Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 21
Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 21 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1 (soldan sağa)Mikroskopla canlıları inceleyip Micrographia eserini 1665'te yayımlayan bilim insanı
Çözüm Yolu
Micrographia (1665) Robert Hooke'a aittir; hücreyi mikroskopla ilk gözlemleyen kişidir. 11 harf kutuya uyar.
- Soldan sağa 1. ipucunda "Micrographia" ve 1665 bilgilerini anahtar olarak al.
- Bu eseri yazan, mikroskopla hücreyi ilk gözlemleyen bilim insanını hatırla: Robert Hooke.
- Boşluksuz yazınca ROBERTHOOKE 11 harf eder; 1. satırdaki 11 kutuya uyar.
- 4. harf E'nin, 2. sütundaki (Jenner) ilk harfle kesiştiğini doğrula.
- Leeuwenhoek yazmak — o da mikroskopçıdır ama Micrographia'nın yazarı Robert Hooke'tur.
- Yalnız soyadı HOOKE yazmak — 5 harf kalır, 11 kutu dolmaz.
Kendini kontrol et: ROBERTHOOKE'un 4. harfi, yukarıdan aşağıya 2. cevabın ilk harfiyle aynı mı?
8 (yukarıdan aşağı)Yaşamı, hastalıkların kökenini ve genetik çalışmaları inceleyen sağlık bilimlerinin temel bilim dalı
Çözüm Yolu
Yaşamı ve sağlıkla ilgili alanların temelini oluşturan bilim dalı biyolojidir; 8 kutuya uyar ve İnsan Genom Projesi'yle kesişir.
- Yukarıdan aşağıya 8. ipucunda yaşamı ve sağlık çalışmalarının temelini oluşturan bilim dalı arandığını fark et.
- Sayfa 17'deki tanımdan bu bilim dalının biyoloji olduğunu çıkar.
- BİYOLOJİ 8 harf eder; 8. sütundaki 8 kutuya uyar.
- 6. harf O'nun genom satırıyla kesiştiğini kontrol et; daireli ilk kutudaki B şifreye girer.
- Tıp veya genetik yazmak — bunlar biyolojiye dayanır; ipucu temel bilim dalını soruyor.
- Kesişim harfini kontrol etmemek — 6. harf O, genom satırının 9. harfiyle aynı olmalı.
Kendini kontrol et: BİYOLOJİ'nin 6. harfi O, İnsan Genom Projesi'nin 9. harfiyle örtüşüyor mu?
9 (yukarıdan aşağı)Bakteriyel enfeksiyon tedavisinde antibiyotik penisilini bulan bilim insanı
Çözüm Yolu
Penisilini Alexander Fleming bulmuştur. 9 aşağı 7 kutudur, bu yüzden FLEMING yazılır. Daireli 2. kutuya L gelir; 3. harf E, 11 soldan sağa (İNSAN GENOM PROJESİ) ile kesişir.
- Yukarıdan aşağıya 9 numaralı ipucunu oku: penisilini bulan bilim insanı isteniyor.
- Penisilini Alexander Fleming'in bulduğunu hatırla.
- 9 numaralı sütundaki kutuları say: 7 kutu var; FLEMING de 7 harf olduğundan soyadını yaz.
- Kontrol için 3. harfin (E), 11 numaralı İNSAN GENOM PROJESİ ile kesiştiği kutuya uyduğuna bak.
- Ad ve soyadını birlikte yazmaya çalışmak — 7 kutuya yalnız FLEMING sığar.
Kendini kontrol et: FLEMING'in 3. harfi, 11 numaralı cevabın kesişen harfiyle aynı mı?
10 (yukarıdan aşağı)DNA üzerinde ekleme, çıkarma, dizilim değiştirme yapan özgün teknolojinin adı
Çözüm Yolu
DNA'yı hedefli kesip düzenleyen teknoloji CRISPR-Cas'tır; 9 harf ve kesişen harflerle uyumludur.
- Yukarıdan aşağıya 10. ipucunda DNA'da ekleme, çıkarma ve dizilim değiştirme yapan teknoloji arandığını fark et.
- Gen makası olarak bilinen CRISPR-Cas teknolojisini hatırla.
- Boşluksuz CRISPRCAS 9 harf eder; 10. sütundaki 9 kutuya uyar.
- 2. harf R'nin genom satırıyla, son harf S'nin WATSONCRICK'in 4. harfiyle kesiştiğini kontrol et.
- Rekombinant DNA yazmak — o 3. sütunun cevabıdır; hedefli düzenleme yapan özgün teknoloji CRISPR'dır.
- Yalnız CRISPR yazmak — 6 harf kalır, son kutular boş kalır.
Kendini kontrol et: Cevabın 9 kutuyu doldurup son harfi, 12. satırın 4. harfi S ile örtüşüyor mu?
ŞifreDaireli kutulardaki harfleri 8-5-9-11-7 sırasıyla yazarak şifreyi bulma
Çözüm Yolu
Daireli harfler: 8'den B, 5'ten İ, 9'dan L, 11'den İ, 7'den M; şifre BİLİM olur.
