşmak çaba, kötülüğe kaymak kolaylık gerektirir.

1. Sözdeki iki benzetmeyi ayır: iyilik yokuş tırmanmaya, kötülük inişe benzetilmiş.
2. Yokuş tırmanmanın yorucu ve emek isteyen bir iş olduğunu düşün.
3. İnişin ise kendiliğinden, zahmetsiz gerçekleştiğini fark et.
4. Buradan temel düşünceyi çıkar: iyilik çaba ister, kötülüğe kaymak kolaydır.

Kendini kontrol et: Cevabın, iyiliğin neden zor kötülüğün neden kolay olduğunu açıklıyor mu?

Metinde iyiye kötü arkadaş olursa karakteri kötü olur; iyilerle arkadaşlık eden kötü de iyiliğe ulaşır denir. Yöneticinin çevresi de halkı etkiler.

1. Metinde iyilerin kötü, kötülerin iyi olup olamayacağına dair hükümdarın cevabını bul.
2. İyiye kötü biri arkadaş olursa onun karakterinin de kötüleştiğini belirle.
3. İyilerle arkadaşlık eden kötünün iyiliğe ulaşmak için bir meşale bulduğunu not et.
4. Sonucu yaz: Kişi arkadaşına benzer; iyi ya da kötü yola girmenin sebeplerinden biri edinilen arkadaştır.

Kendini kontrol et: Cevabında arkadaş seçiminin hem olumlu hem olumsuz etkisi ve metindeki meşale benzetmesi var mı?

Serim öyküleyici metnin giriş bölümüdür; kahramanlar, mekân, zaman ve ana olayın zemini burada hazırlanır.

1. Öyküleyici metnin bölümlerini hatırla: serim, düğüm, çözüm.
2. Serimin metnin giriş bölümü olduğunu belirle.
3. Girişte okurun kişileri, yeri ve zamanı tanıması gerektiğini düşün.
4. Olayı başlatacak durumun da serimde hazırlandığını ekleyerek cevabını yaz.

Kendini kontrol et: Yazdıkların, okur hikâyeye başlarken bilmesi gerekenleri mi anlatıyor?

Öğrenci görüşüne göre işaretlenir. Örnek gerekçe: Aydoldu ile hükümdarın kimliği ve sohbet ortamı baştan anlaşılır.

1. A bölümüne yazdığın serim özelliklerini tek tek hatırla.
2. "Kutadgu Bilig" metninin ilk paragrafını oku; kişileri, yeri ve zamanı bul.
3. Hükümdar ve Aydoldu'nun tanıtıldığını, olayın "bir gün" huzurda başladığını belirle.
4. Taht, bıçak, şeker ve acı ilacın Aydoldu'yu soru sormaya yönelttiğini fark et.
5. Kutuyu işaretle ve bu bulguları gerekçe olarak yaz.

Kendini kontrol et: Gerekçende, A bölümünde yazdığın özelliklerin metinde nerede bulunduğunu gösterdin mi?