Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 144
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 144 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1. satır 2 (boşluk)Bıçağın keskin tarafıyla ekmek kesilmesi, basıncın ... için tercih edilir
Çözüm Yolu
Keskin kenar temas alanını küçültür, basınç artar.
- Boşluğa "artması" ya da "azalması" kelimelerinden biri yazılacağını hatırla.
- Bıçağın keskin tarafının ekmeğe değen yüzeyinin çok küçük olduğunu fark et.
- Küçük yüzeye uygulanan kuvvet basıncı artırır; boşluğa "artması" yaz.
- "azalması" yazmak — keskin kenar temas yüzeyini küçültür, basınç azalmaz, artar.
Kendini kontrol et: Bıçağın kör tarafıyla kesmek neden zordur? Cevabın bunu açıklıyor mu?
2. Şekil III basınçTablo, Şekil III satırı, basınç
Çözüm Yolu
6G/4A = 1,5G/A = 1,5P.
- Şekil I'den: 6G / 3A = 2P olduğundan G/A = P bulunur.
- Şekil III'te kuvvet 6G, zemine değen alan 4A'dır.
- Basınç = 6G / 4A = 1,5 · G/A = 1,5P.
- G/A oranını 2P sanmak — Şekil I'de 6G/3A = 2G/A = 2P olduğundan G/A = P'dir.
- Kesri ters bölmek (4A/6G) — basınç, kuvvetin alana bölünmesiyle bulunur.
Kendini kontrol et: Alan Şekil I'e göre büyüdü; bulduğun basınç 2P'den küçük mü?
2. ÇıkarımlarTablodan çıkarılan sonuçları yazma
Çözüm Yolu
Üç şekilde de kuvvet 6G; alan 3A, 2A, 4A iken basınç 2P, 3P, 1,5P olur.
- Tablodaki kuvvet sütununa bak: üç şekilde de kuvvet 6G, yani değişmiyor.
- Alan ve basınç sütunlarını karşılaştır: 3A'da 2P, 2A'da 3P, 4A'da 1,5P.
- Alan küçüldüğünde basıncın arttığını, büyüdüğünde azaldığını belirt.
- Sonucu yaz: kuvvet sabitken basınç, temas yüzey alanıyla ters orantılıdır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Aynı cisimler farklı dizildiğinde zemine uyguladıkları kuvvet değişmez, basınç değişir. (Kuvvetin sabit kaldığı ve basıncın alana göre değiştiği belirtilirse geçerli.)
- Basıncın kuvvete bağlı olarak değiştiğini yazmak — tabloda kuvvet hep 6G; değişen yalnız alandır.
- Alan ile basıncın doğru orantılı olduğunu söylemek — alan artınca basınç azalıyor, ilişki ters orantıdır.
Kendini kontrol et: Tabloda en büyük alan hangi şekilde ve o şeklin basıncı en küçük mü?
1. satır 2 (değerlendirme)Ekmek kesme örneğinin kullanışlılık açısından değerlendirilmesi
Çözüm Yolu
Artan basınç sayesinde az kuvvet yeterli olur.
- Tablodaki rende örneğinin değerlendirmesini model al.
- Basınç arttığında kesme işinin daha az güçle yapıldığını belirt.
- Ekmeğin kolay ve düzgün kesildiğini, bunun konfor ve kolaylık sağladığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ekmek ezilmeden hızlıca dilimlenir, zaman ve emekten tasarruf edilir. (Artan basıncın kesmeyi kolaylaştırdığı vurgulanırsa geçerli.)
- Yalnız basıncın arttığını yazmak — değerlendirme, bunun günlük hayatta ne kolaylık sağladığını anlatmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın değerlendirme, kesme işinin daha az güçle ve daha kolay yapıldığını söylüyor mu?
1. satır 3 (boşluk)Kış araba tekerleklerine geniş yüzeyli kar lastiği takılması, basıncın ... için tercih edilir
Çözüm Yolu
Geniş yüzey basıncı azaltır, lastik kara batmaz.
- Boşluğa "artması" ya da "azalması" kelimelerinden biri yazılacağını hatırla.
- Kar lastiğinin daha geniş yüzeye sahip olduğunu, yani yere değen alanın büyüdüğünü fark et.
- Aracın ağırlığı aynıyken yüzey büyürse basınç azalır; boşluğa "azalması" yaz.
- "artması" yazmak — geniş lastik ağırlığı büyük alana yayar, bu da basıncı azaltır.
Kendini kontrol et: Lastik genişleyince yere değen alan arttı mı? Alan artınca basınç ne olur?
