Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 27 Cevapları

Haritası Amerika kıyılarını da gösterir; denizcilik ve haritacılığa katkı sağladı.

1. Sayfa 24'te Piri Reis'in Yeni Çağ'da coğrafyaya öncülük eden denizcilerden olduğunu bul.
2. Araştırmandan 1513 tarihli dünya haritasını not et.
3. Kıyıları ve limanları anlatan Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik kitabını ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Haritasında Amerika kıyılarını da göstererek keşiflerin bilgisini haritaya aktardı. (Piri Reis haritasının önemini anlattığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın katkılar haritacılık ve denizcilikle ilgili mi?

Orta Çağ'da bilgi aktarımı ve yeni bilgi üretimiyle köprü rolü oynadılar.

1. Türk-İslam bilginlerinin çoğunun Orta Çağ'da, keşiflerden önce çalıştığını tarih şeridinden belirle.
2. Eski Çağ bilgilerini koruyup geliştirdiklerini ve yeni ölçümler eklediklerini düşün.
3. Bu birikimin Avrupa'ya aktarılarak keşiflere ve modern coğrafyaya zemin hazırladığını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Gözlem ve ölçüme dayalı yöntemleriyle coğrafyayı daha bilimsel hâle getirdiler. (Yöntem yönünden katkıyı açıkladığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabın, bu çalışmaların önceki ve sonraki çağlar arasında nasıl bağlantı kurduğunu açıklıyor mu?

Atlas düzeni haritacılığı ve coğrafi bilginin yayılmasını kolaylaştırdı.

1. Sayfa 24'te Ortelius'un Yeni Çağ'da harita ve eserleriyle katkı verdiğini bul.
2. Araştırmandan 1570'te hazırladığı Theatrum Orbis Terrarum adlı eseri not et.
3. Bu eserin haritaları tek ciltte toplayan ilk modern atlas sayıldığını yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığın katkıda 'atlas' kavramı yer alıyor mu?

Osmanlı coğrafyası ve dünya hakkında sistemli bilgi sundu.

1. Sayfa 24'te Kâtip Çelebi'nin Yeni Çağ'da harita ve eserleriyle katkı verdiğini bul.
2. Araştırmandan Cihannüma adlı eserini not et.
3. Bu eserde Doğu ve Batı'nın coğrafya bilgisini birleştirdiğini yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Avrupa'daki coğrafya ve haritacılık bilgilerini Osmanlı'ya tanıttı. (Batılı kaynakları kullanmasının etkisini anlattığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın eser adı Cihannüma mı, Seyahatname değil mi?

Yaptığı gözlemli geziler, coğrafyayı bilimsel yönteme dayandırdı.

1. Sayfa 25'te Humboldt'un Yakın Çağ'da coğrafyanın gelişmesine öncülük ettiğini bul.
2. Araştırmandan keşif gezilerinde doğa olaylarının birbiriyle ilişkisini incelediğini not et.
3. Kosmos eserini ve fiziki coğrafyanın kurucusu sayıldığını ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Eşit sıcaklık eğrilerini (izoterm) kullanarak iklim haritacılığına katkı verdi. (Humboldt'un fiziki coğrafyaya somut katkısını örneklediği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın katkı doğa olaylarının ilişkisini gözleme dayanarak incelemesiyle bağlantılı mı?

Humboldt'la birlikte modern coğrafyanın kurucusu kabul edilir.

1. Sayfa 25'te Ritter'in Humboldt'la birlikte Yakın Çağ'ın öncü bilim insanlarından olduğunu bul.
2. Araştırmandan doğa ile insan arasındaki ilişkiyi incelediğini not et.
3. Erdkunde adlı eserini ve karşılaştırmalı coğrafyaya katkısını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Berlin Üniversitesinde coğrafya kürsüsü kurarak coğrafyanın üniversitelerde okutulmasına öncülük etti. (Ritter'in akademik coğrafyaya katkısını anlattığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın katkı insan ile doğa arasındaki ilişkiyi vurguluyor mu?

Beşerî coğrafyanın gelişmesinde etkili oldu.

1. Tarih şeridinde Blache'ın Yakın Çağ'da (1845-1918) yaşadığını belirle.
2. Araştırmandan Fransız coğrafya ekolünü kurduğunu not et.
3. İnsanın doğal ortam karşısında seçim yapabildiğini savunan olasılıkçılık anlayışını yaz.

Kendini kontrol et: Açıklamanda insanın doğal koşullar içinde seçim yapabildiği vurgulanıyor mu?

Amerikalı coğrafyacı olup kültürel coğrafya ekolünün öncüsüdür.

1. Tarih şeridinde Sauer'in Yakın Çağ'da (1889-1975) yaşadığını belirle.
2. Araştırmandan kültürel peyzaj kavramını geliştirdiğini not et.
3. İnsanın doğal çevreyi nasıl değiştirdiğini incelediğini ve kültürel coğrafyaya katkısını yaz.

Kendini kontrol et: Yazdığın katkı, insan faaliyetlerinin doğal çevrede bıraktığı izlerle ilgili mi?

Insanların çevreyi tanıma ve kaynaklardan yararlanma gereksinimi coğrafyayı geliştirmiştir.

1. Sayfa 24'teki her çağ paragrafında coğrafyayı geliştiren etkenleri bul.
2. Benzer etkenleri grupla: ticaret ve yollar, göçler, keşifler, bilim ve teknoloji gibi.
3. Bu grupları temel faktörler olarak sırala ve her birine bir çağdan örnek ver.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dini ihtiyaçlar, sömürgecilik ve matbaanın bilgiyi yayması da etkili olmuştur. (Sayfa 24'te çağların etkenleri arasında geçtiği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her faktör için tarih şeridinden en az bir örnek gösterebiliyor musun?

Biruni, İdrisi, İbn Battuta, Piri Reis, Kâtip Çelebi örnektir.

1. Tarih şeridindeki Türk-İslam bilim insanlarını belirle: Biruni, İdrisi, İbni Battuta, Piri Reis, Kâtip Çelebi.
2. Her birinin yaptığı çalışmayı bir türe ayır: ölçüm, harita, seyahatname veya coğrafya eseri.
3. Bu türleri doğrudan katkılar olarak listele.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Namaz vakti ve kıble yönü için konum belirleme yöntemleri geliştirdiler. (Sayfa 24'teki dini ihtiyaçlarla ilgili bilgiye dayandığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Listelediğin her katkıyı bir Türk-İslam bilim insanının adıyla eşleştirebiliyor musun?