Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 144

Sayfa 144 5 Çözümlü Madde

Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 144 Cevapları

← Sayfa 143Tüm SayfalarSayfa 145 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

1Nüfus artış oranı ve nüfus miktarı grafiklerini karşılaştırıp aralarındaki ilişkiyi yorumlama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Artış oranı 1960'tan sonra düşmesine rağmen oran sıfırın üzerinde kaldığı için nüfus miktarı artmaya devam etmiştir; oran düştükçe nüfus artışı yavaşlar.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Oran grafiği dalgalanıp düşerken miktar grafiği sürekli yükselmektedir; azalan oran artışın hızını düşürür, nüfusu azaltmaz.

  1. Üstteki grafik nüfus artış oranını (‰), alttaki grafik nüfus miktarını (milyon) gösterir; iki grafik yıllara göre karşılaştırılır.
  2. Artış oranı 1960'ta yaklaşık ‰28 ile en yüksekken sonra dalgalanarak düşmüş, 2023'te ‰1'e yaklaşmıştır.
  3. Aynı dönemde nüfus miktarı eğrisi sürekli yükselmiş, yaklaşık 28 milyondan 85 milyona çıkmıştır.
  4. İlişki: Oran sıfırın üzerinde kaldıkça nüfus artar; oran düştükçe artış yavaşlar, ama nüfus azalmaz.
Sık yapılan hatalar
  • Artış oranı düştüğü için nüfusun azaldığını sanmak — oran pozitif kaldıkça nüfus artmaya devam eder.

Kendini kontrol et: Artış oranı hiç sıfırın altına inmiş mi? İnmediyse nüfus azalmış olabilir mi?

21950-1980 arasında nüfus artış hızının yüksek olmasının nedenleri

Birden Fazla Geçerli Cevap (Ücretsiz)
Sağlık hizmetlerinin ve beslenmenin iyileşmesiyle ölüm oranlarının düşmesi, doğum oranlarının yüksek kalması ve nüfusu artırmaya yönelik politikalar.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Cumhuriyet'in ilk yıllarından sonra ölümler azalmış, doğurganlık yüksek kalmıştır.

  1. Üstteki grafikte 1950-1980 arasında oranın ‰20'nin üzerinde olduğunu, 1960'ta en yükseğe çıktığını gör.
  2. Yüksek artışı ölümlerin azalması ve doğumların yüksek kalmasıyla açıkla.
  3. Ölümleri azaltan etkenleri yaz: sağlık hizmetlerinin ve beslenmenin iyileşmesi.
  4. Doğumları yüksek tutan etkeni ekle: nüfusu artırmaya yönelik politikalar.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kırsal nüfusun fazla olması ve geleneksel olarak çok çocuk sahibi olunması. (Doğum oranlarının yüksek kalmasının nedeni olarak verilirse geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Yalnız doğumların arttığını söylemek — artışın asıl nedeni ölümlerin hızla azalmasıdır.

Kendini kontrol et: Cevabında hem ölüm hem doğum oranıyla ilgili bir neden var mı?

3Nüfus artış hızının 1990'dan itibaren azalmasına neden olan faktörler

Birden Fazla Geçerli Cevap (Ücretsiz)
Kentleşme, eğitim düzeyinin ve kadınların iş hayatına katılımının artması, aile planlaması, yaşam maliyetlerinin yükselmesi ve evlenme yaşının ilerlemesi.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Bu faktörler doğurganlığı düşürerek artış hızını azaltmıştır.

  1. Üstteki grafikte 1990'dan sonra oranın genel olarak düştüğünü gör.
  2. Oranın düşmesini doğum sayısının azalmasıyla ilişkilendir.
  3. Doğurganlığı azaltan etkenleri yaz: kentleşme, eğitim düzeyinin yükselmesi, kadınların iş hayatına katılımı.
  4. Diğer etkenleri ekle: aile planlaması, artan yaşam maliyeti, evlenme yaşının ilerlemesi.
Sık yapılan hatalar
  • Ölümlerin arttığını neden göstermek — bu dönemde ölüm oranı düşmüştür; azalmanın nedeni doğumlardaki düşüştür.

Kendini kontrol et: Yazdığın her etken doğum sayısını nasıl azaltır, açıklayabiliyor musun?

4aDüşük senaryoya göre Türkiye nüfusunda yaşanacak değişimin nedenleri

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Doğurganlığın düşmesi, yaşlanma, kentleşme ve ekonomik kaygılar nedeniyle doğum sayısının azalması; nüfus yaklaşık 2050'de tepe yapıp sonra azalır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Düşük senaryo eğrisi 2050 civarında 100 milyona yaklaşıp ardından düşer.

  1. Projeksiyon grafiğinde siyah düşük senaryo çizgisine bakılır.
  2. Çizgi 2050-2060 civarında yaklaşık 100 milyonla tepe yapar, ardından 2080'e doğru yaklaşık 94 milyona düşer.
  3. Nüfusun azalması doğum sayısının ölüm sayısının altına inmesiyle açıklanır.
  4. Nedenler: doğurganlığın düşmesi, nüfusun yaşlanması, kentleşme ve ekonomik kaygılarla daha az çocuk sahibi olunması.
Sık yapılan hatalar
  • Renkleri karıştırmak — düşük senaryo siyah, yüksek senaryo kırmızı, temel senaryo yeşil çizgidir.
  • Nüfusun hemen azalmaya başladığını söylemek — çizgi önce yükselir, 2060 civarından sonra düşer.

Kendini kontrol et: Siyah çizginin en yüksek noktası hangi yıla ve kaç milyona denk geliyor?

4bYüksek senaryoya göre Türkiye nüfusunda yaşanacak değişimin nedenleri

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Doğurganlığın yüksek kalması veya artırılması, doğum teşvikleri, ömrün uzaması ve göç alınması nüfusu 2080'e kadar yaklaşık 120 milyona çıkarır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Yüksek senaryo eğrisi 2080'e kadar sürekli yükselir.

  1. Projeksiyon grafiğinde kırmızı yüksek senaryo çizgisine bakılır.
  2. Çizgi 2024'ten 2080'e kadar hiç düşmeden yükselir ve yaklaşık 120 milyona ulaşır.
  3. Sürekli artış, doğumların ölümlerden fazla kalmasını ve dışarıdan göç alınmasını gerektirir.
  4. Nedenler: doğurganlığın yüksek kalması veya teşviklerle artması, ömrün uzaması ve göç alınması.
Sık yapılan hatalar
  • Yüksek senaryoyu temel senaryoyla karıştırmak — yeşil temel senaryo yaklaşık 107 milyonda yataylaşır.

Kendini kontrol et: Kırmızı çizgi 2080'de hangi değere ulaşıyor? Yaklaşık 120 milyon mu?