- Bulmacadaki daireli kutuların hangi cevaplara ait olduğunu belirle.
- 8. cevaptan B, 5. cevaptan İ, 9. cevaptan L harfini al.
- 11. cevaptan İ, 7. cevaptan M harfini al.
- Harfleri 8-5-9-11-7 sırasıyla yan yana yazınca şifre BİLİM olur.
- Harfleri cevap numarası sırasıyla (5-7-8-9-11) dizmek — şifre altta verilen 8-5-9-11-7 sırasıyla yazılmalı.
- Daireli olmayan kutudan harf almak — yalnız renkli/daireli kutulardaki harfler kullanılır.
Kendini kontrol et: Bulduğun beş harf anlamlı ve ünitenin konusuyla ilgili bir kelime oluşturuyor mu?
4 (soldan sağa)Virüsün bir parçasını sağlayan yapıları içeren aşı çeşidi
Çözüm Yolu
9 kutu; 4. harf A (Akşemseddin), 9. harf I (Ian Wilmut) kesişimleriyle uyar.
- Soldan sağa 4. ipucunu oku: virüs parçasının üretimini sağlayan yapıları içeren aşı.
- Bu aşının, hücreye virüs proteininin tarifini veren mRNA içerdiğini hatırla.
- Boşluksuz MRNAAŞISI 9 harf eder; 4. satırdaki 9 kutuya uyar.
- 4. harf A'nın Akşemseddin'in ilk harfiyle, 9. harf I'nın Ian Wilmut'un ilk harfiyle kesiştiğini kontrol et.
- İnaktif aşı veya canlı aşı yazmak — bunlar virüsün parçasını üretmez, virüsün kendisini içerir.
- Yalnız "mRNA" yazmak — 4 harf kalır, kesişimler tutmaz.
Kendini kontrol et: Cevabının 4. ve 9. harfleri, 5. ve 6. sütun cevaplarının ilk harfleriyle uyuşuyor mu?
7 (soldan sağa)Kalıtım biliminin öncüsü
Çözüm Yolu
Gregor Mendel bezelye çaprazlamalarıyla kalıtımın temel ilkelerini ortaya koymuştur; 6 kutuya uyar.
- Soldan sağa 7. ipucunda "kalıtım biliminin öncüsü" ifadesine odaklan.
- Bezelyelerle kalıtım kurallarını bulan Gregor Mendel'i hatırla.
- MENDEL 6 harf eder; 7. satırdaki 6 kutuya uyar.
- 5. harf E'nin, 3. sütundaki REKOMBİNANT kelimesinin 2. harfiyle kesiştiğini doğrula.
- Darwin yazmak — Darwin evrimle ilgilidir; kalıtımın öncüsü Mendel'dir.
- Daireli ilk kutudaki M harfini şifreye almayı unutmak — 7 numaralı harf şifrenin son harfidir.
Kendini kontrol et: MENDEL'in 5. harfi E, 3. sütunun 2. harfiyle aynı mı?
11 (soldan sağa)İnsan DNA'sının ortaya çıkarılıp haritalanmasını amaçlayan bilimsel gelişme
Çözüm Yolu
İnsan DNA dizisini çözmeyi ve haritalamayı amaçlayan proje İnsan Genom Projesi'dir; 17 harf kutuya uyar.
- Soldan sağa 11. ipucunu oku: insan DNA'sını ortaya çıkarıp haritalamayı amaçlayan gelişme.
- Bu uluslararası çalışmanın İnsan Genom Projesi olduğunu hatırla.
- Boşluksuz İNSANGENOMPROJESİ 17 harf eder; 11. satırdaki 17 kutuya uyar.
- Kesişimleri kontrol et: 5. harf N (Jenner), 7. harf E (Fleming), 9. harf O (Biyoloji), 12. harf R (CRISPR).
- "Gen haritası" veya "DNA projesi" gibi kısa adlar yazmak — 17 kutu dolmaz, kesişimler bozulur.
- Türkçe İ harflerini I yazmak — ilk harf şifrede İ olarak kullanılır.
Kendini kontrol et: 17 kutu tam doldu mu ve ilk kutudaki daireli harf İ mi?
12 (soldan sağa)Günümüzde geçerli çift sarmal DNA modelini öne süren bilim insanları
Çözüm Yolu
DNA'nın çift sarmal modelini 1953'te James Watson ve Francis Crick önermiştir (WATSONCRICK, 11 kutu).
- Soldan sağa 12. ipucunda "çift sarmal DNA modeli" ve "bilim insanları" (çoğul) ifadelerine dikkat et.
- 1953'te bu modeli öneren James Watson ve Francis Crick'i hatırla.
- Soyadları boşluksuz WATSONCRICK 11 harf eder; 12. satırdaki 11 kutuya uyar.
- 4. harf S'nin, 10. sütundaki CRISPRCAS'ın son harfiyle kesiştiğini doğrula.
