Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 157
Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 157 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Demografik dönüşüm aşamalarını grafik üzerinde çizerek göstermek
Çözüm Yolu
Doğum ve ölüm oranı eğrilerinin birbirinden ayrıldığı ve sonra yeniden yaklaştığı dönemler aşamalara bölünür. Dönem sınırları yaklaşık değerdir.
- Grafikteki doğum ve ölüm oranı eğrileri ile nüfus artış hızı eğrisi birlikte incelenir.
- 1935-1940 civarı doğum ve ölüm yüksek, artış düşüktür: 1. aşama.
- 1940-1955 arasında ölüm hızla düşer, artış hızı yükselir: 2. aşama.
- 1960-2000 arasında doğum oranı da düşmeye başlar, artış hızı azalır: 3. aşama.
- 2007 sonrasında doğum ve ölüm düşük, artış yavaştır: 4. aşama; sınırlar yaklaşıktır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 2. aşamayı 1945-1960 arası olarak göstermek (Ölüm oranındaki hızlı düşüş ve artış hızının yükselişi gerekçe olarak gösterilirse kabul edilir.)
- Aşamaları yalnız doğum oranına bakarak ayırmak — ölüm oranı ve artış hızı eğrileri birlikte değerlendirilmelidir.
- 1940-1945 arasındaki geçici artış düşüşünü yeni bir aşama sanmak — bu kısa süreli bir dalgalanmadır, genel eğilime bakılmalıdır.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin her aşamada doğum ile ölüm eğrileri arasındaki açıklık, artış hızı eğrisinin yükselişi ya da düşüşüyle uyumlu mu?
2Demografik dönüşüm sürecindeki değişimlerin sebeplerini açıklamak
Çözüm Yolu
Önce ölüm oranı düşer, sonra sosyoekonomik gelişmeyle doğum oranı da düşer.
- Grafikte önce ölüm oranının, daha sonra doğum oranının düştüğü fark edilir.
- Ölüm oranını düşüren etkenler yazılır: sağlık hizmetleri, hijyen, aşılama ve daha iyi beslenme.
- Doğum oranını düşüren etkenler yazılır: eğitim düzeyinin artması, kentleşme, kadınların çalışma hayatına katılması, aile planlaması.
- İki grup etken birleştirilerek nüfus artış hızındaki değişim açıklanır.
- Yalnız doğum oranındaki düşüşün nedenlerini yazmak — süreç ölüm oranındaki düşüşle başlamıştır, onun nedenleri de açıklanmalıdır.
- Göçü temel neden olarak göstermek — ülke genelindeki dönüşümü asıl olarak doğum ve ölüm oranlarındaki değişim belirler.
Kendini kontrol et: Yazdığın her nedenin doğum oranını mı, ölüm oranını mı etkilediğini söyleyebiliyor musun?
31935 ile 2023 nüfus özelliklerini karşılaştırarak gelişmişlik düzeyi hakkında sonuç çıkarmak
Çözüm Yolu
Piramit ve oran grafikleri geçmişten bugüne gelişmişlik düzeyinin arttığını gösterir.
- Grafikte 1935'ten 2024'e doğum ve ölüm oranı eğrilerinin seyrine bakılır.
- Her iki eğri de belirgin biçimde düşmüştür; nüfus artış hızı da son yıllarda azalmıştır.
- Piramitler karşılaştırılır: 1950'de taban geniş, 2025'te taban daralmış, orta ve yaşlı gruplar genişlemiştir.
- Ölümlerin azalması sağlık hizmetlerinin, doğumların azalması eğitim ve kentleşmenin arttığını gösterir.
- Nüfus artış hızının düşmesini gerilemenin işareti saymak — düşük doğum ve ölüm oranları gelişmişliğin göstergesidir.
- Yalnız değişimi sıralayıp sonuca bağlamamak — soru gelişmişlik düzeyiyle ilgili bir çıkarım istemektedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her değişimi sağlık, eğitim veya ekonomideki bir gelişmeyle ilişkilendirebildin mi?
42075 nüfus projeksiyonuna göre demografik dönüşümde yaşanabilecek değişimi yazmak
Çözüm Yolu
2075 projeksiyonunda nüfus yaşlanması ve artışın yavaşlaması beklenir; bu ileri aşama demografik dönüşüm özelliğidir.
- Grafikte doğum oranının sürekli düştüğü ve 2025 piramidinin tabanının daraldığı belirlenir.
- Bu eğilim sürerse genç nüfusun azalacağı, yaşlı nüfus oranının artacağı çıkarılır.
- Piramidin dikdörtgen ya da ters biçime yaklaşacağı belirtilir.
- Nüfus artış hızının sıfıra yaklaşacağı, nüfusun durağanlaşabileceği veya azalabileceği yazılır.
- Nüfusun hızla artmaya devam edeceğini yazmak — doğum oranındaki sürekli düşüş bunun tersini gösterir.
- Yalnız toplam nüfusa odaklanmak — yaş yapısındaki değişim, yani yaşlanma da yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: Çıkarımın, grafikteki doğum oranı ve nüfus artış hızı eğilimlerinin devam etmesiyle tutarlı mı?