Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 132
Sosyal Bilgiler 7. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 132 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Etki-AskerîYeniliklerin askerî alandaki etkilerini örnek dışında yazma
Çözüm Yolu
Nizam-ı Cedid ve sonrası yenilikler orduyu Avrupa usulünde düzenledi.
- İstenen: örnekteki (askerî okullar) dışında askerî alandaki bir etkiyi yazmak.
- Askerî yeniliklere bakılır: Nizam-ı Cedid ordusu, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, Avrupa usulü ordu düzeni.
- Bu yeniliklerle disiplinsiz yeniçeri ordusunun yerine düzenli, disiplinli ve modern bir ordu kuruldu.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ordu modern silahlarla donatıldı, donanma güçlendirildi. (Kaynak C'deki askerî yeniliklerin sonucu olarak yazılırsa geçerlidir.)
- Etki yerine yalnız yenilik adını yazmak — tablo yeniliğin sonucunu, yani ne değiştiğini istiyor.
- Örnekteki askerî okullar ve subay eğitimini tekrar yazmak — örnek dışında bir etki yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın ifade "Bu yenilik sonucunda orduda ne değişti?" sorusuna cevap veriyor mu?
Etki-SosyalYeniliklerin sosyal alandaki etkilerini yazma
Çözüm Yolu
Tanzimat Fermanı hak ve güvenceler tanıdı, kıyafet düzenlemesi toplumda görünüm birliği getirdi.
- İstenen: yeniliklerin sosyal alandaki etkilerini tabloya yazmak.
- Sosyal yeniliklere bakılır: kıyafet düzenlemesi ve Tanzimat Fermanı'nın tanıdığı hak ve güvenceler.
- Kıyafet düzenlemesi toplumda görünüm birliği sağladı.
- Fermandaki can, mal, namus güvencesi eşitlik anlayışını yaydı ve halkın devlete güvenini artırdı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sağlık hizmetleri ve karantina ile halk sağlığı korundu. (Kaynak Ç'deki sağlık düzenlemelerine dayandırılırsa geçerlidir.)
- Gazete ve okulları sosyal etkiye yazmak — bunlar tabloda kültürel alandaki etkiler bölümüne daha uygundur.
- Yeniliğin adını etki gibi yazmak — "Tanzimat Fermanı" değil, fermanın toplumda yarattığı değişim yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her etki, toplumun yaşayışında veya halk-devlet ilişkisinde bir değişimi anlatıyor mu?
Etki-KültürelYeniliklerin kültürel alandaki etkilerini yazma
Çözüm Yolu
Meclis-i Maârif-i Umûmiye kuruldu; Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvîr-i Efkâr gibi gazeteler yayımlandı.
- İstenen: Osmanlı yenileşme hareketlerinin kültürel alandaki etkilerini sınıflama tablosuna yazmak.
- Kültürel yeniliklere bakılır: eğitim kurumlarının düzenlenmesi, Meclis-i Maârif-i Umûmiye'nin kurulması, gazetelerin çıkması.
- Bu yeniliklerin sonucu düşünülür: Batı tarzı okullar ve gazeteler yaygınlaştı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Matbaa ve çeviriler sayesinde kitaba ve bilgiye erişim kolaylaştı. (Kaynak B ve Kaynak C'deki matbaa ve çeviri bilgisine dayandırılırsa geçerlidir.)
- Yalnız kurum adlarını sıralamak — tablo bu kurumların kültür hayatında yarattığı değişimi istiyor.
- Askerî okulları yalnız kültürel etki saymak — bunların asıl etkisi askerî alandadır; eğitim yönü ayrıca belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın etki, eğitim, basın veya bilim hayatında neyin değiştiğini açıkça söylüyor mu?
Etki-EkonomikYeniliklerin ekonomik alandaki etkilerini yazma
Çözüm Yolu
Sayfa 130'daki metinde yenilikler sınırlı başarı sağladı.
- İstenen: yeniliklerin ekonomik alandaki etkilerini tabloya yazmak.
