Türkçe 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 30 Cevapları

Koşturmaca gerçek oyunda olur; Satürn'de hastane hayal ürünüdür.

1. Her cümlede anlatılan olayın gerçek hayatta olup olamayacağını düşünürüz.
2. Çocukların neşeyle koşturması gerçek hayatta yaşanabilecek bir olaydır.
3. Satürn'de bir devlet hastanesi bulunmadığı için ikinci cümle hayal ürünüdür.
4. Birinci cümleyi gerçek, ikinci cümleyi gerçek olmayan olarak belirleriz.

Kendini kontrol et: Bu olayı gerçek hayatta kendi gözünle görebilir miydin?

Metinde gerçekte olabilecek olaylar listeye yazılır.

1. Listenin başındaki örneğe bak: "Çocuklar arasında neşeli bir koşturmaca başladı." sahada gerçekten olan bir olaydır.
2. "Topsuz Basketbol Oyunu" metnini yeniden oku ve sahada gözle görülebilecek hareketleri bul.
3. Her cümleye "Bu olay gerçek hayatta olabilir mi?" diye sor; evet ise bu listeye al.
4. Örneğin "Moni sahanın ortasına geçip bağırdı." ve "Mete yerde kıvranmaya başladı." cümlelerini 2. ve 3. satıra yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Topu sektirdiler. / Birbirlerine pas attılar. (Metindeki sahada gerçekleşebilen hareketleri anlattığı için geçerlidir.) · Mete, gökyüzüne baktı. (Gerçek hayatta yapılabilen bir davranış olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın cümledeki olay, hiçbir hayal gücü kullanmadan bir basketbol sahasında gerçekten yaşanabilir mi?

Hayalde kalan, gerçekte olamayacak durumlar yazılır.

1. Listenin başındaki örneğe bak: Satürn'deki hastanede tedavi olmak gerçekte yaşanamaz, hayal ürünüdür.
2. Metinde çocukların hayal ederek söylediği ya da oyunda "varmış gibi" yaptığı bölümleri bul.
3. Her cümleye "Bu gerçek hayatta olabilir mi?" diye sor; hayır ise bu listeye al.
4. Örneğin "Çantadan basketbol topu çıktı." ve "Bir rokete binip uzaya gidebiliriz." cümlelerini 2. ve 3. satıra yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir gemiye atlayıp dev dalgaları aşabiliriz. (Çocukların oyunda hayal ettiği bir durum olduğu için geçerlidir.) · Sarı bir köpek balığı onun doktoru olabilirdi. (Gerçekte olamayacak hayalî bir durum anlattığı için geçerlidir.) · Satürn gezegeninde hemencecik iyileşiverdi. (Metnin sonundaki hayal ürünü olaylardan biri olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın cümledeki olay ancak hayal gücüyle mi gerçekleşebiliyor? Öyleyse doğru listededir.

'vb' ve 'Cad' kısaltmadır, sonlarına nokta konur.

1. Yay ayraç içindeki noktanın hemen önündeki kelimeye bakarız.
2. 1. cümlede "vb" (ve benzeri), 3. cümlede "Cad" (cadde) kısaltmadır.
3. Bu iki cümleyi aynı gruba alırız: 1 ve 3.
4. İşlevi yazarız: Nokta, kısaltmaların sonuna konur.

Kendini kontrol et: Noktadan önceki kelimeyi açık hâliyle (ve benzeri, cadde) okuyabiliyor musun?

Birinci, ikinci, dördüncü gibi sıra sayısı rakamla yazılınca nokta konur.

1. Noktanın bir rakamdan sonra gelip gelmediğine bakarız.
2. 4. cümlede "1." birinci, 7. cümlede "2." ikinci, 9. cümlede "4." dördüncü diye okunur.
3. Bu cümleleri aynı gruba alırız: 4, 7 ve 9.
4. İşlevi yazarız: Nokta, sıra bildiren sayılardan sonra konur.

Kendini kontrol et: Rakamı "-inci" ekiyle (birinci, ikinci) okuyabiliyor musun?

Rakamla yazılan tarihte gün, ay, yıl noktayla ayrılır.

1. İki noktanın üç sayıyı ayırdığı cümleleri buluruz.
2. 6. cümlede 12.11.2021, 8. cümlede 26.06.2026 bir tarihtir.
3. Bu cümleleri aynı gruba alırız: 6 ve 8.
4. İşlevi yazarız: Nokta, tarihte gün, ay ve yılı birbirinden ayırır.

Kendini kontrol et: Sayıları "gün, ay, yıl" diye sırayla okuyunca anlamlı bir tarih çıkıyor mu?

Bitmiş yargı bildiren cümlelerin sonuna nokta konur.

1. Noktanın cümlenin en sonunda olduğu cümleleri buluruz.
2. 2. cümle "olabiliriz", 5. cümle "çünkü" ile biter ve sonda nokta vardır.
3. Bu cümleleri aynı gruba alırız: 2 ve 5.
4. İşlevi yazarız: Nokta, tamamlanmış cümlenin sonuna konur.

Kendini kontrol et: Noktadan sonra cümle bitiyor ve yeni bir cümle başlayabiliyor mu?