Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 148
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 148 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
12Verilerden durgun sıvılarda basıncın matematiksel modelini yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Basınç derinlik, yoğunluk ve yerçekimi ivmesinin çarpımına eşittir.
- Deney verilerinde basıncın derinlik (h) arttıkça arttığı gözlenir.
- Aynı derinlikte yoğunluğu (d) büyük olan sıvıda basınç daha büyük ölçülür.
- Basınç sıvının ağırlığından kaynaklandığı için yer çekimi ivmesine (g) de bağlıdır.
- Basınç bu üç niceliğin her biriyle doğru orantılı olduğundan model P = h · d · g şeklinde yazılır.
- Modele kabın taban alanını eklemek — sıvı basıncı taban alanına bağlı değildir, alan kuvveti etkiler.
- Sıvı basıncını P = F / A ile karıştırıp sıvı miktarına bağlamak — durgun sıvıda basınç yalnız h, d ve g'ye bağlıdır.
Kendini kontrol et: Birimleri yerleştir: m · kg/m³ · m/s² sonucu N/m², yani pascal çıkıyor mu?
13-1Matematiksel modelden çıkarım 1.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
P = h·d·g'de d ve g sabitken P, h ile orantılıdır.
- P = h · d · g modelini yaz.
- Aynı sıvıyı düşün: yoğunluk (d) ve yer çekimi ivmesi (g) sabit kalır.
- Değişen tek nicelik derinlik (h) olur.
- h iki katına çıkınca P de iki katına çıkar; demek ki basınç derinlikle doğru orantılı artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Aynı derinlikteki noktalarda aynı sıvının basıncı eşittir. (Modelden çıkarılan başka bir doğru sonuç olarak kabul edilir.)
- Derinliği kabın tabanından ölçmek — derinlik, sıvının serbest yüzeyinden noktaya olan dik uzaklıktır.
- Basıncın derinlikle azaldığını yazmak — derinlik arttıkça üstteki sıvı artar, basınç büyür.
Kendini kontrol et: Modelde d ve g'yi sabit tutup h'yi iki katına çıkardığında P'nin de iki katına çıktığını görüyor musun?
13-2Matematiksel modelden çıkarım 2.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Formülde kap şekli ve miktar yoktur.
- P = h · d · g modelinde h ve g sabit tutulur.
- Yoğunluğu büyük sıvıda d büyük olduğundan P de büyük çıkar.
- Modelde kabın şekli, taban alanı ya da sıvı miktarı yer almaz.
- Bu nedenle basıncın kabın şekline ve sıvı miktarına bağlı olmadığı sonucuna varılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yer çekimi ivmesinin büyük olduğu yerde aynı sıvının aynı derinlikteki basıncı daha büyüktür. (Modelden çıkarılan başka bir doğru sonuç olarak kabul edilir.)
- Çok sıvı olan kapta basıncın daha büyük olduğunu sanmak — belirleyici olan miktar değil, derinliktir.
- Geniş tabanlı kapta basıncın büyük olduğunu düşünmek — taban alanı kuvveti değiştirir, basıncı değiştirmez.
Kendini kontrol et: Formülde kabın şekline ya da sıvının hacmine ait bir nicelik var mı? Yoksa çıkarımın doğrudur.
Değerlendirme-1Deney sürecindeki zorluklar ve yapılan değişiklikler.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme-2Sonuçları günlük hayattaki bir örnekle ilişkilendirme.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Derinlikle artan basınç günlük hayatta barajlarda görülür.
- Deneyin sonucunu hatırla: derinlik arttıkça sıvı basıncı artar.
- Günlük hayatta suyun derinliğinin büyük olduğu bir yapı düşün (ör. baraj).
- Barajın alt kısmındaki suyun derinliği fazla olduğu için duvara etki eden basınç da fazladır.
- Bu yüzden baraj duvarlarının alt kısmının daha kalın yapıldığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dalgıçlar derine indikçe kulaklarında daha fazla basınç hisseder. (Derinlikle artan basıncı günlük hayatla ilişkilendirdiği için geçerlidir.) · Tuzlu denizde aynı derinlikte basınç tatlı suya göre biraz daha fazladır. (Yoğunluğun etkisini günlük hayatla ilişkilendirdiği için geçerlidir.)
- Örneği sonuçla ilişkilendirmeden yalnız adını yazmak — hangi değişkenin basıncı nasıl etkilediğini açıklamalısın.
- Barajın alt kısmının, gölün büyüklüğü yüzünden kalın olduğunu söylemek — belirleyici olan suyun miktarı değil, derinliğidir.
Kendini kontrol et: Örneğinde basıncı değiştiren nicelik (derinlik, yoğunluk ya da g) açıkça belli mi?
Değerlendirme-3Sonuçlar ile hipotezi karşılaştırıp doğruluğu hakkında yorum.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme-4Sonuçların hangi ön bilginin gelişimine katkı sağladığı.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme-5Deneyi geliştirmek için önerilen değişiklikler.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Doğruluğu ve güvenilirliği artıracak öneriler.
- Deneyde ölçümün nerede hatalı ya da sınırlı kaldığını belirle.
- Ölçüm hatasını azaltmak için daha duyarlı ölçüm aleti kullanmayı öner.
- Sonucun güvenilirliği için ölçümleri birkaç kez tekrarlayıp ortalama almayı öner.
- Genellemeyi güçlendirmek için farklı sıvılar ve daha fazla derinlik denemeyi öner.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kap şeklini değiştirerek aynı derinlikte basıncın değişmediğini test etmek. (Basıncın kap şekline bağlı olmadığını sınayan ek bir değişken olarak geçerlidir.)
- Aynı anda birden fazla değişkeni değiştirmeyi önermek — hangi değişkenin basıncı etkilediği anlaşılmaz.
- Deneyle ilgisiz genel öneriler yazmak — öneri ölçüm doğruluğunu ya da güvenilirliğini artırmalıdır.
Kendini kontrol et: Her önerin deneyin doğruluğunu ya da güvenilirliğini nasıl artırdığını bir cümleyle söyleyebiliyor musun?