Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 146
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 146 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4-aFren sisteminin çalışma ilkesiyle ilgili fikir yazma.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Pedala uygulanan kuvvet, fren hidroliğine basınç olarak iletilir; basınç sıvıyla her yöne eşit iletilip pistonları iter ve balata diske sürtünerek tekeri yavaşlatır.Çözüm Yolu
Pascal ilkesi: kapalı kaptaki sıvıya uygulanan basınç her noktaya aynen iletilir.
- Görselde fren pedalı, fren ana silindiri, fren hidroliği, piston, balata ve diskin sırasını izle.
- Pedala basılınca ana silindirdeki hidrolik sıvıya basınç uygulandığını belirle.
- Kapalı sistemdeki sıvının bu basıncı her yöne eşit ilettiğini (Pascal ilkesi) hatırla.
- Basıncın fren pistonunu ittiğini, balatanın diske sürtünerek tekerleği yavaşlattığını açıkla.
- Sıvının sıkışarak kuvvet ilettiğini düşünmek — sıvılar sıkıştırılamaz, basıncı olduğu gibi iletir.
- Pedal ile balata arasında mekanik bağlantı olduğunu sanmak — kuvvet hidrolik sıvı aracılığıyla iletilir.
Kendini kontrol et: Açıklamamda pedaldan diske kadar kuvvetin hangi parçalardan, sıvı basıncıyla nasıl iletildiğini sırayla gösterdim mi?
4-bK ve L pistonlu birbirine bağlı kaplardan oluşan sistemin çalışma ilkesi.
Çözüm Yolu
Görselde K kesiti L'den biraz geniş; kuvvet oranı alan oranına eşittir.
4-cİş makinesinin (kepçe) çalışma ilkesi.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Hidrolik silindirlerdeki sıvıya uygulanan basınç pistonlara iletilir; pistonlar kolu ve kepçeyi büyük kuvvetle kaldırıp indirir.Çözüm Yolu
Hidrolik sıvı basıncı Pascal ilkesiyle ağır yükleri kaldıracak kuvvet sağlar.
- Kepçenin kol ve kepçe kısmını hareket ettiren hidrolik silindirleri belirle.
- Pompanın silindirlerdeki sıvıya basınç uyguladığını düşün.
- Sıvının bu basıncı pistonlara ilettiğini (Pascal ilkesi) hatırla.
- Pistonların kolu ve kepçeyi büyük kuvvetle kaldırıp indirdiğini açıkla.
- Kepçeyi yalnız motor gücüyle dişliler kaldırıyor sanmak — hareket hidrolik sıvı basıncıyla pistonlara aktarılır.
Kendini kontrol et: Açıklamamda sıvıya uygulanan basıncın pistonlara iletildiğini ve pistonların kepçeyi hareket ettirdiğini yazdım mı?
4-dFarklı biçimli kollarla birbirine bağlı kaplarda sıvı seviyesinin durumu.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Birleşik kaplarda kapların şekli ne olursa olsun sıvı aynı seviyeye gelir; aynı derinlikte sıvı basıncı eşittir.Çözüm Yolu
Sıvı basıncı kap şekline değil derinliğe ve sıvı yoğunluğuna bağlıdır.
- Görselde farklı biçimli kolların alttan aynı boruyla birbirine bağlı olduğunu belirle.
- Tüm kollarda sıvı yüzeylerinin aynı yükseklikte olduğunu gözlemle.
- Sıvı basıncının kap şekline değil, derinliğe ve sıvının yoğunluğuna bağlı olduğunu hatırla.
- Birleşik kaplarda sıvının aynı seviyeye geldiği ve aynı derinlikte basıncın eşit olduğu sonucuna var.
- Geniş koldaki sıvının daha fazla olduğu için daha yüksek basınç yaptığını düşünmek — basınç sıvı miktarına değil derinliğe bağlıdır.
- Eğri ya da dar kollarda sıvının farklı seviyede kalacağını sanmak — kap şekli seviyeyi değiştirmez.
Kendini kontrol et: Görseldeki tüm kollarda sıvı yüzeyi aynı yükseklikte mi; açıklamam bunu kap şeklinden bağımsız olarak açıklıyor mu?
5QR kodla simülasyona ulaşıp durgun sıvılarda basınca etki eden etmenleri belirleme.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
6-1Tablo satırı 1: basınca etki eden etmen ve tanımı.
Çözüm Yolu
Sıvı basıncı P = h·d·g bağıntısında derinlikle doğru orantılıdır.
- Simülasyonda bir noktanın sıvı yüzeyinden uzaklığı değiştirilerek basınç ölçümü gözlenir.
- Nokta derine indikçe üstündeki sıvı miktarı artar ve ölçülen basınç büyür.
- Bu etmen sıvının derinliğidir (h): yüzeyden ölçülen düşey uzaklıktır; derinlik arttıkça basınç artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Satırlara etmenler farklı sırayla yazılabilir (yoğunluk, derinlik, yer çekimi). (Üç etmen ve tanımları doğru eşleştirildiği sürece sıra önemli değildir.)
- Derinliği kabın tabanından ölçmek — derinlik sıvının serbest yüzeyinden aşağı doğru ölçülür.
Kendini kontrol et: Basınç ölçeri daha derine indirdiğimde simülasyonda okunan basınç değeri arttı mı?
6-2Tablo satırı 2: basınca etki eden etmen ve tanımı.
Çözüm Yolu
Basınç sıvının yoğunluğuyla doğru orantılıdır.
- Aynı derinlikte farklı sıvılar (örneğin su ve bal) denenerek basınç karşılaştırılır.
- Yoğunluğu büyük sıvıda aynı derinlikte basınç daha büyük ölçülür.
- Bu etmen sıvının yoğunluğudur (d): birim hacmin kütlesidir; yoğunluk arttıkça basınç artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Satırlara etmenler farklı sırayla yazılabilir (derinlik, yoğunluk, yer çekimi). (Üç etmen ve tanımları doğru eşleştirildiği sürece sıra önemli değildir.)
- Yoğunluğu karşılaştırırken derinliği de değiştirmek — yalnız sıvı türü değişmeli, derinlik sabit tutulmalıdır.
- Yoğunluğu sıvının miktarı sanmak — yoğunluk birim hacmin kütlesidir, miktarla değişmez.
Kendini kontrol et: Aynı derinlikte yoğunluğu daha büyük sıvıyı seçtiğimde basınç değeri arttı mı?
6-3Tablo satırı 3: basınca etki eden etmen ve tanımı.
Çözüm Yolu
P = h·d·g bağıntısında g ile doğru orantılıdır; kap şekli ve sıvı miktarı etkili değildir.
- Simülasyonda aynı sıvı ve derinlikte farklı gezegen (yer çekimi) seçeneği denenir.
- Yer çekimi büyük olan yerde sıvının ağırlığı artar ve basınç büyür.
- Bu etmen yer çekimi ivmesidir (g); g arttıkça sıvı basıncı artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Satırlara etmenler farklı sırayla yazılabilir (derinlik, yoğunluk, yer çekimi). (Üç etmen ve tanımları doğru eşleştirildiği sürece sıra önemli değildir.)
- Kabın şeklini ya da sıvı miktarını etmen olarak yazmak — sıvı basıncı bunlara bağlı değildir.
Kendini kontrol et: Yer çekimini artırıp derinlik ve sıvıyı sabit tuttuğumda basınç değeri arttı mı?