Ana sayfa›Kitaplar›Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 106
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 106 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aHer şeyi en güzel yapıp hakkını verme anlamına gelen kavramı boşluğa yazma
Çözüm Yolu
Allah'ın gördüğünü bilerek her işi en iyi ve güzel yapmaya ihsan denir.
- Cümledeki ipuçlarını bul: Allah'ın gördüğünü bilmek, her işi en güzel şekilde yapmak.
- Sayfa 102'deki ihsan açıklamasını ve "Allah'ı görür gibi ibadet" hadisini hatırla.
- Boşluğa "ihsan" yaz.
- "Takva" veya "ihlas" yazmak — işi en güzel yapıp hakkını vermeyi anlatan kavram ihsandır.
Kendini kontrol et: Kavramı cümleye koyunca "Allah'ı görür gibi" davranma anlamı korunuyor mu?
3cDevlet makamlarının emanet olduğu ilkesini adalet ve emanet çerçevesinde açıklama
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Emanet, güvenilen kişinin sorumluluğu hak sahibine ve ehline vermesidir; adalet de her şeyi yerine koymaktır.
- Sayfa 104'teki emanet tanımını hatırla: makamlar da birer emanettir ve ehline verilmelidir.
- Nisa 58'in iniş sebebini düşün: Kâbe'nin anahtarı yine ehline, Osman bin Talha'ya verilmiştir.
- Makamın, halkın hakkını korumak için verildiğini ve görevin ehline verilmesi gerektiğini yaz.
- Yetkilinin kayırmadan adaletle hükmetmesi gerektiğini, aksi hâlde emanete hıyanet olacağını ekle.
- Yalnız emaneti açıklayıp adaleti atlamak — soru iki kavram çerçevesinde açıklama istiyor.
- Makamı kişisel bir ayrıcalık gibi anlatmak — makam, sorumluluk getiren bir emanettir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda "ehline verme" ve "adaletle hükmetme" fikirleri birlikte yer alıyor mu?
1bAkılca da çirkin görülen, dinen doğru olmayan davranışlara verilen ad
Çözüm Yolu
Dince ve akılca kötü ve çirkin kabul edilen duygu, düşünce ve davranışlara münker denir.
- Cümledeki ipucunu bul: aklın da çirkin bulduğu, toplumun yadırgadığı davranışlar.
- Nahl 90'da yasaklanan üç kavramdan bu tanıma uyanı seç: münker.
- Boşluğa "münker" yaz.
- Fahşâ ile karıştırmak — fahşâ edep ve hayaya aykırılığı, münker akıl ve sağduyunun çirkin bulduğunu anlatır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin kavramın tanımında "aklın çirkin bulduğu" ifadesi var mı?
1cAllah'a karşı gelme ve sınırları aşma anlamına gelen kavram
Çözüm Yolu
Nahl 90'da yasaklanan bagy, Allah'a karşı gelmek ve dinin sınırlarını aşmaktır.
- Cümledeki ipucunu bul: sınırları aşma ve her türlü kötü davranış.
- Sayfa 102'de zorbalık olarak adlandırılan ve ahlak kurallarını aşan kavramı hatırla: bagy.
- Boşluğa "bagy" yaz.
- Münker yazmak — sınırları aşma ve başkalarının haklarını çiğneme anlamı bagy kavramına aittir.
Kendini kontrol et: Yazdığın kavram, Nahl 90'da zorbalık olarak çevrilen kelime mi?
2aFahşâ'nın edep, haya ve iffete aykırı söz ve davranış olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Fahşâ, edep, haya ve iffete aykırı her türlü söz ve davranışı anlatır.
- Sayfa 102'deki fahşâ tanımını bul.
- Tanımda edep, haya ve iffete aykırı söz ve davranışların geçtiğini gör.
- İfade tanımla uyuştuğu için başına "D" yaz.
- Fahşâyı münkerle karıştırıp yanlış saymak — edep ve hayaya aykırılık fahşânın tanımıdır.
Kendini kontrol et: İfade, ders metnindeki fahşâ tanımıyla birebir örtüşüyor mu?