1. satır 3 (değerlendirme)Kar lastiği örneğinin kullanışlılık açısından değerlendirilmesi
Çözüm Yolu
Azalan basınç sayesinde araç kara gömülmez, kullanım kolaylaşır.
- Tablodaki rende örneğinin değerlendirmesini model al.
- Basınç azaldığında lastiğin kara gömülmediğini belirt.
- Aracın karda daha rahat ve güvenli ilerlediğini, bunun kolaylık sağladığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Araç karlı yolda saplanıp kalmaz, sürücü daha az zorlanır. (Azalan basıncın aracın kara gömülmesini önlediği vurgulanırsa geçerli.)
- Yalnız basıncın azaldığını yazmak — değerlendirme, sürüşte sağlanan kolaylığı ve güvenliği de anlatmalı.
Kendini kontrol et: Değerlendirmen, azalan basıncın aracın kara batmasını önlediğini ve sürüşü kolaylaştırdığını söylüyor mu?
2. Şekil II kuvvetTablo, Şekil II satırı, kuvvet büyüklüğü
Çözüm Yolu
Şekil II'de de altı özdeş tuğla var; toplam ağırlık değişmez.
- Şekil II'deki tuğlalar sayılır: 2 sütun, her sütunda 3 tuğla vardır.
- Toplam 2 · 3 = 6 özdeş tuğla bulunur.
- Zemine uygulanan kuvvet toplam ağırlıktır: 6G.
- Yalnız yere değen 2 tuğlanın ağırlığını almak — zemine bütün tuğlaların toplam ağırlığı etki eder.
Kendini kontrol et: Şekil I'de de 6 tuğla vardı ve kuvvet 6G idi; tuğla sayısı değişti mi?
2. Şekil II alanTablo, Şekil II satırı, temas yüzey alanı
Çözüm Yolu
Tuğlalar 2 sütun hâlinde 3 kat üst üste; yere iki tuğla değiyor.
- Şekil II'de zemine yalnız en alttaki tuğlalar değer.
- En alt sırada 2 tuğla vardır; her birinin yüzey alanı A'dır.
- Temas yüzey alanı 2 · A = 2A olur.
- Bütün tuğlaların yüzeylerini toplayıp 6A yazmak — yalnız zemine değen alt sıradaki tuğlalar sayılır.
Kendini kontrol et: Şekil I'de alt sırada 3 tuğla vardı ve alan 3A idi; Şekil II'nin alt sırasında kaç tuğla var?
2. Şekil II basınçTablo, Şekil II satırı, basınç
Çözüm Yolu
Şekil I'de 6G/3A = 2P olduğundan G/A = P. Şekil II: 6G/2A = 3G/A = 3P.
- Şekil I'den: 6G / 3A = 2P, buradan G/A = P bulunur.
- Şekil II'de kuvvet 6G, temas alanı 2A'dır.
- Basınç = 6G / 2A = 3 · G/A = 3P.
- Kuvvet aynı olduğu için basıncı da 2P yazmak — temas alanı 3A'dan 2A'ya küçüldüğü için basınç artar.
Kendini kontrol et: Alan Şekil I'e göre küçüldü; bulduğun basınç 2P'den büyük mü?
2. Şekil III kuvvetTablo, Şekil III satırı, kuvvet büyüklüğü
Çözüm Yolu
Yine altı tuğla var; kuvvet toplam ağırlığa eşittir.
- Şekil III'teki tuğlalar sayılır: altta 4, üstte 2 tuğla vardır.
- Toplam 6 özdeş tuğla bulunur, her birinin ağırlığı G'dir.
- Zemine uygulanan kuvvet toplam ağırlıktır: 6 · G = 6G.
- Yalnız alt sıradaki 4 tuğlayı sayıp 4G yazmak — üstteki tuğlaların ağırlığı da zemine aktarılır.
Kendini kontrol et: Tuğlalar yalnız yeniden dizildi; toplam tuğla sayısı ve ağırlık değişti mi?
2. Şekil III alanTablo, Şekil III satırı, temas yüzey alanı
Çözüm Yolu
Alt sırada 4 tuğla yere değiyor, üstte 2 tuğla var.
- Şekil III'te zemine yalnız alt sıradaki tuğlalar değer.
- Alt sırada 4 tuğla vardır; her birinin yüzey alanı A'dır.
- Temas yüzey alanı 4 · A = 4A olur.
- Üstteki tuğlaları da sayıp 6A yazmak — üstteki tuğlalar zemine değil, alttaki tuğlalara değer.
Kendini kontrol et: Şekil III'ün alt sırasındaki tuğlaları tek tek saydığında kaç tuğla buluyorsun?