Sosyal Bilgileri 7.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 13 Cevapları

Metin, cesaret, mal ve dürüstlük ile tanınan kişilerden oluşan seçici heyeti anlatır.

1. Kaynak A metnini okuyup neyin anlatıldığını belirliyoruz.
2. Metne göre boy beyleri; cesaret, mal varlığı ve doğruluğuyla tanınan kişiler arasından seçimle göreve gelir.
3. Bu seçimi, boyu oluşturan aile ve soyların temsilcilerinden kurulu bir seçici heyet yapar.

Kendini kontrol et: Yazdığın konu, metindeki “seçim yolu” ve “seçici heyet” ifadelerini kapsıyor mu?

Yöneticiler halkın temsilcileri arasından seçilen heyetle belirlenir; toy meclisin ilk biçimidir.

1. Kaynak A'da yöneticilerin nasıl belirlendiğine bakıyoruz.
2. Boy beyleri, halkı oluşturan aile ve soyların temsilcilerinden kurulu heyetin seçimiyle göreve geliyor.
3. Metin bu heyeti meclisin (toy) ilk biçimi olarak görüyor; temsil ve danışma demokratik yönetimin unsurlarıdır.

Kendini kontrol et: Seçtiğin özellik, metindeki seçim, temsilci ve meclis ifadeleriyle doğrudan ilişkili mi?

Günümüzde halk temsilcilerini seçimle belirler ve bunlar mecliste görev yapar.

1. Kaynak A'daki uygulamayı hatırla: yöneticiler temsilcilerden oluşan bir heyetçe seçiliyor, meclis benzeri bir yapı var.
2. Ülkemizde halkın temsilcilerini seçimle belirlediği uygulamaları düşün.
3. Milletvekili seçimlerini ve Türkiye Büyük Millet Meclisini örnek olarak yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Belediye başkanı ve belediye meclisi üyelerinin yerel seçimlerle belirlenmesi. (Seçim yoluyla temsilci belirleme örneği olarak verilirse geçerlidir.) · Okulda sınıf başkanı ve okul meclisi seçimleri. (Temsilci seçimi ve meclis benzerliği açıklanırsa günlük hayattan örnek olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin örnekte halk temsilcilerini seçiyor mu ve bu temsilciler bir mecliste görev yapıyor mu?

Kutadgu Bilig alıntısı, adaletli ve halkın gücünü gözeten, iyi yasa yapan beyliği öğütler.

1. Kaynak B'nin Kutadgu Bilig'den bir yöneticiye verilen öğütler olduğunu fark ediyoruz.
2. Öğütler: adil olmak, halkın güçlüğünü gidermek, halkı gözetmek, kötü değil iyi yasa koymak.
3. Bu öğütleri birleştirerek konuyu “yöneticinin adil olması, halkını gözetmesi ve iyi yasa koyması” diye yazıyoruz.

Kendini kontrol et: Yazdığın konu; adalet, halkı gözetme ve iyi yasa öğütlerinin üçünü de kapsıyor mu?

Adil olma ve iyi yasa koyma vurgusu hukuk devleti ve sosyal devlet niteliklerini gösterir.

1. Kaynak B'deki öğütlere bakıyoruz: adil ol, halkın sıkıntısını gider, kötü yasa yapma, iyi yasa kur.
2. İyi yasa koyma ve adaletli yönetim vurgusu yasaya dayalı yönetimi, yani hukuk devleti anlayışını gösterir.
3. Halkın güçlüğünü giderip onu gözetme vurgusu halkın refahını önemseyen sosyal devlet anlayışını gösterir.

Kendini kontrol et: Cevabın hem yasa ve adalet vurgusunu hem halkın refahı vurgusunu karşılıyor mu?

Anayasa devleti hukuk devleti olarak tanımlar; devlet vatandaşların refahı için sosyal hizmetler sunar.

1. Kaynak B'deki özellikleri hatırla: adalet, yasaya bağlı yönetim ve halkın refahını gözetme.
2. Ülkemizde yasaların herkese eşit uygulanmasını sağlayan kurumları düşün: bağımsız mahkemeler.
3. Halkın sıkıntısını gidermeye yönelik devlet desteklerini ekle: sosyal yardımlar.
4. “Evet” diyerek bu örnekleri yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Anayasa'da devletin hukuk devleti olarak tanımlanması ve kanun önünde eşitlik ilkesi. (Yasaya bağlı, adil yönetim örneği olarak verilirse geçerlidir.) · Engelli, yaşlı ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara devlet desteği verilmesi. (Halkın güçlüğünü giderme örneği olarak açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin örnekler adaletli yönetimi veya halkın refahını gözetmeyi gösteriyor mu?

Metin, Erbil Atabeyi Muzafferettin Kökböri örneğiyle çocuklara ve ailelere yardımın çok eski olduğunu söyler.

1. Kaynak C metnini okuyup ana fikrini arıyoruz.
2. Metin, ailelere ve çocuklara yapılan yardımların Osmanlı öncesi Türk tarihine kadar uzandığını anlatıyor.
3. Örnek olarak Erbil Atabeyi Kökböri'nin yetim çocuklar için kurduğu hayır kurumları veriliyor.

Kendini kontrol et: Yazdığın konu, metindeki örneği değil genel fikri, yani ailelere ve çocuklara yardımı anlatıyor mu?

Hayır kurumları ve yardımlar, devletin dezavantajlı kesimi koruduğunu gösterir.

1. Kaynak C'de devletin kime ve nasıl yardım ettiğine bakıyoruz.
2. Ailelere ve yetim çocuklara yardım edilmiş, onlar için hayır kurumları yaptırılmıştır.
3. Muhtaç kesimleri koruyup refahlarını sağlamak sosyal devletin özelliğidir.

Kendini kontrol et: Seçtiğin özellik, muhtaç ailelere ve çocuklara yardım edilmesini açıklıyor mu?

Günümüzde devlet muhtaç aile ve çocuklara sosyal yardım ve bakım hizmeti verir.

1. Kaynak C'deki uygulamayı hatırla: ailelere ve yetim çocuklara yardım, onlar için hayır kurumları.
2. Ülkemizde devletin muhtaç ailelere ve çocuklara sunduğu hizmetleri düşün.
3. “Evet” diyerek sosyal yardımlar, koruma altındaki çocuklara bakım ve burslar gibi örnekleri yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sevgi evleri ve çocuk evleri gibi devlet koruması altındaki çocuklar için bakım kurumları. (Yetim veya korunmaya muhtaç çocuklara bakım örneği olarak verilirse geçerlidir.) · Okullarda öğrencilere ücretsiz ders kitabı ve yemek desteği verilmesi. (Çocuklara ve ailelere devlet desteği örneği olarak açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin örnekler muhtaç ailelere veya korunmaya ihtiyacı olan çocuklara yönelik mi?