Ana sayfa›Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 169›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 5. sınıf · Metnin Yüzey Anlamı
Bilgi notu
Metnin Yüzey Anlamı
- Yüzey anlam, metinde açıkça söylenen bilgidir; yorum katmadan doğrudan bulunur.
- Önce soru kökündeki anahtar sözcüğü bul, sonra metinde o sözcüğün geçtiği cümleleri ara.
- Kim, ne, nerede, ne zaman, neden, nasıl soruları yüzey anlamı bulmana yardım eder.
- Cevabı metindeki bilgiye dayandırarak kendi cümlelerinle yaz; metinde olmayan bilgiyi ekleme.
Örnek: 'Ece, her sabah okula yürüyerek gider. Yolda kuşlara simit kırıntıları atar; çünkü kuşların kışın yiyecek bulmakta zorlandığını bilir.' Ece kuşlara neden simit kırıntıları atar?
Çözüm: Soru 'neden' diye sorar; 'çünkü' ile başlayan kısma bakılır. Cevap: Kuşların kışın yiyecek bulmakta zorlandığını bildiği için.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Metin: 'Kerem, bu yıl okul bahçesine bir sebze bahçesi kurmak istedi. Öğretmeninden izin aldı ve arkadaşlarıyla birlikte toprağı havalandırdı. Nisan ayında domates fidelerini dikip her gün sulamaya başladılar.' Kerem, okul bahçesinde ne yapmak istedi?
Metin: 'Kerem, bu yıl okul bahçesine bir sebze bahçesi kurmak istedi. Öğretmeninden izin aldı ve arkadaşlarıyla birlikte toprağı havalandırdı. Nisan ayında domates fidelerini dikip her gün sulamaya başladılar.' Domates fideleri hangi ayda dikilmiştir?
Metin: 'Kerem, bu yıl okul bahçesine bir sebze bahçesi kurmak istedi. Öğretmeninden izin aldı ve arkadaşlarıyla birlikte toprağı havalandırdı. Nisan ayında domates fidelerini dikip her gün sulamaya başladılar.' Kerem fideleri dikmeden önce hangi iki işi yapmıştır?
Uygulama
Metin: 'Karıncalar yuvalarını yeraltında kurar. Yazın yiyecek biriktirir, kışın bu yiyeceklerle beslenir. Böylece soğuk günlerde dışarı çıkmak zorunda kalmaz.' Karıncalar yazın yiyecek biriktirmeyi neden yapar?
Metin: 'Karıncalar yuvalarını yeraltında kurar. Yazın yiyecek biriktirir, kışın bu yiyeceklerle beslenir. Böylece soğuk günlerde dışarı çıkmak zorunda kalmaz.' Metne göre karıncalar yuvalarını nerede kurar ve yiyeceği hangi mevsimde biriktirir?
Metin: 'Defne'nin ilk görevi, sınıfa gazete okumaktı. Sesini çok kısık çıkarınca arkadaşları onu duyamadı. Bunun üzerine derin bir nefes aldı ve daha yüksek sesle okudu.' Arkadaşları Defne'yi neden duyamadı ve Defne bunun üzerine ne yaptı?
Düşün
Metin: 'Cem, sınavdan önce tüm konuları defterine özetledi. Her akşam yarım saat tekrar yaptı. Sınavda zorlandığı sorulara bile cevap verebildi.' Cem'in sınavda zorlandığı sorulara bile cevap verebilmesinin metne göre iki nedenini yazınız ve her birini metindeki ifadeye dayandırarak açıklayınız.
Metin: 'Özgüven, kişinin kendine ve yeteneklerine inanmasıdır. Küçük başarılar yaşadıkça bu inanç güçlenir. Bu yüzden kendimize ulaşabileceğimiz hedefler koymalıyız.' Metne göre özgüven nedir, nasıl güçlenir ve hedef koyarken nelere dikkat edilmelidir? Üç bölümü de cevaplayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Bir sebze bahçesi kurmak istedi. | Metnin ilk cümlesi bunu açıkça söyler. | 8 |
| 2 | Nisan ayında. | Üçüncü cümlede 'Nisan ayında domates fidelerini dikip' ifadesi geçer. | 8 |
| 3 | Öğretmeninden izin almış ve arkadaşlarıyla birlikte toprağı havalandırmıştır. | İkinci cümle bu iki işi sırayla anlatır. | 8 |
| 4 | Kışın biriktirdikleri yiyeceklerle beslenmek ve soğuk günlerde dışarı çıkmak zorunda kalmamak için. | İkinci ve üçüncü cümleler biriktirmenin amacını açıkça söyler. | 12 |
| 5 | Yuvalarını yeraltında kurarlar; yiyeceği yazın biriktirirler. | Birinci cümle yuvanın yerini, ikinci cümle biriktirme zamanını söyler. | 12 |
| 6 | Defne sesini çok kısık çıkardığı için duyulamadı; bunun üzerine derin bir nefes alıp daha yüksek sesle okudu. | Neden: 'Sesini çok kısık çıkarınca'. Yapılan: 'derin bir nefes aldı ve daha yüksek sesle okudu'. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Neden 1: Konuları defterine özetlemesi; 'tüm konuları defterine özetledi' ifadesine dayandırılır: 6 puan. (2) Neden 2: Her akşam yarım saat tekrar yapması; 'Her akşam yarım saat tekrar yaptı' ifadesine dayandırılır: 6 puan. (3) Bu iki hazırlığın sonucunun 'zorlandığı sorulara bile cevap verebildi' cümlesiyle ilişkilendirildiği, metinde olmayan bilgi eklenmediği: 8 puan. | Cevap, metindeki doğrudan söylenen cümlelere dayanmalı; yorum katılmamalıdır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Özgüven: kişinin kendine ve yeteneklerine inanmasıdır: 6 puan. (2) Güçlenme: küçük başarılar yaşandıkça güçlenir: 6 puan. (3) Hedefler ulaşılabilir olmalıdır, bu yüzden kendimize ulaşabileceğimiz hedefler koymalıyız: 8 puan. | Üç cevap da metindeki üç cümlede açıkça yer alır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Metinde yer almayan kendi yorumunu, metinde yazıyormuş gibi cevaba katmak. · Soru kökündeki anahtar sözcüğü tam bulmadan metnin başka bir yerinden cevap yazmak.
Öz kontrol: Yazdığım cevabın karşılığı olan cümleyi metinde gösterebilir miyim?