Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 134 Cevapları

Çekirdek ve zarla çevrili organellere sahip tek hücreli, kloroplastlı bir canlıdır.

1. Kartta 'çekirdek ve zarla çevrili organellere sahip' ifadesini bul.
2. Çekirdekli ve zarlı organelli hücreler ökaryottur.
3. Euglena tek hücreli olsa da ökaryot domainine aittir.

Kendini kontrol et: Kartta canlının çekirdeği olduğu yazıyor mu?

Prokaryotlarda zarla çevrili çekirdek yoktur.

1. İstenen: belirgin (zarla çevrili) hücre çekirdeğinin varlığı.
2. Bakteri ve arke kartları prokaryot, yani çekirdeksiz canlıları anlatır.
3. Euglena kartında çekirdek bulunduğu yazar; ökaryotlar gerçek çekirdeklidir.

Kendini kontrol et: Prokaryotlarda DNA'yı çevreleyen bir zar var mı?

Zarlı organeller yalnızca ökaryotlarda bulunur.

1. İstenen: tablodaki üç domainde zarla çevrili yapıların (organellerin) bulunup bulunmadığı.
2. E. coli ve Methanobrevibacter kartlarında prokaryot oldukları, zarlı organel bulunmadığı anlaşılır.
3. Euglena ve bal arısı kartlarında zarla çevrili organeller olduğu yazar; bunlar ökaryottur.

Kendini kontrol et: Prokaryot hücrede mitokondri ya da kloroplast gibi zarlı bir organel var mı?

Bakterilerin DNA'sı histona sarılı değildir. Kitapta yalnız bazı arke türlerinin DNA'sının histonla kompleks oluşturduğu belirtilir. Ökaryotlarda DNA histon proteinlere sarılarak paketlenir.

1. Bakteri kartını (Escherichia coli) oku: genetik materyalin histon proteine sarılmadığı belirtilir; bakteriler için "Yok" yaz.
2. Arke kartını (Methanobrevibacter smithii) oku: histon proteinleri sentezleyebildiği belirtilir; bu özellik tüm arkelerde görülmediği için "Bazı türlerinde var" yaz.
3. Ökaryot kartlarını (öglena, bal arısı, orkide) oku: genetik materyalin histonlarla paketlendiği belirtilir; ökaryotlar için "Var" yaz.

Kendini kontrol et: Her domain için yazdığım ifadeyi ilgili bilgi kartındaki histonla ilgili cümleyle karşılaştırdım mı?

Prokaryotların kromozomu halkasaldır; ökaryotlarda doğrusaldır.

1. İstenen: halkasal kromozomun varlığı.
2. E. coli kartında halkasal kromozom olduğu yazar; prokaryotların kromozomu halkasaldır, arke de prokaryottur.
3. Bal arısı ve orkide kartlarında doğrusal genetik materyal belirtilir.

Kendini kontrol et: Ökaryot kartlarında genetik materyal 'doğrusal' mı yazıyor?

Kartlarda bazı bakteri ve arkeler zorlu koşullara dayanıklıdır; arı aşırı doğa koşullarında yaşayamaz.

1. İstenen: ekstrem koşullarda yaşayabilme durumu (Var/Yok/Bazı türlerinde var).
2. E. coli kartı: domaindeki canlıların bazıları zorlu çevre şartlarına dayanıklıdır; bakteride bazı türlerinde var.
3. Arke kartı: bazı türler aşırı sıcak ve tuzlu ortamlarda yaşar; arkede bazı türlerinde var.
4. Bal arısı kartı: aşırı zorlu doğa koşullarında yaşayamaz; ökaryot için yok.

Kendini kontrol et: Kartlarda 'bazı türler' ifadesi geçen domainlere 'Bazı türlerinde var' yazdım mı?

Peptidoglikan bakterilere özgüdür; mantarda kitin, bitkide selüloz bulunur.

