Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 151
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 151 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5a-1Sıvılarda basınca etki eden etmenlerle ilgili birinci hipotez.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Hipotez: basınç derinlikle doğru orantılıdır.
- Deneyin birinci aşamasında aynı sıvının farklı yüksekliklerde kullanılabileceğini fark et.
- Değiştirilecek değişken olarak sıvının derinliğini seç.
- Hipotezi sınanabilir bir cümleyle kur: Sıvının derinliği arttıkça basınç artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sıvı basıncı kabın şekline bağlı değildir. (Birinci aşamadaki farklı şekilli kaplarla sınanabildiği için geçerlidir.)
- Hipotezi soru biçiminde yazmak — hipotez, sınanabilecek bir önermedir.
- Hipotezde değişkeni belirtmemek — hangi niceliğin basıncı nasıl etkilediğini açıkça yaz.
Kendini kontrol et: Hipotezin bir değişkeni ve basınç üzerindeki etkisini açıkça söylüyor mu, deneyle sınanabilir mi?
5a-2Sıvılarda basınca etki eden etmenlerle ilgili ikinci hipotez.
Çözüm Yolu
Hipotez: basınç yoğunlukla doğru orantılıdır.
- İkinci aşamada farklı sıvılar kullanılabileceğini fark et.
- Değiştirilecek değişken olarak sıvının yoğunluğunu seç.
- Hipotezi kur: Sıvının yoğunluğu arttıkça basınç artar.
- Yoğunluğu sıvı miktarıyla karıştırmak — yoğunluk birim hacmin kütlesidir, miktar değildir.
Kendini kontrol et: Hipotezin derinlik sabitken yoğunluğun basınca etkisini mi söylüyor?
5a-3Sıvılarda basınca etki eden etmenlerle ilgili üçüncü hipotez.
Çözüm Yolu
Hipotez: basınç yer çekimi ivmesiyle doğru orantılıdır.
- Sıvı basıncının sıvının ağırlığından kaynaklandığını hatırla.
- Ağırlık yer çekimi ivmesine bağlı olduğundan g'yi değişken olarak seç.
- Hipotezi kur: Yer çekimi ivmesi arttıkça sıvı basıncı artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sıvı basıncı kabın taban alanına bağlı değildir. (Deneyle sınanabilen başka bir etmen hipotezi olarak kabul edilir.)
- Yer çekimi ivmesini kütleyle karıştırmak — g bulunulan yere bağlıdır, sıvının miktarına bağlı değildir.
Kendini kontrol et: Hipotezin, yalnız g değiştiğinde basıncın nasıl değişeceğini söylüyor mu?
5bFarklı şekilli kaplarda aynı yükseklikte aynı sıvı varken K, L, M noktalarındaki basınçların eşit olmasının nedeni.
Çözüm Yolu
Üç kapta da h, d ve g aynı olduğundan P = h·d·g değerleri eşittir. Bu, derinlik hipotezine dayanır.
- Şekilde üç kapta da aynı cins sıvı (d) olduğunu ve yüksekliklerin h olduğunu belirle.
- Kaplar aynı yerde olduğundan g de aynıdır.
- P = h · d · g'de üç çarpan da eşit olduğundan K, L, M basınçları eşittir.
- Kapların şekli ve sıvı miktarı farklı olsa da basınç değişmez; derinlik hipotezi doğrulanır.
- En çok sıvının bulunduğu kapta basıncın en büyük olduğunu sanmak — basınç sıvı miktarına değil, derinliğe bağlıdır.
- Ağzı geniş kapta kenarlardaki sıvının tabana daha çok bastırdığını düşünmek — tabandaki basıncı yalnız derinlik belirler.
Kendini kontrol et: Üç noktada h, d ve g'nin aynı olduğunu tek tek kontrol ettin mi?
5cYağ, gliserin ve su dolu kaplarda basınçlar eşitken sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki.
Çözüm Yolu
Basınçlar eşit; yükseklikler yağ 4h, su 3h, gliserin 2h. P = h·d·g olduğundan yükseklik küçüldükçe yoğunluk büyür.
- Şekilden yükseklikleri oku: sıvı yağ 4h, gliserin 2h, su 3h.
- Basınçlar eşit ve g aynı olduğundan h · d çarpımları eşittir: 4h · d yağ = 2h · d gliserin = 3h · d su.
- Yükseklik küçüldükçe yoğunluk büyümelidir.
- Sıralama: d gliserin > d su > d sıvı yağ.
- Hacimleri (1.000 mL, 500 mL, 750 mL) karşılaştırmak — basınç hacme değil, sıvının yüksekliğine bağlıdır.
- Yüksekliği büyük olan sıvının yoğunluğunu büyük sanmak — basınç eşitse yükseklik ile yoğunluk ters orantılıdır.
Kendini kontrol et: d yağ = 3, d su = 4, d gliserin = 6 alırsan 4·3 = 3·4 = 2·6 = 12 eşitliği sağlanıyor mu?