- Ekonomik yeniliklere bakılır: devlet eliyle fabrikalar kuruldu, sanayi okulları açıldı.
- Sonuçları değerlendirilir: sermaye, teknoloji ve ulaşım eksikliği sürdü.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İrâd-ı Cedîd Hazinesi ile ıslahatlar için yeni gelir kaynağı oluşturuldu. (Kaynak C'deki hazine bilgisine dayandırılırsa geçerlidir.)
- Sanayileşmenin tamamen başarılı olduğunu yazmak — metne göre eksiklikler nedeniyle tam başarıya ulaşamadı.
- Yalnız olumsuz sonucu yazmak — fabrikalar ve sanayi okulları gibi olumlu gelişmeler de etkidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın etki hem yapılan girişimi hem de sayfa 130'daki engelleri dikkate alıyor mu?
Forum-1XVIII. yüzyıl yeniliklerinin hangi alanlarda daha etkili olduğu tartışması
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Yenilikler önce orduda başladı; askerî okullar eğitim ve kültürel değişimi de tetikledi. Ekonomik alanda başarı sınırlı kaldı. Gerekçeli farklı görüşler de kabul edilir.
- Tablolarda yazdığın askerî, sosyal, kültürel ve ekonomik etkileri yan yana karşılaştır.
- Hangi alanda kalıcı kurumlar oluştuğunu belirle: yeni ordu, askerî okullar, matbaa ve gazeteler.
- Hangi alanda başarının sınırlı kaldığını belirle: sanayileşme sermaye ve teknoloji eksikliğiyle tam başarılı olmadı.
- Görüşünü "Bence ... alanında daha etkili oldu, çünkü ..." kalıbıyla gerekçelendirerek söyle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: En etkili alan askerî alandır. (Yeniliklerin önce orduda başlaması ve Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla gerekçelendirilirse geçerlidir.) · Sosyal ve hukuki alanda daha etkili oldu. (Tanzimat Fermanı'nın eşitlik ve güvence ilkeleriyle gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Gerekçesiz görüş bildirmek — forum tartışmasında her görüş kaynaklardan bir kanıtla desteklenmelidir.
- Ekonomik alanı en başarılı saymak — kaynaklara göre sanayileşme hamleleri tam başarıya ulaşamadı.
Kendini kontrol et: Seçtiğin alan için kaynaklardan en az bir somut yenilik ve sonucunu örnek gösterebiliyor musun?
Forum-2Yeniliklerin günümüz Türkiye'sine katkıları tartışması
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Tanzimat ve öncesindeki yenilikler Cumhuriyet'teki hukuk, eğitim ve idari yapıya zemin hazırladı.
- Osmanlı'daki yenilikleri alanlara göre listele: ordu, okullar, basın, hukuk ve yönetim.
- Her yeniliğin bugün Türkiye'de karşılığı olan bir kuruma ya da ilkeye bağlanıp bağlanmadığını düşün.
- Örnek kur: Mekteb-i Harbiye ve Mekteb-i Tıbbiye bugünkü askerî ve tıp eğitiminin temelini oluşturdu.
- Hukuk ve eşitlik ilkesinin, Tanzimat'tan bugüne kanun önünde eşitlik anlayışına zemin hazırladığını ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bakanlık (nazırlık) sistemi bugünkü bakanlıklı yönetim yapısına öncülük etti. (II. Mahmud'un Divan yerine nazırlıkları kurmasıyla ilişkilendirilirse geçerlidir.) · Resmî gazete geleneği bugünkü Resmî Gazete'ye örnek oldu. (Takvim-i Vekayi'nin devlet kararlarını duyurma işleviyle ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Günümüzle bağ kurmadan yalnız Osmanlı yeniliklerini sıralamak — soru bu yeniliklerin bugüne katkısını soruyor.
- Bütün günümüz kurumlarını doğrudan Osmanlı'ya bağlamak — katkı, temel ve zemin hazırlama olarak ifade edilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her katkıda bir Osmanlı yeniliği ile günümüzdeki bir kurum veya ilke birlikte yer alıyor mu?