- Yalnız bir bilim insanının adını yazmak — ipucu çoğul, iki soyadı birlikte yazılmalı.
- Rosalind Franklin yazmak — X ışını verisi sağlamıştır ama modeli öne süren Watson ve Crick'tir.
Kendini kontrol et: WATSONCRICK'in 4. harfi, 10. sütunun en alttaki harfiyle aynı mı?
2 (yukarıdan aşağı)Çiçek hastalığına karşı ilk başarılı aşıyı geliştiren kişi
Çözüm Yolu
Çiçek aşısını geliştiren Edward Jenner'dır; 12 harf kutuya uyar.
- Yukarıdan aşağıya 2. ipucunda "çiçek hastalığı" ve "ilk başarılı aşı" ifadelerini anahtar al.
- Çiçek aşısını geliştiren Edward Jenner'ı hatırla.
- Boşluksuz EDWARDJENNER 12 harf eder; 2. sütundaki 12 kutuya uyar.
- İlk harf E'nin Hooke'un 4. harfiyle, 9. harf N'nin genom satırıyla kesiştiğini kontrol et.
- Louis Pasteur yazmak — Pasteur kuduz aşısıyla bilinir; çiçek aşısı Jenner'ındır.
- Yalnız soyadı yazmak — 6 harf kalır, 12 kutu dolmaz.
Kendini kontrol et: Cevabın 12 kutuyu doldurup ilk harfi ROBERTHOOKE'un 4. harfi E ile örtüşüyor mu?
3 (yukarıdan aşağı)1973'te Cohen ve Boyer'in geliştirdiği, canlı genetik yapısını yeniden düzenleme teknolojisi
Çözüm Yolu
Cohen ve Boyer 1973'te genleri kesip birleştirerek rekombinant DNA teknolojisini geliştirdi; 14 harf kutuya uyar.
- Yukarıdan aşağıya 3. ipucunda "1973, Cohen ve Boyer" ve "genetik yapıyı yeniden düzenleme" bilgilerine odaklan.
- Genleri kesip başka DNA'ya ekleyen rekombinant DNA teknolojisini hatırla.
- Kutulara REKOMBİNANTDNA yaz; 3. sütundaki 14 kutuya uyar.
- 2. harf E'nin Mendel'le, 7. harf İ'nin genom satırının ilk harfiyle kesiştiğini kontrol et.
- CRISPR yazmak — CRISPR çok daha yenidir; 1973'teki Cohen-Boyer çalışması rekombinant DNA'dır.
- "Klonlama" yazmak — klonlama ayrı bir tekniktir ve kutu sayısına uymaz.
Kendini kontrol et: 14 kutu tam doldu mu ve 7. kutudaki harf, 11. satırın ilk harfi İ ile aynı mı?
5 (yukarıdan aşağı)Bulaşıcı hastalıklarda mikrop ve bulaşma tezini ilk ortaya atan bilim insanı
Çözüm Yolu
Mikrop ve bulaşma tezini ilk ortaya atan Akşemseddin; 11 kutuya ve kesişimlere uyar.
- Yukarıdan aşağıya 5. ipucunda "ilk defa mikrop ve bulaşma tezi" ifadesini anahtar al.
- Bu tezi 15. yüzyılda ortaya atan Türk-İslam bilgini Akşemseddin'i hatırla.
- AKŞEMSEDDİN 11 harf eder; 5. sütundaki 11 kutuya uyar.
- Kesişimleri kontrol et: 1. harf A (mRNA), 7. harf E (genom); daireli 10. kutu İ şifreye girer.
- Pasteur veya Koch yazmak — mikrop teorisini geliştirdiler ama tezi ilk ortaya atan Akşemseddin'dir.
- Daireli kutuyu yanlış saymak — şifre harfi 10. kutudaki İ'dir.
Kendini kontrol et: Cevabın ilk harfi, mRNA aşısı satırının 4. harfi A ile aynı mı?
6 (yukarıdan aşağı)Vücut hücresiyle Dolly adlı koyunu klonlayan bilim insanlarından biri
Çözüm Yolu
Dolly koyunu vücut hücresinden klonlayan ekibin başındaki bilim insanı Ian Wilmut'tur; 9 harf kutuya uyar.
- Yukarıdan aşağıya 6. ipucunda "Dolly" ve "vücut hücresiyle klonlama" bilgilerine odaklan.
- Dolly'yi klonlayan ekibin bilinen ismi Ian Wilmut'u hatırla.
- Boşluksuz IANWILMUT 9 harf eder; 6. sütundaki 9 kutuya uyar.
- İlk harf I'nın, mRNA aşısı satırının son harfiyle kesiştiğini doğrula.
- Ekipteki diğer isim Keith Campbell'ı yazmak — kutu sayısı tutmaz; 9 kutuya Ian Wilmut uyar.
- "Dolly" yazmak — soru koyunun adını değil bilim insanını soruyor.
Kendini kontrol et: IANWILMUT 9 kutuyu dolduruyor ve ilk harfi 4. satırın son harfiyle uyuşuyor mu?