Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 153
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 153 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Eş bölmeli kaplardaki A, B, C, D noktalarında sıvı basıncını büyükten küçüğe sıralayıp gerekçelendirme.
Çözüm Yolu
Aynı sıvıda basınç, noktanın sıvı yüzeyine olan derinliğiyle orantılıdır; kap şekli önemsizdir. Bölme sayısına göre derinlikler A ve D için 3, B için 2, C için 1 birimdir.
- Kaplarda aynı cins sıvı olduğundan basıncın yalnız noktanın derinliğine bağlı olduğunu hatırla.
- Her kapta sıvı yüzeyini bul ve noktaya kadar kaç bölme olduğunu say.
- A'nın derinliği 3, B'nin 2, C'nin 1, D'nin 3 bölmedir.
- Derinliği büyük olanın basıncı büyük olduğundan sırala: P_A = P_D > P_B > P_C.
- Derinliği kabın tabanından ölçmek — derinlik, noktadan sıvının serbest yüzeyine olan dik uzaklıktır.
- Kaptaki sıvı miktarına veya kabın yüksekliğine bakmak — aynı sıvıda basınç yalnız derinliğe bağlıdır.
- Kâğıttaki yükseklik sırasına göre sıralamak — A, B'den aşağıda görünse de önemli olan yüzeyden olan uzaklıktır.
Kendini kontrol et: Her nokta için yüzeyden aşağı doğru saydığın bölme sayısı 3, 2, 1, 3 mü; sıralaman bu sayılarla uyumlu mu?
2Taban alanı eşit, eşit miktarda sıvı dolu K, L, M kaplarında taban basınçlarının büyüklük ilişkisi.
Çözüm Yolu
Taban alanları ve sıvı miktarı eşit olduğundan sıvı yüksekliği K'de en az, M'de en fazladır. Basınç P = h·d·g olduğundan yükseklikle artar.
- Kaplara aynı cins ve eşit miktarda sıvı konduğunu, taban alanlarının da eşit olduğunu not et.
- Kapların şekline bak: K yukarı doğru genişliyor, L düz, M yukarı doğru daralıyor.
- Eşit hacimdeki sıvı genişleyen kapta yayılır, daralan kapta yükselir; yükseklik sıralaması h_M > h_L > h_K olur.
- P = h·d·g'de d ve g aynı olduğundan basınç yükseklikle artar: P_M > P_L > P_K.
- Sıvı miktarları ve kap ağırlıkları eşit diye basınçları eşit sanmak — taban basıncı sıvı yüksekliğine bağlıdır.
- Kapların ağırlığını sıvı basıncına katmak — soru yalnız sıvının tabana yaptığı basıncı soruyor.
Kendini kontrol et: Aynı miktar suyu dar ağızlı ve geniş ağızlı bir kaba döktüğünde hangisinde su daha yükseğe çıkar?
3aŞekil I'deki şişede aynı seviyedeki deliklerden akan suların aynı uzaklığa düşme nedeni.
Çözüm Yolu
Sıvı basıncı derinliğe bağlıdır. Delikler aynı seviyede olduğundan basınç eşit, su fışkırma hızı eşit olur ve sular aynı uzaklığa düşer.
- Şekil I'de deliklerin tabandan eşit uzaklıkta, aynı seviyede olduğunu belirle.
- Aynı seviyedeki deliklerin su yüzeyine olan derinliklerinin eşit olduğunu fark et.
- Sıvı basıncı derinliğe bağlı olduğundan deliklerdeki basınçların eşit olduğunu yaz.
- Eşit basınç suyu eşit hızla fışkırttığı için suların aynı uzaklığa düştüğü sonucuna var.
- Suların aynı uzaklığa düşmesini deliklerin özdeş olmasına bağlamak — asıl neden deliklerin aynı derinlikte olması ve basıncın eşitliğidir.
Kendini kontrol et: Deliklerden birini daha aşağıya açsaydın oradaki su aynı uzaklığa mı düşerdi, yoksa daha uzağa mı?
3bŞekil II'deki şişede farklı yükseklikteki deliklerden akan suların farklı uzaklıklara düşme nedeni.
Çözüm Yolu
Derinlik arttıkça sıvı basıncı artar. En alttaki C deliğinde basınç en büyük olduğundan su daha hızlı fışkırır ve en uzağa düşer; A deliğinden en yakına düşer.
- Şekil II'de deliklerin düşey doğrultuda farklı yüksekliklerde olduğunu belirle.
- En üstteki A'nın en az, en alttaki C'nin en fazla derinlikte olduğunu fark et.
- Derinlik arttıkça sıvı basıncının arttığını hatırla: P_C > P_B > P_A.
- Basıncı büyük olan delikten su daha hızlı fışkırır; C'den akan su en uzağa düşer.
- Üstteki delikten suyun daha yüksekten düştüğü için daha uzağa gittiğini sanmak — alttaki delikte basınç daha büyük olduğundan su daha uzağa fışkırır.
Kendini kontrol et: Hangi delik su yüzeyine en uzak; senin cevabında en uzağa düşen su o delikten mi çıkıyor?
3cDeney kutuplarda veya Ekvator'da yapılsaydı gözlenecek farklılıkların açıklanması.
Çözüm Yolu
P=h·d·g; menzil 2√(h·H) olup g'ye bağlı değildir.
- Sıvı basıncı formülü P = h·d·g'de g'nin yer çekimi ivmesi olduğunu hatırla.
- Yer çekimi ivmesinin kutuplarda en büyük, Ekvator'da en küçük olduğunu yaz.
- Aynı derinlikteki sıvı basıncının kutuplarda biraz daha büyük, Ekvator'da biraz daha küçük olacağını belirt.
- g'deki farkın çok küçük olduğunu, ayrıca su hem daha hızlı fışkırıp hem daha çabuk düştüğünden düşme uzaklığının pratikte değişmeyeceğini açıkla.
- Kutuplarda basınç büyük olduğu için suyun belirgin biçimde daha uzağa düşeceğini söylemek — g hem fışkırma hızını hem düşüş süresini etkiler, uzaklık pratikte değişmez.
- g'nin her yerde aynı olduğunu düşünmek — g kutuplarda biraz büyük, Ekvator'da biraz küçüktür.
Kendini kontrol et: P = h·d·g'de yalnız g'yi büyütürsen basınç artar mı; bu artışın büyüklüğü günlük gözlemde fark edilebilir mi?