Ana sayfa›Türkçe 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 76›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 7. sınıf · Eleştirel Paragraf Planı
Bilgi notu
Eleştirel Paragraf Planı
- Eleştirel yazıda bir durum, belirlenen ölçüte göre sorgulanır; yargı gerekçeli olmalıdır.
- Plan şu bölümlerden oluşur: sorgulanan durum, ölçüt, karşılaştırma, yargı ve gerekçeli öneri.
- Ölçüt, durumun neye göre değerlendirileceğini belirtir, örneğin yararlılık ya da yeterlilik.
- Yargı, karşılaştırmanın sonucuna dayanır; öneri yargıyı destekler ya da sorunu giderir.
- Yazma süreci planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme ve düzeltme aşamalarından oluşur.
Örnek: Okulda teneffüs süresinin 10 dakika olmasını sorgulayan bir plan yapınız.
Çözüm: Durum: 10 dakikalık teneffüs. Ölçüt: öğrencilerin dinlenmesi için yeterlilik. Karşılaştırma: Tuvalet, su ve oyun için 10 dakika kısa kalıyor. Yargı: olumsuz, süre yetersiz. Öneri: Teneffüs süresi uzatılmalı, böylece öğrenciler dinlenerek derse hazırlanır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Eleştirel yazı planında 'ölçüt' ne işe yarar? Bir cümleyle yazın.
Yazma sürecinde planlama aşamasından sonra hangi aşama gelir?
Eleştirel yazıda 'yargı' ne anlama gelir?
Uygulama
'Okul kantininde sıcak yemek satılması' durumunu değerlendirmek için uygun bir ölçüt yazın.
'Kütüphane hafta içi 16.00'ya kadar açıktır.' bilgisini, ölçüt olarak 'öğrencilerin ders sonrası ihtiyacını karşılaması'nı alarak bir yargı cümlesine dönüştürün.
Yargısı 'Okul bahçesindeki oturma yerleri sayıca yetersizdir.' olan bir eleştirel yazıda gerekçeli bir çözüm önerisi yazın.
Düşün
Bir planlama tablosu şöyledir. Sorgulanan durum: Okulda her gün 8 ders işleniyor. Ölçüt: Öğrencilerin dikkatini koruyabilmesi. Karşılaştırma ve yargı bölümleri boştur. Bu iki bölümü yazarak planı tamamlayın ve gerekçeli bir öneri ekleyin.
Ece taslak paragrafında 'Bence okul formaları kötü çünkü hiç sevmiyorum.' yazmıştır. Cümlenin eleştirel yazı açısından iki eksiğini belirtin ve cümleyi yeniden yazın.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Durumun neye göre değerlendirileceğini belirler. | Ölçüt, karşılaştırmanın dayanağıdır. | 8 |
| 2 | Taslak oluşturma. | Süreç planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme ve düzeltme sırasıyla ilerler. | 8 |
| 3 | Ölçüte göre yapılan karşılaştırma sonucunda varılan olumlu ya da olumsuz sonuçtur. | Yargı, karşılaştırmadan çıkan sonucu bildirir. | 8 |
| 4 | Örn. 'Sağlıklı beslenmeye uygun olması' (hijyen, fiyatın uygunluğu, öğrencilerin ihtiyacını karşılaması gibi benzer geçerli ölçütler kabul edilir). | Ölçüt, durumun değerlendirilebileceği bir nitelik olmalıdır. | 12 |
| 5 | Ölçütler: Yargıyı ölçütle ilişkilendirir (6 puan); açıkça olumlu ya da olumsuz bir sonuca varır, örn. 'Kütüphane 16.00'da kapandığı için ders sonrası ihtiyacı karşılamamaktadır.' (6 puan). | Yargı cümlesi ölçüte göre bir değerlendirme içerir. | 12 |
| 6 | Ölçütler: Yargıyla uyumlu bir öneri sunar, örn. 'Bahçeye yeni banklar konmalıdır.' (6 puan); öneriyi 'çünkü' ya da 'böylece' ile gerekçelendirir, örn. 'Böylece teneffüste herkes oturabilir.' (6 puan). | Öneri yargıyı destekler ve gerekçelendirilir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Ölçüte uygun bir karşılaştırma yazar, örn. 'Ders sayısı fazla olduğu için gün sonunda dikkat dağılıyor.' (6 puan); karşılaştırmayla tutarlı bir yargı yazar (6 puan); yargıyla uyumlu, gerekçeli bir öneri yazar (8 puan). | Plan; durum, ölçüt, karşılaştırma, yargı ve öneri tutarlılığıyla tamamlanır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Ölçüt belirtilmediğini söyler (5 puan); yargının kişisel beğeniye dayandığını, karşılaştırma yapılmadığını söyler (5 puan); ölçüt, karşılaştırma ve yargı içeren yeniden yazılmış bir cümle yazar, örn. 'Formalar hareket etmeyi kısıtladığı için öğrencilerin rahatlığı açısından yetersizdir.' (10 puan). | Eleştiri kişisel beğeniye değil, ölçüte dayalı karşılaştırmaya dayanmalıdır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Yargıyı ölçüt ve karşılaştırma olmadan kişisel beğeniye dayandırmak. · Önerinin yargıyla ilgisini kurmadan ilgisiz bir öneri yazmak.
Öz kontrol: Yargım hangi ölçüte ve hangi karşılaştırmaya dayanıyor?