Ana sayfa›Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 54›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 7. sınıf · Problem–Çözüm Yapısı
Bilgi notu
Problem–Çözüm Yapısı
- Problem–çözüm yapısındaki metin önce bir sorunu tanıtır, sonra bu soruna getirilen çözümleri anlatır.
- ‘Sorun, tehlike, zorluk’ gibi sözcükler problemi; ‘çözmek için, bu amaçla, ilk olarak, ek olarak, ardından’ gibi ifadeler çözümü haber verir.
- Bir problemin birden çok çözümü olabilir; her çözüm ayrı ayrı belirlenir.
- Metin sonunda çoğu kez çözümün sonucu ya da yararı belirtilir.
Örnek: Metin: ‘Köyün çocukları okula giderken derenin taşması yüzünden ıslanıyordu. Bunu önlemek için köylüler dereye taş bir köprü yaptı. Böylece çocuklar okula kuru ayakkabıyla ulaştı.’ Metindeki problemi, çözümü ve sonucu belirleyiniz.
Çözüm: Problem: derenin taşması yüzünden çocukların ıslanması. Çözüm: dereye taş köprü yapılması. Sonuç: çocukların okula kuru ayakkabıyla ulaşması.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Metin: ‘Bir okulda teneffüslerde bahçe çok kalabalık olduğu için çocuklar birbirine çarpıyordu. Müdür, çarpışmaları önlemek için bahçeyi oyun alanlarına böldü. Böylece her grubun kendi alanı oldu.’ Metindeki problem nedir?
Aynı metne göre (‘Bir okulda teneffüslerde bahçe çok kalabalık olduğu için çocuklar birbirine çarpıyordu. Müdür, çarpışmaları önlemek için bahçeyi oyun alanlarına böldü. Böylece her grubun kendi alanı oldu.’) soruna getirilen çözüm nedir?
Aynı metne göre (‘Bir okulda teneffüslerde bahçe çok kalabalık olduğu için çocuklar birbirine çarpıyordu. Müdür, çarpışmaları önlemek için bahçeyi oyun alanlarına böldü. Böylece her grubun kendi alanı oldu.’) çözümün sonucu nedir?
Uygulama
Metin: ‘Gölün kıyısında çöpler birikmiş, su kirlenmişti. Gönüllüler önce kıyıdaki çöpleri topladı. Ardından gölün çevresine çöp kutuları koyup bir uyarı levhası astı.’ Metindeki problemi yazınız.
Aynı metinde (‘Gölün kıyısında çöpler birikmiş, su kirlenmişti. Gönüllüler önce kıyıdaki çöpleri topladı. Ardından gölün çevresine çöp kutuları koyup bir uyarı levhası astı.’) uygulanan çözümleri sırasıyla yazınız.
Aynı metinde (‘Gölün kıyısında çöpler birikmiş, su kirlenmişti. Gönüllüler önce kıyıdaki çöpleri topladı. Ardından gölün çevresine çöp kutuları koyup bir uyarı levhası astı.’) çözümlerin sırasını bildiren iki sözcüğü yazınız.
Düşün
Metin: ‘Kasabada kışın yollar buzlandığı için araçlar sık sık kaza yapıyordu. Belediye, yollara tuz serpti ve en tehlikeli virajlara uyarı tabelaları koydu. Birkaç hafta içinde kaza sayısı belirgin biçimde azaldı.’ Bu metnin problem–çözüm yapısını çözümleyerek problemi, iki çözümü ve sonucu yazınız.
Okul kantininde ders çıkışında sıra çok uzuyor ve çocuklar geç kalıyor. Bu durumu problem–çözüm yapısıyla en çok üç cümlelik özgün bir bilgilendirici metin olarak yazınız (problemi, bir çözümü ve sonucu içermelidir).
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Bahçenin çok kalabalık olması yüzünden çocukların teneffüste birbirine çarpması. | İlk cümle sorunu anlatır. | 8 |
| 2 | Müdürün bahçeyi oyun alanlarına bölmesi. | ‘Önlemek için’ ifadesi çözümün başladığını gösterir. | 8 |
| 3 | Her grubun kendi oyun alanına sahip olması. | ‘Böylece’ sözcüğü sonucu bildirir. | 8 |
| 4 | Gölün kıyısında çöplerin birikmesi ve suyun kirlenmesi. | İlk cümle sorunu verir. | 12 |
| 5 | 1) Kıyıdaki çöplerin toplanması; 2) Gölün çevresine çöp kutuları konup uyarı levhası asılması. | İkinci ve üçüncü cümleler çözümleri sırayla anlatır. | 12 |
| 6 | ‘önce’ ve ‘ardından’. | Bu sözcükler çözümlerin hangi sırayla uygulandığını gösterir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: (1) Problem: kışın yolların buzlanması yüzünden araçların sık sık kaza yapması (5 puan); (2) Birinci çözüm: yollara tuz serpilmesi (5 puan); (3) İkinci çözüm: en tehlikeli virajlara uyarı tabelaları konması (5 puan); (4) Sonuç: birkaç hafta içinde kaza sayısının belirgin biçimde azalması (5 puan). | İlk cümle problemi, ikinci cümle iki çözümü, üçüncü cümle sonucu verir. | 20 |
| 8 | Ölçütler: (1) Problemi açıkça belirten bir cümle: sıranın uzaması ve çocukların geç kalması (7 puan); (2) Soruna uygun bir çözüm belirten cümle, çözümü haber veren bir ifadeyle (‘bu sorunu çözmek için’ gibi) (7 puan); (3) Çözümün sonucunu ya da yararını belirten bir cümle (6 puan). Örnek cevap: Kantinde ders çıkışında sıra çok uzuyor, bu yüzden çocuklar geç kalıyordu. Bu sorunu çözmek için okul yönetimi ikinci bir satış penceresi açtı. Böylece sıralar kısaldı ve çocuklar zamanında derse girdi. | Metin bir problem, bu probleme uygun bir çözüm ve çözümün sonucundan oluşmalıdır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Problemi, çözümün sonucu ya da yararıyla karıştırmak. · Metindeki birden çok çözümden yalnız birini belirleyip diğerlerini atlamak.
Öz kontrol: Metinde problemi, her çözümü ve sonucu hangi cümlelerde bulduğumu gösterebiliyor muyum?