Ana sayfa›Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 88›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 5. sınıf · İsmin Önüne Gelen Sözcükler: Sıfatlar
Bilgi notu
İsmin Önüne Gelen Sözcükler: Sıfatlar
- İsmin önüne gelip onu niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat denir.
- Nasıl? sorusunun cevabı nitelik bildirir: güzel bahçe.
- Kaç? sorusunun cevabı sayı bildirir: üç elma.
- Gösteren sözcükler işaret bildirir: bu kalem, şu ev.
- Kesin olmayan miktar belirtenler belgisiz sıfattır: bazı kuşlar, birkaç çocuk.
Örnek: Güçlü bir rüzgâr şu ağaçtan beş yaprak kopardı. Cümledeki sıfatları ve ne bildirdiklerini bul.
Çözüm: Güçlü, rüzgârı niteler: nitelik. Şu, ağacı gösterir: işaret. Beş, yaprağın sayısını verir: sayı.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
'Kırmızı balon gökyüzüne yükseldi.' cümlesinde 'kırmızı' sözcüğü balona hangi anlamı katmıştır?
'Üç öğrenci sınıfa girdi.' cümlesinde 'üç' sözcüğü öğrenci sözcüğüne hangi anlamı katmıştır?
'Bu çantayı sana kim verdi?' cümlesinde 'bu' sözcüğü çanta sözcüğüne hangi anlamı katmıştır?
Uygulama
'Bazı kuşlar kışın güneye göç eder.' cümlesinde 'bazı' sözcüğünün katmış olduğu anlamı yaz.
'Hangi şarkıyı dinlemek istersin?' cümlesinde 'hangi' sözcüğü şarkı sözcüğüne hangi anlamı katmıştır?
'Birkaç yaşlı balıkçı eski ağlarını onarıyordu.' cümlesindeki isim önündeki sözcükleri bulup her birinin isme kattığı anlamı yaz.
Düşün
'Eski mahallede bazı evler boş kalmıştı. Şu köşede iki yaşlı çınar her yıl yeşerirdi.' Bu iki cümlede isimlerin önünde gelen sözcükleri bul; her birinin hangi isme ne tür anlam kattığını yaz.
'Kitap' sözcüğünün önüne gelerek dört farklı anlam katan dört ayrı tamlama yaz: nitelik, sayı, işaret ve belirsiz miktar. Her tamlamanın hangi anlamı kattığını belirt.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Nitelik (özellik) anlamı. | Kırmızı, 'Nasıl balon?' sorusunun cevabıdır; balonun rengini yani özelliğini bildirir. | 8 |
| 2 | Sayı anlamı. | Üç, 'Kaç öğrenci?' sorusunun cevabıdır; miktarı kesin sayıyla bildirir. | 8 |
| 3 | İşaret anlamı. | Bu, çantayı gösterir; 'Hangi çanta?' sorusuna işaret ederek cevap verir. | 8 |
| 4 | Belirsiz (belgisiz) miktar anlamı. | Bazı, kuşların kaç tane olduğunu kesin söylemez; miktarı belirsiz bildirir. | 12 |
| 5 | Soru anlamı. | Hangi, şarkıyı soru yoluyla belirtir; bilgi vermez, bilgi ister. | 12 |
| 6 | Birkaç: belirsiz miktar (balıkçı); yaşlı: nitelik (balıkçı); eski: nitelik (ağlar). | Birkaç miktarı kesin söylemez; yaşlı ve eski ise isimlerin nasıl olduğunu, özelliğini bildirir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: eski, mahalle sözcüğüne nitelik (3 puan); bazı, evler sözcüğüne belirsiz miktar (3 puan); şu, köşe sözcüğüne işaret (4 puan); iki, çınar sözcüğüne sayı (3 puan); yaşlı, çınar sözcüğüne nitelik (3 puan); her, yıl sözcüğüne belirsiz miktar (4 puan). Toplam 20 puan. | Her sözcüğe 'nasıl, kaç, hangi' soruları sorularak ismin önündeki sözcüğün kattığı anlam bulunur. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Nitelik katan uygun bir tamlama, örneğin 'ilginç kitap' (5 puan); sayı katan uygun bir tamlama, örneğin 'iki kitap' (5 puan); işaret katan uygun bir tamlama, örneğin 'bu kitap' (5 puan); belirsiz miktar katan uygun bir tamlama, örneğin 'bazı kitaplar' (5 puan). Toplam 20 puan. | Her tamlamada kitap isminin önüne isme nasıl, kaç ya da hangi sorularından birine cevap veren bir sözcük getirilir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: İsmin önündeki sözcüğe hangi sorunun sorulacağını belirlemeden tahminle tür seçmek. · İsmin önünde gelen 'bu' gibi sözcüğü ile ismin yerini tutan 'bu geldi' cümlesindeki sözcüğü karıştırmak.
Öz kontrol: Sözcüğün hemen sonrasında bir isim var mı ve ona nasıl, kaç ya da hangi sorularından hangisi uyuyor?