Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 153
Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 153 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Haber metinlerindeki göçlerin ortak nedeninin ne olduğu soruluyor.
Çözüm Yolu
Üç haberde de göçe yol açan etken küresel iklim değişikliğidir; yaşam alanları yaşanamaz hâle gelmiştir.
- Üç haberde insanları göçe zorlayan olayı ayrı ayrı belirleriz.
- Birinci haberde donmuş toprakların iklim değişimiyle çözüldüğünü görürüz.
- İkinci haberde deniz seviyesi yükselmesi, üçüncüde kuraklık göçe yol açmıştır.
- Bu olayların hepsinin iklim değişikliğinin sonucu olduğunu fark eder, ortak neden olarak yazarız.
- Yalnız bir haberin nedenini yazmak — kuraklık ya da deniz yükselmesi tek başına ortak neden değildir.
- Ekonomik nedenleri ortak neden saymak — haberlerde göçü başlatan etken doğal ve iklimseldir.
Kendini kontrol et: Yazdığım neden üç haberin üçünü de açıklıyor mu?
2Bu göçlerin önlenip önlenemeyeceği gerekçesiyle açıklanıyor.
Çözüm Yolu
Sera gazı salımını azaltmak, kuraklığa dayanıklı tarım ve su yönetimi gibi önlemler göç baskısını azaltır. Yükselen deniz ve eriyen buzul gibi süreçler ise hemen durdurulamaz.
- Göçlerin nedeninin iklim değişikliği olduğunu hatırlarız.
- İklim değişikliğini yavaşlatacak önlemleri düşünürüz: sera gazı salımını azaltmak gibi.
- Kuraklığa dayanıklı tarım, su yönetimi ve kıyı korumasının göç baskısını azaltacağını yazarız.
- Eriyen toprak ve yükselen deniz gibi süreçlerin hemen durdurulamayacağını ekleyip "kısmen" sonucuna varırız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısa sürede önlenemez; ancak uzun vadede iklim önlemleriyle azaltılabilir. (Gerekçesi iklim süreçlerinin yavaş değişmesine dayanırsa geçerlidir.)
- Gerekçesiz "evet" veya "hayır" yazmak — soru gerekçe istiyor; önlem ve sınırlılık birlikte açıklanmalı.
- Göçü engellemek için sınır kapatmayı önermek — bu, nedeni ortadan kaldırmaz; asıl çözüm iklim etkilerini azaltmaktır.
Kendini kontrol et: Cevabımda göçün nedenine yönelik en az bir önlem ve bir sınırlılık var mı?
3Bu göçlerden en çok kimlerin zarar görebileceği soruluyor.
Çözüm Yolu
Evlerini, topraklarını, işlerini ve yaşam tarzlarını kaybederler; ayrıca göç ettikleri yerlerde uyum sorunları yaşarlar.
- Haberlerde yaşam alanını kaybeden grupları belirleriz.
- Arktik bölgede evleri hasar görenler, alçak kıyılarda yaşayan ada halkları ve kuraklıktan etkilenen kırsal aileler öne çıkar.
- Bu grupların evlerini, topraklarını ve geçim kaynaklarını kaybettiğini yazarız.
- Yoksul ve tarımla geçinenlerin yeni yerlere uyumda daha çok zorlandığını ekleriz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çocuklar, yaşlılar ve göç edemeyecek kadar yoksul olanlar (Göçün ve iklim etkilerinin en savunmasız kesimleri olarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız göç alan şehirleri yazmak — en büyük zararı yurdunu terk etmek zorunda kalan halk görür.
- Genel olarak "herkes" demek — soru en çok zarar görenleri soruyor; somut gruplar belirtilmeli.
Kendini kontrol et: Yazdığım grup haberlerde evini veya geçim kaynağını kaybeden insanlar arasında mı?
4Bu göçlerden kimlerin kazançlı çıkabileceği soruluyor.
Çözüm Yolu
Göç alan yerlerde iş gücü ve nüfus artar; göçmenler de yaşamsal tehlikeden kurtulup yeni fırsatlar bulabilir.
- Göç sonucu nüfusu ve iş gücü artan yerleri düşünürüz.
- Göç alan kent ve ülkelerde işverenlerin iş gücü bulmasının kolaylaştığını yazarız.
- Daha güvenli yerlere ulaşan göçmenlerin hayatlarını koruyup yeni fırsatlar bulabileceğini ekleriz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Göçmenlere konut ve hizmet sunan işletmeler (Göç alan yerde talebin artmasıyla gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Kazançlı çıkan olmaz demek — göç alan bölgeler iş gücü kazanabilir; soru olası kazançları soruyor.
- Kazancı yalnız göçmenlere bağlamak — göç alan yerin ekonomisi de etkilenir, iki taraf düşünülmeli.
Kendini kontrol et: Yazdığım kişi veya yer göç sonucunda neyi kazandığını açıkça gösteriyor mu?
5Haberlerdeki nedenlerle Türkiye'de benzer göçlerin yaşanıp yaşanamayacağı gerekçeyle açıklanıyor.
Çözüm Yolu
Türkiye'de Akdeniz ve Ege havzalarında kuraklık, kıyı bölgelerinde deniz seviyesi artışı riski vardır; tarımla geçinenler kentlere göç edebilir.
- Haberlerdeki üç nedeni yazarız: donmuş toprağın çözülmesi, deniz seviyesi yükselmesi ve kuraklık.
- Türkiye'de hangilerinin görülebileceğini düşünürüz; kuraklık ve kıyılarda deniz yükselmesi olasıdır.
- Kuraklığın tarımla geçinenleri kentlere göçe zorlayabileceğini yazarız.
- Bu gerekçelerle benzer göçlerin yaşanabileceği sonucuna varırız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Su kıtlığı nedeniyle kırdan kente göçün artması (Kuraklık gerekçesinin somut sonucu olarak yazılırsa geçerlidir.)
- Donmuş toprak çözülmesini Türkiye için gerekçe saymak — Türkiye'de geniş permafrost alanı yoktur; kuraklık ve kıyı riski öne çıkar.
- Gerekçe yazmadan "evet" demek — soru gerekçeleriyle açıklama istiyor.
Kendini kontrol et: Gerekçem Türkiye'nin iklim ve kıyı özelliklerine uygun mu?