Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 168
Coğrafya 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 168 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
7-aKatar piramidine göre bebek ölüm oranının fazla olduğu
Çözüm Yolu
Piramidin tabanı dardır; bebek ölümü hakkında bilgi vermez ve fazla olduğu sonucu çıkmaz.
- Piramidin tabanındaki 0-4 yaş çubuğuna bak: dardır, yaklaşık 50 bin erkek ve kadın vardır.
- Dar taban doğumun az olduğunu gösterir; bebek ölümünün fazla olduğunu kanıtlamaz.
- Piramitten bebek ölüm oranının yüksek olduğu çıkarılamaz; ifade işaretlenmez.
- Tabanın dar olmasını bebek ölümlerine bağlamak — dar taban öncelikle düşük doğum oranını gösterir.
Kendini kontrol et: Piramitte bebek ölümünü doğrudan gösteren bir veri var mı?
7-bKatar'ın işçi göçü aldığı
Çözüm Yolu
Çalışma çağındaki erkek nüfus (25-45 yaş) kadınlardan çok fazladır; bu işçi göçü göstergesidir.
- Erkek ve kadın tarafındaki 25-49 yaş çubuklarını karşılaştır.
- Erkek çubukları 200-340 bine ulaşırken kadın çubukları 50-80 bin civarındadır.
- Çalışma çağında erkek nüfusun aşırı fazla olması dışarıdan işçi göçü geldiğini gösterir; ifade işaretlenir.
- Erkek fazlalığını yüksek doğumla açıklamak — çocuk yaşlarında fark yoktur, fark yalnız çalışma çağında görülür.
Kendini kontrol et: Erkek fazlalığı yalnız çalışma çağındaki yaş gruplarında mı görülüyor?
7-cKatar'da yaşlı nüfus oranının fazla olduğu
Çözüm Yolu
Piramidin üst kısmı çok dardır, yaşlı nüfus azdır.
- Piramidin 65 yaş ve üzeri gruplarına bak.
- Bu çubuklar çok kısadır; birkaç bin kişiyi geçmez.
- Yaşlı nüfus oranı düşük olduğundan ifade işaretlenmez.
- Piramidin yüksekliğine bakıp yaşlı nüfusu fazla sanmak — yaş grupları her piramitte vardır, önemli olan çubuk genişliğidir.
Kendini kontrol et: 65 yaş üstü çubukların genişliği, orta yaş çubuklarına göre nasıl?
7-dOrtalama yaşam süresinin yüksek olduğu
Çözüm Yolu
Üst yaş grupları dar olduğu için yaşam süresinin yüksek olduğu çıkarılamaz.
- Ortalama yaşam süresi yüksek ülkelerde piramidin üst kısmının geniş olduğunu hatırla.
- Katar piramidinin üst yaş grupları çok dardır.
- Bu nedenle yaşam süresinin yüksek olduğu piramitten çıkarılamaz; ifade işaretlenmez.
- Katar'ın zengin bir ülke olduğu bilgisine dayanarak işaretlemek — soru yalnız piramitten çıkarım ister.
Kendini kontrol et: Cevabını genel bilgine değil, piramitteki üst yaş gruplarına dayandırdın mı?
7-e40-45 yaş grubunda nüfusun 300 binden fazla olduğu
Çözüm Yolu
Grafikte 40-44 yaş çubuğunda erkekler yaklaşık 290 bin, kadınlar da yaklaşık 50 bin okunur; toplam 300 binin üzerindedir.
- Yatay eksende 0 ile 200 bin arasındaki ölçeği belirle.
- 40-44 yaş erkek çubuğu 200 bin çizgisini geçer, yaklaşık 290 bin okunur.
- Aynı yaş grubundaki kadın çubuğu yaklaşık 50 bindir.
- Toplam: 290 + 50 = 340 bin; 300 binden fazla olduğundan ifade işaretlenir.
- Yalnız erkek çubuğunu okuyup 300 binden az demek — yaş grubunun nüfusu erkek ve kadın toplamıdır.
Kendini kontrol et: Erkek ve kadın değerlerini topladın mı?
