Ana sayfa›Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 31›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 5. sınıf · Bir Kavramı Tanımlayıp Örnekle Açıklama
Bilgi notu
Bir Kavramı Tanımlayıp Örnekle Açıklama
- Bir kavramı açıklarken önce ‘kimlere/neye denir?’ sorusunu yanıtlayan kısa bir tanım yazılır.
- Tanımdan sonra ‘örneğin’ gibi sözlerle günlük hayattan somut bir örnek verilir.
- Anılarını anlatırken olayları sıraya koy; kim, nerede, ne zaman gibi sorulara yanıt ver.
- Sözcükleri anlamlı parçalara ayırmak anlamı bulmaya yardım eder: ‘vatanperver’, vatanını seven demektir.
Örnek: ‘Yardımsever’ kimlere denir? Tanımını yaz ve örnekle destekle.
Çözüm: Tanım: Başkalarına yardım etmekten hoşlanan kişilere yardımsever denir. Örnek: Yaşlı komşusunun alışveriş poşetlerini taşıyan Eda yardımseverdir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
‘Cömert’ kimlere denir? Bir cümleyle açıklayınız.
Selin’in dedesi köyden geldi. Selin ona çay demledi, odasını dedesine verdi ve akşam yemeğinde ona en güzel yemeği ikram etti. Dedesi çok memnun kaldı. Metindeki ağırlama davranışlarından ikisini yazınız.
‘Misafir’ sözcüğüyle aynı anlama gelen bir sözcük yazınız.
Uygulama
Aşağıdaki cümleyi yazım ve noktalama kurallarına uygun biçimde yeniden yazınız: dün akşam teyzem ailesiyle birlikte bize geldi
Aşağıdaki cümleleri anlatım sırasına göre numaralandırarak sıralayınız: (I) Ayşe misafirlere çay ikram etti. (II) Kapı çalındı. (III) Misafirler vedalaşıp gitti. (IV) Ayşe misafirleri karşıladı.
‘Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.’ atasözü ne anlatır? Kendi cümlenizle açıklayınız.
Düşün
Zeynep, evlerine gelen komşusu Hatice Teyze’ye kapıyı açtı ama hiçbir şey söylemeden odasına gitti. Annesi Hatice Teyze’yi tek başına ağırladı. Zeynep’in davranışı misafire karşı uygun mudur? Gerekçenizi yazınız ve Zeynep’e iki öneri veriniz.
Ahmet Amca’nın evine kim gelse hemen sofra kurulur. ‘Evimin kapısı herkese açıktır.’ der. Komşuları da onu her zaman güler yüzle karşılar. Bu metne göre Ahmet Amca nasıl biridir? Metinden kanıt göstererek açıklayınız ve komşularının tavrını yorumlayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Elindekini başkalarıyla paylaşmaktan çekinmeyen, ikram etmeyi seven kişilere cömert denir. | Cömertlik, sahip olduğunu paylaşma davranışıdır. | 8 |
| 2 | Çay demlemesi, odasını dedesine vermesi, en güzel yemeği ikram etmesi (bunlardan herhangi ikisi). | Bu davranışların hepsi konuğu rahat ettirmeye yöneliktir. | 8 |
| 3 | Konuk | Konuk, misafirin eş anlamlısıdır. | 8 |
| 4 | Dün akşam teyzem ailesiyle birlikte bize geldi. | Cümle büyük harfle başlar ve nokta ile biter. | 12 |
| 5 | II, IV, I, III | Önce kapı çalınır, sonra misafirler karşılanır, ardından ikram yapılır ve en son vedalaşılır. | 12 |
| 6 | Güzel ve nazik konuşan kişi, zor durumları bile çözebilir; karşısındakini ikna eder. | Atasözü, kibar ve tatlı konuşmanın zor işleri bile kolaylaştırdığını anlatır. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Davranışın uygun olmadığını belirtme (4 puan); gerekçe: misafiri selamlamamış, ilgilenmemiş, onu yalnız bırakmıştır (6 puan); uygun iki öneri, örneğin selam verme, yer gösterme, ikramda yardım etme, hâl hatır sorma (5 + 5 puan). | Misafire karşı nazik ve ilgili olmak beklenir. Zeynep’in tavrı bu beklentiyi karşılamaz. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Ahmet Amca’nın misafirperver, cömert biri olduğunu belirtme (6 puan); metinden kanıt gösterme, örneğin sofra kurması ve ‘kapım herkese açık’ demesi (8 puan); komşularının onu sevdiğini, iyiliğe iyilikle karşılık verdiklerini yorumlama (6 puan). | Konuklarına hemen sofra kurması ve kapısını herkese açması misafirperverliğini gösterir. Komşularının güler yüzü, bu davranışın karşılık gördüğünü anlatır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Tanım yapmadan doğrudan örneğe geçmek ya da örneği tanımın yerine kullanmak. · Anlattığı olayları zaman sırasına koymadan karışık yazmak.
Öz kontrol: Açıklamamda hem kısa bir tanım hem de buna uygun somut bir örnek var mı?