Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 135
Coğrafya 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 135 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
12Tablodaki hangi verilerin iklim grafiği için kullanıldığı
Çözüm Yolu
İklim grafiği aylık ortalama sıcaklık (A) ile aylık toplam yağış ortalamasını (F) gösterir. Diğer satırlar grafikte kullanılmaz.
- İklim grafiğinde hangi verilerin bulunduğu belirlenir: aylık ortalama sıcaklık ve aylık toplam yağış.
- Tabloda ortalama sıcaklık A satırında, aylık toplam yağış miktarı ortalaması F satırında yer alır.
- Grafikteki Ocak-Haziran değerleri bu satırlarla karşılaştırılır; örneğin Ocak 0,3 °C ve 39,9 mm uyuşur.
- Diğer satırlar (en yüksek, en düşük sıcaklık, güneşlenme, yağışlı gün) grafikte gösterilmez.
- G ve H satırlarını seçmek — bunlar ölçülen en yüksek ve en düşük sıcaklıklardır; grafikte ortalama sıcaklık kullanılır.
- E satırını yağış verisi sanmak — E yağışlı gün sayısıdır; grafikteki yağış milimetre cinsinden F satırıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin satırlardaki Ocak değerleri grafikteki Ocak noktası ve sütunuyla aynı mı?
13-ğİklim türünün adı ve başlıktaki yer
Çözüm Yolu
Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk, yağış az ve ilkbaharda yoğundur. 39°57' K, 32°53' D ve 890 m yükselti Ankara'ya uyar.
- Sıcaklık rejimine bakılır: yazlar sıcak (23,5 °C), kışlar soğuktur (0,3 °C); sıcaklık farkı büyüktür.
- Yağış rejimine bakılır: yıllık yağış az (392,4 mm), en çok ilkbaharda, en az yazın düşer.
- Bu özellikler karasal (step) iklime uyar.
- Grafik başlığındaki 39°57' K, 32°53' D ve 890 m yükselti Ankara'nın konumuna karşılık gelir.
- Akdeniz iklimi demek — yazlar kurak olsa da kışlar soğuktur ve yağış çok azdır; Akdeniz ikliminde kışlar ılık ve yağışlıdır.
- Yeri Bursa sanmak — Bursa grafiği önceki örnektir; bu grafiğin koordinatları ve 890 m yükseltisi Ankara'ya aittir.
Kendini kontrol et: Haritada 40° enlemi ile 33° boylamının kesiştiği yere en yakın il hangisi?
13-hGrafikte eksik kalan Temmuz-Aralık değerlerinin çizilmesi
Çözüm Yolu
Değerler tablodaki A ve F satırlarından alınır; sıcaklık çizgi, yağış sütun olarak işaretlenir.
- Grafikte Ocak-Haziran çizilmiş; Temmuz-Aralık değerleri eksiktir. Gerekli veriler tablodaki A (sıcaklık) ve F (yağış) satırlarındadır.
- A satırından Temmuz-Aralık sıcaklıkları okunur: 23,4; 23,5; 19,0; 13,2; 7,3; 2,6 °C.
- F satırından aynı ayların yağışları okunur: 14,1; 12,7; 17,9; 27,1; 31,8; 44,2 mm.
- Sıcaklıklar sol eksene göre noktalanıp çizgiyle birleştirilir; yağışlar sağ eksene göre sütun olarak çizilir.
- Kontrol: Sıcaklık Temmuz-Ağustosta en yüksek olup Aralığa doğru düşer; yağış Ağustostan sonra artar.
- Yağışı sol eksene göre çizmek — sağ eksen 0-60 mm yağış ölçeğidir; sol eksen yalnız sıcaklık içindir.
- B veya G satırındaki sıcaklıkları kullanmak — grafikte ortalama sıcaklık (A satırı) gösterilir.
Kendini kontrol et: Çizdiğin Ağustos noktası 23,5 °C, Ağustos sütunu ise 12,7 mm hizasında mı?
14İklim grafiğinin kullanım amaçlarıyla ilgili örnekler
Çözüm Yolu
Grafik bir yerin sıcaklık ve yağış rejimini gösterdiğinden iklim tipini belirlemede ve planlama çalışmalarında kullanılır.
- Grafiğin bir yerin aylık sıcaklık ve yağış değişimini gösterdiği hatırlanır.
- Bu bilginin hangi günlük ve ekonomik kararlarda işe yarayacağı düşünülür.
- Örnekler yazılır: tarım ürünü ve ekim zamanını planlama, turizm dönemini belirleme, su kaynaklarını yönetme.
- Ayrıca iklim tipini belirleme ve farklı yerlerin iklimini karşılaştırma gibi bilimsel amaçlar eklenir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Giyim, ısıtma veya yapı yalıtımı planlama (Sıcaklık değişiminin günlük yaşama veya yapılara etkisiyle ilişkilendirildiğinde geçerlidir.) · Kuraklık dönemlerini belirleyip sulama planlama (Yağışın az olduğu aylar grafikten okunarak gerekçelendirildiğinde geçerlidir.)
- Günlük hava tahmini yapmayı örnek vermek — iklim grafiği uzun yıllar ortalamasıdır; yarınki havayı göstermez.
Kendini kontrol et: Verdiğin her örnekte aylık sıcaklık veya yağış bilgisinin bir karara nasıl yardım ettiğini söyleyebiliyor musun?
13-aTabloda en sıcak ay
Çözüm Yolu
Tabloda Ağustos ortalaması 23,5 °C ile Temmuz'un 23,4 °C değerinden yüksektir.
- Tablodaki A satırında (ortalama sıcaklık) aylık değerler karşılaştırılır.
