Ana sayfa›Biyoloji 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 98›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Biyoloji 9. sınıf · Hücre Organelleri ve İşlevleri
Bilgi notu
Hücre Organelleri ve İşlevleri
- Çekirdek DNA’yı taşır ve hücre faaliyetlerini yönetir. Mitokondri, hücresel solunumla ATP üretir.
- Kloroplast bitki hücrelerinde fotosentez yapar. Koful su ve çeşitli maddeleri depolar.
- Ribozom protein sentezler; endoplazmik retikulum madde taşır; Golgi aygıtı maddeleri paketler; lizozom sindirim yapar.
- Prokaryot hücrelerde zarlı çekirdek ve zarlı organeller yoktur; ökaryot hücrelerde bulunur.
Örnek: Mikroskopta incelenen bir hücrede zarlı çekirdek ve kloroplast görülmektedir. Bu hücre prokaryot mu ökaryot mu, bitki hücresi mi hayvan hücresi mi?
Çözüm: Zarlı çekirdek olduğu için hücre ökaryottur. Kloroplast fotosentez yaptığı için hücre bitki hücresidir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Hücresel solunumla ATP üreten organelin adı nedir?
Bitki hücrelerinde hücre zarının dışında bulunan ve hücreye şekil ile dayanıklılık kazandıran yapı nedir?
Hücre içinde sindirim enzimleri taşıyan ve yaşlı organelleri parçalayan organel hangisidir?
Uygulama
Susuz kalan bir bitkinin yapraklarında solma görülür. Bu bitkinin hücrelerinde hangi organelin içeriği azalır ve bu durum hücrenin dikliğini nasıl etkiler?
Kas hücrelerinde, diğer birçok hücreye göre mitokondri sayısı daha fazladır. Bu durumu nasıl açıklarsınız?
Granüllü endoplazmik retikulum ile granülsüz endoplazmik retikulum arasındaki bir farkı yazınız.
Düşün
Pankreas hücreleri sindirim enzimleri (protein yapılı) üretip hücre dışına salgılar. Bu enzimlerin üretilmesi ve hücre dışına verilmesi sırasında görev alan organelleri sırasıyla ve görevleriyle açıklayınız.
Prokaryot ve ökaryot hücreleri en az iki özellik bakımından ve her birinden bir canlı örneği vererek karşılaştırınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Mitokondri | ATP üretimi mitokondride gerçekleşen hücresel solunumla sağlanır. | 8 |
| 2 | Hücre duvarı | Bitki hücrelerinde hücre zarının dışında hücre duvarı bulunur. | 8 |
| 3 | Lizozom | Lizozomlar sindirim enzimleri içerir ve hücre içi sindirimi yapar. | 8 |
| 4 | Kofulun içeriği (su) azalır; hücrenin gerginliği (turgoru) azalır ve hücre dik duramaz. | Koful su depolar; su azalınca hücre dolgunluğunu kaybeder ve bitki solar. | 12 |
| 5 | Kas hücreleri kasılmak için çok enerjiye (ATP) ihtiyaç duyar; bu enerji mitokondride üretildiği için sayıları fazladır. | Mitokondri hücresel solunumla ATP üretir; enerji ihtiyacı fazla olan hücrelerde daha çok mitokondri bulunur. | 12 |
| 6 | Granüllü ER’nin yüzeyinde ribozom bulunur ve protein sentezi ile ilişkilidir; granülsüz ER’de ribozom yoktur ve lipit sentezi gibi işlevleri vardır. | Üzerindeki ribozomlar granüllü ER’yi granülsüz ER’den ayıran temel özelliktir. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Ribozom: proteinin sentezlenmesi (5 puan); granüllü endoplazmik retikulum: proteinin hücre içinde taşınması (5 puan); Golgi aygıtı: proteinin işlenip paketlenmesi (5 puan); hücre zarı: paketin hücre dışına verilmesi (5 puan). | Protein önce ribozomda üretilir, ER ile Golgi’ye taşınır, Golgi’de paketlenir ve hücre zarı aracılığıyla dışarı verilir. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Prokaryotta zarlı çekirdek yoktur, ökaryotta vardır (7 puan); prokaryotta zarlı organeller yoktur, ökaryotta vardır (7 puan); her hücre tipi için doğru birer örnek, örneğin bakteri ve bitki ya da hayvan hücresi (3 + 3 puan). | İki hücre tipini ayıran temel fark zarlı çekirdek ve zarlı organellerin bulunup bulunmamasıdır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Tüm organelleri zarlı sanıp ribozomun zarsız olduğunu unutmak. · Mitokondri ile kloroplastın görevlerini karıştırmak.
Öz kontrol: Yazdığım organelin görevi, sorudaki hücre olayıyla gerçekten eşleşiyor mu?