Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 168
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 168 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Açık hava basıncının oluşumunun sıvılardaki basınçla hangi açılardan ilişkilendirilebileceğini yazma
Çözüm Yolu
Sıvı ve hava akışkandır. Üstteki akışkan katmanının ağırlığı alttaki yüzeye basınç yapar. Sıvıda derinlik arttıkça basınç artar, atmosferde yükseldikçe açık hava basıncı azalır.
- Sıvı basıncının, sıvının ağırlığından kaynaklandığını hatırla.
- Atmosferi oluşturan gazların da ağırlığı olduğunu ve bu ağırlığın açık hava basıncını oluşturduğunu yaz.
- Her iki basıncın da temas ettiği yüzeylere etki ettiğini belirt.
- İkisinin de konuma bağlı değiştiğini ekle: sıvıda derinlikle, havada yükseklikle.
- Havanın ağırlığı olmadığını düşünmek — atmosferdeki gazların ağırlığı vardır, açık hava basıncı buradan doğar.
- Hava basıncının da derinlik gibi yukarı çıktıkça arttığını sanmak — yükseldikçe açık hava basıncı azalır.
Kendini kontrol et: İki basıncın da 'üstteki akışkanın ağırlığı' ile açıklanabildiğini cevabında gösterebildin mi?
2Açık hava basıncı ile sıvı basıncı arasındaki benzerlik ve farklılıkları yazma
Çözüm Yolu
Sıvılar sıkıştırılamaz kabul edildiğinden yoğunlukları sabittir. Havanın yoğunluğu yükseklik, sıcaklık ve nemle değiştiği için açık hava basıncı bunlara bağlı değişir.
- Benzerlik olarak ikisinin de akışkanın ağırlığından doğduğunu yaz.
- İkisinin de her yöne ve temas ettiği yüzeylere etki ettiğini ekle.
- Fark olarak sıvı basıncının derinlikle arttığını, açık hava basıncının yükseklikle azaldığını yaz.
- Sıvıların sıkıştırılamaz kabul edildiğini, yoğunluklarının sabit; gazların sıkıştırılabilir, hava yoğunluğunun değişken olduğunu belirt.
- Sıvı ve hava yoğunluğunu aynı şekilde sabit kabul etmek — havanın yoğunluğu yükseklik, sıcaklık ve nemle değişir.
- Basıncın yalnız aşağı yönde etki ettiğini yazmak — akışkan basıncı her yöne etki eder.
Kendini kontrol et: Cevabında en az bir benzerlik ve en az bir farklılık açıkça ayrı ayrı yazılmış mı?
3Torricelli'nin deneyinde araç gereç ve ortam şartları bakımından dikkat ettikleri ile ulaştığı sonuçlar
Çözüm Yolu
Boru uzunluğu yeterli, üst kısım vakum olmalıdır. Borunun şekli, kesiti ve duruşu cıva seviyesini değiştirmez. Cıva sütununun basıncı açık hava basıncına eşit olduğundan açık hava basıncı ölçülmüştür.
- Araç gereci yaz: bir ucu kapalı cam boru cıvayla doldurulup ters çevrilerek cıva dolu kaba daldırılır.
- Ortam şartlarını yaz: deney 0 °C sıcaklıkta ve deniz seviyesinde yapılmıştır.
- Borunun şekli, kesiti ve eğiminin cıva yüksekliğini değiştirmediğini belirt.
- Sonucu yaz: cıva 76 cm'de durur, yani açık hava basıncı P0 = 76 cmHg'dir.
- Kalın ya da eğik boruda cıvanın daha az yükseleceğini sanmak — düşey yükseklik borunun şeklinden ve kesitinden bağımsızdır.
- Sıcaklık ve yükseklik şartlarını yazmamak — 76 cmHg sonucu 0 °C ve deniz seviyesi için geçerlidir.
Kendini kontrol et: Deney yüksek bir dağda yapılsaydı cıva sütunu 76 cm'den az mı olurdu? Nedenini açıklayabiliyor musun?