- En yüksek iki değer Temmuz 23,4 °C ve Ağustos 23,5 °C'dir.
- 23,5 > 23,4 olduğundan en sıcak ay Ağustos'tur.
- Temmuz'u yazmak — Temmuz ve Ağustos çok yakın; tabloda Ağustos 0,1 °C daha yüksektir.
- G satırına bakmak — en sıcak ay ortalama sıcaklığa (A) göre belirlenir, en yüksek sıcaklığa göre değil.
Kendini kontrol et: A satırında Ağustos'tan daha yüksek bir aylık değer var mı?
13-bEn sıcak ayın ortalama sıcaklığı
Çözüm Yolu
En sıcak ay Ağustos'un ortalama sıcaklığı 23,5 °C'dir.
- En sıcak ayın Ağustos olduğu belirlenir.
- Tablonun A satırında Ağustos sütunundaki değer okunur: 23,5 °C.
- 30,5 °C yazmak — bu, B satırındaki ortalama en yüksek sıcaklıktır; istenen A satırındaki ortalama sıcaklıktır.
Kendini kontrol et: Yazdığın değer A satırındaki en büyük aylık sayı mı?
13-cEn soğuk ay
Çözüm Yolu
En düşük aylık ortalama sıcaklık Ocak'ta görülür (0,3 °C).
- Tablodaki A satırında en küçük aylık değer aranır.
- Ocak 0,3 °C ile Şubat 1,7 °C ve Aralık 2,6 °C'den düşüktür; en soğuk ay Ocak'tır.
- H satırındaki -24,9 değerine bakarak karar vermek — en soğuk ay ortalama sıcaklık (A) satırına göre belirlenir.
Kendini kontrol et: A satırında Ocak'tan daha düşük bir aylık değer var mı?
13-çEn soğuk ayın ortalama sıcaklığı
Çözüm Yolu
Ocak ayı ortalaması tablodan alınır.
- En soğuk ayın Ocak olduğu belirlenir.
- Tablonun A satırında Ocak sütunundaki değer okunur: 0,3 °C.
- -3,2 °C yazmak — bu, C satırındaki ortalama en düşük sıcaklıktır; istenen A satırındaki ortalama sıcaklıktır.
Kendini kontrol et: Grafikte Ocak noktasının yaklaşık 0 çizgisinde olması yazdığın değerle uyuşuyor mu?
13-dEn çok yağış düşen mevsim
Çözüm Yolu
Mart-Nisan-Mayıs toplamı 132,9 mm ile en yüksektir; kış 119,2 mm'dir.
- F satırındaki aylık yağışlar mevsimlere göre toplanır.
- İlkbahar: 39,7 + 41,8 + 51,4 = 132,9 mm; kış: 44,2 + 39,9 + 35,1 = 119,2 mm.
- Yaz: 36,7 + 14,1 + 12,7 = 63,5 mm; sonbahar: 17,9 + 27,1 + 31,8 = 76,8 mm.
- En büyük toplam 132,9 mm olduğundan en çok yağış ilkbaharda düşer.
- Kışı yazmak — kış yağışlı görünse de toplamı 119,2 mm'dir; ilkbaharın 132,9 mm'lik toplamından azdır.
- Mevsimlere yanlış ay koymak — kış Aralık, Ocak, Şubat; ilkbahar Mart, Nisan, Mayıs aylarından oluşur.
Kendini kontrol et: Dört mevsim toplamını birleştirince yıllık 392,4 mm'yi buluyor musun?
13-eEn çok yağış düşen ay
Çözüm Yolu
Aylık yağış satırında en yüksek değer Mayıs'tadır (51,4 mm).
- Tablodaki F satırında (aylık toplam yağış) en büyük değer aranır.
- Mayıs 51,4 mm ile Aralık 44,2 mm ve Nisan 41,8 mm'den büyüktür; en çok yağış düşen ay Mayıs'tır.
- E satırına bakmak — E yağışlı gün sayısıdır; yağış miktarı F satırından okunur.
- Kışın en yağışlı mevsim olduğunu düşünüp Aralık'ı seçmek — tek tek aylarda en büyük değer Mayıs'tadır.
Kendini kontrol et: Grafikte en uzun yağış sütununun Mayıs'a ait olduğunu görüyor musun?
13-fEn kurak mevsim
Çözüm Yolu
Haziran-Temmuz-Ağustos toplamı yaklaşık 63,5 mm ile en düşüktür.
- Mevsimlik yağış toplamları karşılaştırılır.
- Yaz: 36,7 + 14,1 + 12,7 = 63,5 mm; bu, ilkbahar, kış ve sonbahar toplamlarından küçüktür.
- En az yağış alan mevsim yaz olduğundan en kurak mevsim yazdır.
- Sonbaharı yazmak — Eylül tek başına az yağışlıdır ama sonbahar toplamı 76,8 mm ile yazdan fazladır.
Kendini kontrol et: Yaz toplamın diğer üç mevsim toplamından küçük mü?
13-gYıllık toplam yağış miktarı
Çözüm Yolu
Tablodaki yıllık sütunundan alınır; aylık toplamlarla da uyumludur.
- Tablonun F satırındaki "Yıllık" sütunu okunur: 392,4 mm.
- Kontrol için mevsim toplamları eklenir: 132,9 + 63,5 + 76,8 + 119,2 = 392,4 mm.
- 103,3 yazmak — bu, E satırındaki yıllık yağışlı gün sayısıdır; yağış miktarı değildir.
Kendini kontrol et: On iki ayın yağışlarını topladığında 392,4 mm buluyor musun?