1. İstenen: hücre duvarında peptidoglikan bulunup bulunmadığı.
2. E. coli kartında peptidoglikan yapıda hücre duvarı olduğu belirtilir; bakteride var.
3. Arkelerin hücre duvarında peptidoglikan bulunmaz.
4. Ökaryot kartlarında mantarda kitin, orkidede selüloz duvar, arıda duvar yok; peptidoglikan yok.

Kendini kontrol et: Peptidoglikanı yalnız bakteri sütununa mı yazdım?

Benzerlikler çoğunlukla prokaryotlar arasında, farklılıklar ökaryotla arasındadır; histon ve peptidoglikan ayırt edicidir.

1. Doldurulan tablonun satırları sütunlar arasında karşılaştırıldı.
2. Benzerlik: bakteri ve arke prokaryot, tek hücreli, çekirdeksiz, zarlı organelsiz ve halkasal kromozomludur.
3. Farklılık: ökaryotlarda belirgin çekirdek, zarlı organeller ve doğrusal kromozom bulunur; tek ya da çok hücreli olabilirler.
4. Ayırt edici satırlar: histon arke ve ökaryotta var, bakteride yok; peptidoglikan yalnız bakteride var.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Arke, histon bakımından ökaryota; hücre tipi ve kromozom şekli bakımından bakteriye benzer. (Örüntü arke merkezli kurulduğunda ve tablo satırlarına dayandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Listemde en az bir benzerlik ve en az bir farklılık tablodaki bir satıra dayanıyor mu?

Her ikisi de tek hücreli, halkasal kromozomlu prokaryotlardır.

1. Tablodaki hücre yapısı satırlarını (hücre tipi, çekirdek, zarlı yapılar, kromozom) karşılaştır.
2. Bakteri ve arke sütunlarında bu satırların aynı olduğunu gör.
3. İkisi de prokaryot olduğu için hücre yapıları benzerdir.

Kendini kontrol et: Seçtiğim iki domain çekirdek ve zarlı yapı satırlarında aynı değeri alıyor mu?

Peptidoglikan bakteriyi, histon arkeyi bakteriden, çekirdek ve organeller ökaryotu prokaryotlardan ayırır.

1. Tabloda üç sütunun farklı değer aldığı satırları bul.
2. Peptidoglikan yalnız bakteride var; bakteriyi diğerlerinden ayırır.
3. Histon arkede var, bakteride yok; arkeyi bakteriden ayırır.
4. Çekirdek ve zarlı organeller ökaryotu prokaryotlardan ayırır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Peptidoglikan, histon ve belirgin çekirdek (Ekstrem koşul satırı eklenmeden yalnız en ayırt edici üç özellik verildiğinde de geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğim her özellik en az bir domaini diğerlerinden ayırıyor mu?

Tozlaşmanın tarım ve doğa için önemi vurgulanır; tehditlere karşı eylemler önerilir.

1. Bal arısının tozlaşmadaki rolünü ve bal üretimini biyolojik önem olarak yaz.
2. Yok olma sebeplerini listele: tarım ilaçları, iklim değişimi, yaşam alanı kaybı, hastalık ve parazitler.
3. Her sebebe karşı bir eylem öner: ilaç kullanımını azaltma, çiçekli alan oluşturma, arıcılığı destekleme.
4. Toplumda farkındalık artırmayı genel öneri olarak ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Okul bahçesine arı dostu çiçekler ekmek ve yerel arıcılarla farkındalık etkinliği düzenlemek (Belirli bir tehdide (yaşam alanı kaybı, bilgisizlik) karşı önerildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her yok olma sebebine karşı en az bir eylem önerdim mi?

Prokaryot, peptidoglikanlı hücre duvarı ve halkasal kromozom var, histon yok.

1. Kartta 'prokaryot yapılıdır' ve 'peptidoglikan hücre duvarı' ifadelerini bul.
2. Histona sarılmamış, halkasal kromozom da prokaryot özelliğidir.
3. Peptidoglikan duvarlı ve histonsuz prokaryot bakteri domainindedir.