7-fDoğal nüfus artışını yükseltmeye yönelik politika izlendiği
Çözüm Yolu
Piramit tabanı dardır, genç nüfus doğumlarla değil göçle oluşmuştur; doğal artışı artırma politikası görünmez.
- Doğal artışı yükselten politikada çocuk sayısı artar ve piramit tabanı genişler.
- Katar piramidinde 0-14 yaş çubukları dardır.
- Genç nüfus fazlalığı doğumdan değil göçten geldiği için ifade işaretlenmez.
- Çalışma çağındaki kalabalığı doğum artışı sanmak — bu kalabalık erkek ağırlıklıdır ve göçle oluşmuştur.
Kendini kontrol et: Piramidin tabanı, doğumların arttığını gösterecek kadar geniş mi?
8Katar'da piramide göre uygulanması beklenen nüfus politikası
Çözüm Yolu
Dar taban ve geniş çalışma çağı erkek nüfusu, ülkenin işgücü ihtiyacını dışarıdan göçle karşıladığını gösterir.
9Katar'ın izlediği nüfus politikasının fırsat ve sorunlarını gerekçeleriyle yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Göçle gelen işgücü üretimi ve ekonomiyi büyütür. Ancak yerli nüfus azdır, kadın-erkek dengesi bozulur, konut ve hizmetler üzerinde baskı ve kültürel uyum sorunu doğar.
- Piramitten Katar'ın politikasını belirle: çalışma çağında yoğun erkek işçi göçü kabul edilmektedir.
- Fırsatı yaz: genç ve çalışabilir nüfus üretimi ve ekonomik büyümeyi hızlandırır.
- Sorunları yaz: göçmen işgücüne bağımlılık ve kadın-erkek dengesizliği ortaya çıkar.
- Diğer sorunları ekle: konut, altyapı ve hizmetlere baskı ile kültürel uyum güçlüğü oluşur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fırsat olarak altyapı ve inşaat projelerinin hızla tamamlanması yazılabilir. (İşgücü artışıyla ilişkilendirilerek gerekçelendirilirse geçerlidir.) · Sorun olarak göçmenlerin ülkeden ayrılmasıyla ani işgücü kaybı yazılabilir. (Geçici işçi göçüne bağımlılıkla açıklanırsa geçerlidir.)
- Yalnız fırsat ya da yalnız sorun yazmak — soru ikisini de gerekçeleriyle ister.
- Gerekçeyi piramide bağlamamak — erkek fazlalığı gibi grafikteki kanıtı belirt.
Kendini kontrol et: Yazdığın her fırsat ve sorun için piramitten bir gerekçe gösterebiliyor musun?
10Japonya'nın 2010-2023 nüfus artış hızı grafiğine göre demografik özelliklerini fırsat ve sorun açısından değerlendirme
Çözüm Yolu
Fırsat: kişi başına düşen kaynak artar, çevre baskısı azalır, teknoloji ve otomasyon gelişir. Sorun: yaşlı nüfus artar, işgücü azalır, bakım ve emeklilik giderleri yükselir.
- Grafikte yatay eksen yılları, dikey eksen nüfus artış hızını (‰) gösterir.
- Çizgi 2010'da sıfırın hemen altından başlayıp 2023'te yaklaşık ‰-0,5'e iner; artış hızı sürekli düşmekte ve negatiftir.
- Negatif artış, doğumların ölümlerden az olduğunu, nüfusun azaldığını ve yaşlandığını gösterir.
- Fırsat: kişi başına kaynak artabilir, çevre baskısı azalır, otomasyon ve teknolojiye yatırım hızlanır.
- Sorun: iş gücü azalır, yaşlı nüfus artar, sağlık, bakım ve emeklilik giderleri yükselir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Fırsat olarak konut ve trafik yoğunluğunun azalması yazılabilir. (Nüfus azalmasıyla ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Artış hızının düşmesini nüfusun hâlâ arttığı biçiminde yorumlamak — değerler sıfırın altında, nüfus azalmaktadır.
- Yalnız sorunları yazmak — soru fırsat yönünü de değerlendirmeyi ister.
Kendini kontrol et: Grafikteki değerler sıfırın altında mı ve yorumunda hem fırsat hem sorun var mı?