Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 102
Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 102 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Ocak ve temmuz aylarında sıcaklıkların farklı olma nedenini açıklama
Çözüm Yolu
Ocak'ta Güneş ışınları Güney Yarım Küre'ye daha dik gelir, temmuzda Kuzey Yarım Küre'ye. Bu yüzden sıcak alanlar iki ay arasında kuzey-güney yönünde kayar.
- İki haritada sıcak alanların yerini karşılaştır: ocakta güneyde, temmuzda kuzeyde yoğunlaşıyor.
- Bu kaymanın nedenini düşün: Dünya eksen eğikliğiyle Güneş etrafında dolanır, ışınların dik geldiği yer değişir.
- Ocakta Güney, temmuzda Kuzey Yarım Küre ışınları daha dik alır ve gündüzleri uzundur; bu nedenle ısınır.
- Farkı Dünya'nın Güneş'e uzaklığına bağlamak — mevsimleri uzaklık değil, eksen eğikliği ve ışınların geliş açısı belirler.
- Yalnız günlük hareketi yazmak — günlük hareket gece-gündüzü oluşturur, mevsimleri değil.
Kendini kontrol et: Açıklaman, ocakta Güney Yarım Küre'nin neden daha sıcak olduğunu da anlatıyor mu?
2Ocak haritasında a noktasından b noktasına doğru sıcaklığın azalma nedeni
Çözüm Yolu
Kuzeye gidildikçe enlem arttığından ışınlar eğik gelir, birim alana düşen ısı azalır. Ocakta kuzey yarım kürede kış yaşandığından sıcaklık düşüşü belirginleşir.
- Ocak haritasında a ve b noktalarının enlemlerini karşılaştır: b, a'dan daha kuzeyde, kutba yakındır.
- Enlem arttıkça Güneş ışınlarının daha eğik geldiğini ve birim alana düşen enerjinin azaldığını hatırla.
- Ocakta Kuzey Yarım Küre'de kış olduğundan yüksek enlemlerde gündüzün çok kısaldığını ekle.
- Farkı yükseltiye bağlamak — harita indirgenmiş izoterm haritasıdır, yükselti etkisi kaldırılmıştır.
- Ekvator'a uzaklığı yazıp ışınların geliş açısını açıklamamak — asıl mekanizma ışınların eğik gelmesidir.
Kendini kontrol et: b noktası a noktasından daha yüksek enlemde mi ve izoterm değerleri kuzeye doğru düşüyor mu?
3En yüksek sıcaklıkların Ekvator üzerinde olmamasının açıklanması
Çözüm Yolu
Ekvator çevresi bulutlu, nemli ve denizlerle çevrelidir. Dönence çevresindeki çöllerde ise gökyüzü açıktır, kara hızlı ısınır; ayrıca Güneş'in dik geldiği kuşak mevsimle kayar.
- Haritalarda 30 °C alanlarını bul: ocakta Avustralya, Güney Afrika, Güney Amerika; temmuzda Sahra ve Arabistan çevresi.
- Bu alanların Ekvator'da değil, dönencelere yakın kara üzerinde olduğunu belirle.
- Güneş ışınlarının dik geldiği kuşağın yıl içinde dönenceler arasında kaydığını hatırla.
- Ekvator'da nem ve bulutluluğun ısınmayı sınırladığını, dönence çöllerinde açık gökyüzünün güçlü ısınma sağladığını açıkla.
- Güneş ışınlarının yıl boyunca Ekvator'a hep dik geldiğini sanmak — dik geliş dönenceler arasında mevsime göre kayar.
- Kara ve deniz etkisini unutmak — en sıcak alanlar geniş kara kütlelerinin üzerindedir.
Kendini kontrol et: Haritada 30 °C eğrileri gerçekten Ekvator'dan uzakta, kara üzerinde mi görünüyor?
4Temmuz haritasında c ve ç noktalarında sıcaklığın farklı olma nedeni
Çözüm Yolu
Deniz ve okyanuslar geç ısınır, geç soğur. Denizden uzaklaştıkça karasallık artar. Yükselti ve okyanus akıntıları da iki nokta arasındaki farkı etkileyebilir.
- Temmuz haritasında c ve ç noktalarının hangi izoterm alanlarında olduğunu oku: c 30 °C alanında, ç daha düşük değerde.
- Konumlarını karşılaştır: c kıtanın iç kesiminde, ç kıyıya yakındır.
- Denizlerin geç ısınıp geç soğuduğunu, kıyıyı yazın serinlettiğini hatırla; iç kesimde karasallık sıcaklığı artırır.
- Farkı enleme bağlamak — iki nokta yaklaşık aynı enlemdedir, belirleyici etken denize uzaklıktır.
- Denizin yazın da kıyıyı ısıttığını yazmak — deniz yazın serinletici, kışın ılıtıcı etki yapar.
Kendini kontrol et: c ve ç yaklaşık aynı enlemde mi, aralarındaki temel fark denize uzaklık mı?
5Okyanus akıntılarının sıcaklığa etkisi için haritadan iki kanıt
Çözüm Yolu
Haritada Kuzey Atlantik'te sıcak akıntı nedeniyle Batı Avrupa kıyılarında izotermler kutba doğru yükselir. Soğuk akıntılı kıyılarda ise izotermler ekvatora doğru sapar.
- Haritalarda izotermlerin enlem çizgilerine paralel olmadığı, kıyılarda kıvrıldığı yerleri bul.
- Kuzey Atlantik'te Batı Avrupa kıyısında izotermlerin kutba doğru uzandığını gör; bu sıcak akıntının etkisidir.
- Aynı enlemde Avrupa'nın batı kıyısını Kuzey Amerika'nın doğu kıyısıyla karşılaştır; batı kıyısı daha ılıktır.
- İki gözlemi akıntıların sıcaklığı değiştirdiğine kanıt olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Güney Amerika ve Afrika'nın batı kıyılarında izotermlerin Ekvator'a doğru sapması (Soğuk akıntıların sıcaklığı düşürdüğüne kanıt olarak açıklanırsa geçerlidir.)
- Kanıt yerine yalnız tanım yazmak — soru haritada görülen somut izoterm kıvrımlarını istiyor.
- Her batı kıyısını sıcak saymak — Güney Amerika ve Afrika'nın batı kıyılarında soğuk akıntı sıcaklığı düşürür.
Kendini kontrol et: Gösterdiğin iki kanıt da haritada izotermlerin kıyıda saptığı belirli bir yere işaret ediyor mu?