2bSağlıklı toplum için ahlaki ilkelerin başında adaletin gelmesi
Çözüm Yolu
Nahl 90 adaleti ilk emredilen ilke olarak sayar; toplumun sağlığı adalete dayanır.
- Sayfa 102'de sağlıklı toplum için emredilen ilkelerle ilgili cümleyi bul.
- Metinde ilkelerin başında adaletin geldiğinin açıkça yazdığını gör.
- İfade doğru olduğu için başına "D" yaz.
Kendini kontrol et: Nahl 90'da emredilen ilk değer adalet mi?
2cEmanetin yerine göre eşitlik veya denge anlamına geldiği ifadesi
Çözüm Yolu
Yerine göre eşitlik veya denge adaletin anlamıdır; emanet, kendine güvenileni korumak ve hak sahibine vermektir.
- "Eşitlik veya denge" anlamının metinde hangi kavram için kullanıldığını bul.
- Sayfa 102'de bu anlamın adalet için verildiğini gör.
- Emanet ise güvenilen kişiye korunması için bırakılan şeydir; ifade yanlış olduğu için "Y" yaz.
- İfadeyi tanıdık bulup "D" yazmak — eşitlik ve denge adaletin anlamıdır, emanetin değil.
Kendini kontrol et: Cümlede "emanet" yerine "adalet" yazınca ifade doğru oluyor mu?
2çİslam'ın akrabaya yardımı vicdana bıraktığı ifadesi
Çözüm Yolu
İslam akrabaya yardımı vicdana bırakmamış, Nahl 90'da açıkça emretmiştir.
- Nahl 90'da akrabaya yardım etmenin emredilen değerler arasında olduğunu hatırla.
- Sayfa 102'de imkân ölçüsünde mal varlığını ihtiyaç sahibi akrabalarla paylaşmanın gerektiğini gör.
- Yardım emredildiği, vicdana bırakılmadığı için "Y" yaz.
- Akrabaya yardımı yalnız gönüllü bir iyilik sanmak — ayet bunu açıkça emreder.
Kendini kontrol et: Akrabaya yardım, ayetteki emirler arasında mı yer alıyor?
3aMesnevî'den adalet sözünü toplumda adaletin sağlanması açısından değerlendirme
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Sözde ayakkabı ayağa, külah başa uygun düşer; her şey yerinde olunca denge ve düzen sağlanır.
- Sözdeki benzetmeyi çöz: ayakkabının ayağa, külahın başa ait olması her şeyin uygun yeri olduğunu gösterir.
- Bunu topluma uygula: her hak sahibine hakkını vermek, her görevi layık olana vermek.
- Bu düzen bozulursa haksızlık, korunursa huzur ve güven oluşacağını yazarak değerlendirmeyi tamamla.
- Benzetmeyi kelimesi kelimesine yorumlamak — ayakkabı ve külah, her şeyin layık olduğu yeri anlatan sembollerdir.
Kendini kontrol et: Değerlendirmen, adaletin "her şeyi yerli yerine koymak" olduğunu toplum örneğiyle açıklıyor mu?
3bToplumların varlığını güçlü sürdüren ilkelerden üçünü yazma
Çözüm Yolu
Nahl 90 ve ünite içeriğine göre adalet, ihsan ve akrabaya yardım toplumu ayakta tutan ilkelerdir.
- Sayfa 103'teki metni hatırla: toplumları ayakta tutan değerlerin başında emanet ve adalet gelir.
- Nahl 90'da emredilen ilkelerden birini daha seç: ihsan veya akrabaya yardım.
- Seçtiğin üç ilkeyi alt alta yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Adalet, emanet, akrabaya yardım (Ünitede emredilen ve toplumu ayakta tutan ilkelerden seçildiği için geçerlidir.) · Adalet, ihsan, barış (Ünitenin işlediği Nahl 90 ve Bakara 208 ayetlerindeki ilkelere dayandığı için geçerlidir.)
- Yasaklanan kavramları (fahşâ, münker, bagy) ilke diye yazmak — soru toplumu güçlendiren ilkeleri istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın üç ilke, ünitede toplumu güçlendiren değerler olarak anlatılıyor mu?