Ana sayfa›Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 73›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 7. sınıf · Zarflar (Belirteçler)
Bilgi notu
Zarflar (Belirteçler)
- Zarf, fiilleri, sıfatları ya da başka zarfları anlam yönünden etkileyen sözcüktür.
- Başlıca türleri: durum (nasıl?), zaman (ne zaman?), yer-yön (nereye?), miktar (ne kadar?) ve soru zarflarıdır.
- Zarfı bulmak için yükleme 'nasıl, ne zaman, nereye, ne kadar' sorularından uygun olanı sorarız.
- Aynı sözcük görevine göre değişir: 'hızlı araba' sözünde sıfat, 'hızlı koştu' sözünde zarftır.
- Zarflar olayın zamanını, biçimini, yönünü ya da derecesini bildirerek anlamı kesinleştirir.
Örnek: 'Küçük kız bahçeden sessizce çıktı.' cümlesindeki zarfı ve türünü bulunuz.
Çözüm: Yüklem 'çıktı'dır. 'Nasıl çıktı?' sorusunun cevabı 'sessizce'dir; bu sözcük durum zarfıdır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
'Çocuk kitabı dikkatlice okudu.' cümlesindeki zarfı bulup türünü yazınız.
'Annem yarın pazara gidecek.' cümlesindeki zaman zarfını bulunuz.
'Kedi merdivenden yukarı çıktı.' cümlesindeki zarfı bulup türünü yazınız.
Uygulama
'Bu kitap beni fazlasıyla etkiledi.' cümlesindeki zarfı bulunuz ve onu bulmak için yükleme hangi soruyu sorduğunuzu yazınız.
'Güzel bir şarkı söyledi.' ve 'Şarkıyı güzel söyledi.' cümlelerinde 'güzel' sözcüğünün görevini ayrı ayrı belirtiniz.
'Bu sorunu nasıl çözdün?' cümlesindeki soru zarfını bulunuz ve bu sözcükle neyin sorulduğunu yazınız.
Düşün
Metni okuyunuz: 'Sabah erkenden yola çıktık. Dağ yolunda çok güzel manzaralar gördük, sonra yavaşça aşağı indik.' Bu metinden zaman, miktar, durum ve yer-yön zarflarının her birine bir örnek bulup yazınız.
'Öğrenci sınıfa girdi.' ve 'Öğrenci sınıfa sessizce girdi.' cümlelerini karşılaştırınız. (a) İkinci cümledeki zarfı ve türünü yazınız. (b) Zarfın cümlenin anlamına katkısını açıklayınız. (c) Birinci cümleye bu kez zaman bildiren bir zarf ekleyerek cümleyi yeniden yazınız ve eklediğiniz zarfın anlama katkısını belirtiniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | dikkatlice: durum zarfı | 'Nasıl okudu?' sorusunun cevabı 'dikkatlice'dir; eylemin nasıl yapıldığını bildirir. | 8 |
| 2 | yarın | 'Ne zaman gidecek?' sorusunun cevabı 'yarın'dır. | 8 |
| 3 | yukarı: yer-yön zarfı | 'Nereye çıktı?' sorusunun cevabı 'yukarı'dır; eylemin yönünü bildirir. | 8 |
| 4 | Zarf: fazlasıyla (miktar zarfı) (6 puan). Soru: 'Ne kadar etkiledi?' (6 puan). | 'Fazlasıyla' etkilenmenin derecesini bildirir; bu yüzden miktar zarfıdır. | 12 |
| 5 | Birinci cümlede sıfat (şarkıyı niteler) (6 puan); ikinci cümlede zarf (söyledi fiilini niteler) (6 puan). | Sözcük adı niteliyorsa sıfat, fiili niteliyorsa zarftır. Birinci cümlede 'şarkı', ikincide 'söyledi' nitelenmiştir. | 12 |
| 6 | Soru zarfı: nasıl (6 puan). Çözme biçimi (yöntemi) sorulmaktadır (6 puan). | 'Nasıl' sözcüğü eylemin yapılış biçimini sorar ve cümleye soru anlamı katar. | 12 |
| 7 | Zaman: erkenden (veya sonra) (5 puan); miktar: çok (5 puan); durum: yavaşça (5 puan); yer-yön: aşağı (5 puan). | 'Ne zaman çıktık?' → erkenden; 'ne kadar güzel?' → çok; 'nasıl indik?' → yavaşça; 'nereye indik?' → aşağı. | 20 |
| 8 | (a) 6 puan: sessizce (3), durum zarfı (3). (b) 4 puan: Eylemin nasıl yapıldığını bildirir, anlatımı belirginleştirir. (c) 10 puan: Zaman zarfı içeren doğru cümle, örneğin 'Öğrenci sınıfa az önce girdi.' (5); zarfın eylemin ne zaman olduğunu bildirdiğini belirtmek (5). (Toplam 20 puan) | 'Sessizce' girişin biçimini, 'az önce' girişin zamanını bildirir. İkisi de cümlenin anlamını daha ayrıntılı hâle getirir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Cümledeki her niteleyici sözcüğü sıfat sanmak, sözcüğün adı mı fiili mi nitelediğine bakmamak. · Miktar zarfı ile durum zarfını karıştırmak.
Öz kontrol: Bu sözcük adı mı yoksa fiili mi niteliyor ve yükleme hangi soruyu sorunca cevap veriyor?