Kendini kontrol et: Kartta peptidoglikan duvar ve histonsuz genetik materyal birlikte geçiyor mu?

Çok hücreli, kitin hücre duvarlı mantardır; ökaryotlar arasında yer alır.

1. Kartta canlının çok hücreli ve kitinli hücre duvarına sahip olduğunu bul.
2. Kitin duvarlı, çürükçül beslenen bu canlı bir mantardır.
3. Mantarlar çekirdekli hücrelere sahip olduğu için ökaryot domainindedir.

Kendini kontrol et: Mantar hücresinde çekirdek bulunur mu?

Çok hücreli, hücre duvarsız, histonlu kromozomlara sahip bir hayvandır.

1. Kartta 'hücrelerinde çekirdek ve zarlı organelleri vardır' ifadesini bul.
2. Doğrusal ve histona sarılı genetik materyal de ökaryot özelliğidir.
3. Bal arısı ökaryot domainindedir.

Kendini kontrol et: Kartta bal arısı hücrelerinde çekirdek olduğu yazıyor mu?

Prokaryot, peptidoglikansız, histonlu; aşırı sıcak ve tuzlu ortamda yaşayabilen türler içerir.

1. Kartta canlının tek hücreli olup histon proteinleri sentezleyebildiğini bul.
2. Domaindeki bazı türlerin aşırı sıcak ve tuzlu ortamda yaşadığı bilgisini not et.
3. Histon taşıyan, zorlu koşullara uyumlu tek hücreli prokaryot arke domainindedir.

Kendini kontrol et: Bu canlı histon taşıyor ama çekirdeksiz mi?

Çok hücreli, kloroplastlı, selüloz hücre duvarlı bir bitkidir.

1. Kartta 'hücre çekirdeği' ve 'kloroplast' ifadelerini bul.
2. Selüloz duvarlı, çok hücreli ve kendi besinini üreten bu canlı bir bitkidir.
3. Çekirdekli olduğu için ökaryot domainindedir.

Kendini kontrol et: Kartta orkidenin hücre çekirdeğinden söz ediliyor mu?

Kartlardaki canlılar domainlerine göre yerleştirilir.

1. İstenen: kartlardaki canlıları domainlerine yerleştirmek.
2. E. coli prokaryot, peptidoglikan duvarlı olduğu için bakteri domainindedir.
3. Methanobrevibacter smithii prokaryot olup histon sentezlediği için arke domainindedir.
4. Euglena, hayalet mantar, bal arısı ve orkide çekirdekli olduğu için ökaryottur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ökaryot sütununa yalnız bal arısı yazılması (Sütun için tek örnek istendiğinde dört ökaryottan herhangi biri geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Her sütuna yazdığım canlının kartındaki özellikler o domaine uyuyor mu?

Bakteri ve arke çekirdeksizdir; ökaryotlarda çekirdek vardır.

1. İstenen: her domainin hücre tipi (prokaryot/ökaryot).
2. Çekirdeği olmayan hücreler prokaryot, çekirdekli hücreler ökaryottur.
3. Bakteri ve arke kartlarındaki canlılar çekirdeksizdir; ökaryot kartlarındakiler çekirdeklidir.

Kendini kontrol et: Prokaryot yazdığım sütunlardaki canlılarda çekirdek yok mu?

Prokaryotlar tek hücrelidir; ökaryotlarda Euglena tek, arı ve orkide çok hücrelidir.

1. İstenen: hücre sayısı (Tek/Çok/Tek ya da Çok).
2. Bakteri ve arke kartlarındaki canlılar tek hücrelidir.
3. Ökaryotlarda Euglena tek hücreli; bal arısı ve orkide çok hücrelidir.

Kendini kontrol et: Ökaryot kartları arasında tek hücreli bir canlı var mı?