4Açık hava basıncının hava sıcaklığına bağlı değişimini analiz etme
Çözüm Yolu
Sıcaklık yoğunluğu, yoğunluk da basıncı etkiler. Isınan bölgede açık hava basıncı azalır, soğuyan bölgede artar. Bu fark rüzgâr oluşturur.
- Sıcaklık artınca hava moleküllerinin hızlanıp birbirinden uzaklaştığını yaz.
- Bunun sonucunda havanın genleştiğini ve yoğunluğunun azaldığını belirt.
- Hafifleyen havanın yükseldiğini, alçak basınç bölgesi oluştuğunu yaz.
- Sıcaklık düşünce moleküllerin yaklaştığını, yoğunluğun arttığını, havanın çöküp yüksek basınç oluşturduğunu ekle.
- Sıcaklık artınca açık hava basıncının da arttığını yazmak — ısınan hava genleşip yükselir, yerde alçak basınç oluşur.
- Sıcaklık ile basınç arasına yoğunluğu koymamak — sıcaklık önce yoğunluğu, yoğunluk da basıncı etkiler.
Kendini kontrol et: Isınan bir bölgede yoğunluk ve basınç için 'azalır' sonucuna sırasıyla ulaştın mı?
5Açık hava basıncının hava yoğunluğuna bağlı olarak nasıl değişeceğini yazma
Çözüm Yolu
Yoğunluk birim hacimdeki hava kütlesidir. Yoğunluk arttıkça üstteki havanın ağırlığı yüzeye daha fazla basınç uygular. Dünya yüzeyine yakın yerlerde yoğunluk ve basınç daha fazladır.
- Yoğunluğun birim hacimdeki hava kütlesi olduğunu hatırla.
- Yoğunluk artınca birim yüzeye düşen hava ağırlığının arttığını, açık hava basıncının da arttığını yaz.
- Yoğunluk azalınca açık hava basıncının azaldığını belirt.
- Örnek ver: soğuk ve yoğun hava aşağı iner, yüksek basınç oluşturur; yükseldikçe yoğunluk ve basınç azalır.
- Yoğunluk ile basıncın ters orantılı olduğunu sanmak — hava yoğunluğu arttıkça açık hava basıncı da artar.
- Yoğunluğun yükseklikle değişmediğini düşünmek — Dünya yüzeyine yakın yerlerde hava daha yoğundur.
Kendini kontrol et: Deniz seviyesi ile dağ tepesini karşılaştır: hangisinde yoğunluk ve basınç daha büyük, cevabın buna uyuyor mu?
6Balonla seyahatte sıcaklık değişimlerinin hava yoğunluğu ve açık hava basıncıyla ilişkisini göz önüne alarak gözlemlenebilecek değişimleri açıklama
Çözüm Yolu
Yerel sıcaklık farkları yoğunluk farkı yaratır, yoğunluk farkı basınç farkı yaratır. Hava yüksek basınçtan alçak basınca akar. Ayrıca yükseldikçe yoğunluk ve basınç azalır.
- Sıcak bölgelerde havanın genleştiğini, yoğunluğunun ve açık hava basıncının azaldığını yaz.
- Bu bölgelerde havanın yükseldiğini ve alçak basınç alanı oluştuğunu belirt.
- Soğuk bölgelerde yoğunluğun ve basıncın arttığını, havanın çöktüğünü, yüksek basınç oluştuğunu yaz.
- Basınç farkının havayı yüksek basınçtan alçak basınca hareket ettirdiğini, böylece rüzgâr, bulut ve yağış gözlenebileceğini ekle.
- Sıcak bölgede yüksek basınç oluştuğunu yazmak — ısınan hava genleşip yükseldiği için alçak basınç oluşur.
- Rüzgârın alçak basınçtan yüksek basınca estiğini sanmak — hava yüksek basınçtan alçak basınca doğru hareket eder.
Kendini kontrol et: Cevabında 'sıcaklık → yoğunluk → basınç → hava hareketi' zincirinin her halkası yer alıyor mu?