Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 221
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 221 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8Isı, sıcaklık değişimi, öz ısı ve ısı sığası ilişkisi için matematiksel model önerip gruplarla karşılaştırma
Çözüm Yolu
Verilen ısı kütle, öz ısı ve sıcaklık değişimiyle doğru orantılıdır; ısı sığası kütle ile öz ısının çarpımıdır.
- Deneyde verilen ısının neye bağlı olduğunu düşün: kütle, maddenin cinsi (öz ısı) ve sıcaklık değişimi.
- Kütle iki katına çıkınca aynı ısınma için iki kat ısı gerektiğini, yani Q'nun m ile doğru orantılı olduğunu yaz.
- Sıcaklık değişimi büyüdükçe gereken ısının da arttığını, Q'nun ΔT ile doğru orantılı olduğunu yaz.
- Madde cinsinin etkisini öz ısı c ile göster ve ilişkileri birleştir: Q = m·c·ΔT.
- Isı sığası C = m·c olduğundan modeli Q = C·ΔT biçiminde de yazabilirsin.
- Kendi modelini diğer grupların modelleriyle karşılaştırıp aynı orantıları içerip içermediğini değerlendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Q = C·ΔT (Isı sığası C = m·c olarak tanımlandığında aynı modeldir.) · ΔT = Q / (m·c) (Aynı bağıntı sıcaklık değişimi yalnız bırakılarak yazıldığında geçerlidir.)
- Isı ile sıcaklığı aynı kavram sanmak — ısı aktarılan enerjidir, sıcaklık ise ölçülen bir büyüklüktür.
- ΔT yerine son sıcaklığı yazmak — formülde ilk ve son sıcaklık arasındaki fark kullanılır.
- Öz ısı ile ısı sığasını karıştırmak — öz ısı maddeye özgüdür, ısı sığası kütleye de bağlıdır.
Kendini kontrol et: Modelinde kütleyi iki katına çıkarınca gereken ısı da iki katına çıkıyor mu?
9-a300 g su ile 400 g bakırın aynı miktar ısınması için gereken ısıların oranı Q1/Q2
Çözüm Yolu
Q1 = 300·1·10 = 3000 cal; Q2 = 400·0,1·10 = 400 cal; oran 3000/400 = 7,5.
- Verilenler: su 300 g, c = 1 cal/g·°C; bakır 400 g, c = 0,1 cal/g·°C; ΔT = 30 − 20 = 10 °C.
- Q = m·c·ΔT bağıntısını kullanırız.
- Su için: Q1 = 300 · 1 · 10 = 3000 cal.
- Bakır için: Q2 = 400 · 0,1 · 10 = 400 cal.
- Oran: Q1/Q2 = 3000/400 = 7,5.
- ΔT yerine 30 °C almak — sıcaklık değişimi 30 − 20 = 10 °C'dir.
- Oranı ters kurmak (Q2/Q1) — soru Q1/Q2 oranını, yani su ısısının bakır ısısına oranını istiyor.
- Kütle büyük olduğu için bakırın daha çok ısı alacağını sanmak — bakırın öz ısısı suyunkinin onda biridir.
Kendini kontrol et: ΔT her ikisinde aynı olduğundan oranı m·c çarpımlarıyla bul: (300·1)/(400·0,1) yine 7,5 mi?
9-b2 kat kütleli cisme 2Q ısıyla T değişimi oluyorsa m kütleli aynı maddeye 8Q verilince değişim
Çözüm Yolu
2Q = 2m·c·T olduğundan Q = m·c·T. m kütleli cisme 8Q verilirse 8Q = m·c·ΔT' ve ΔT' = 8T olur.
- Verilen: 2m kütleli cisme 2Q ısı verilince ΔT = T; Q = m·c·ΔT kullanılır.
- 2Q = 2m·c·T ise sadeleştirince Q = m·c·T bulunur.
- Aynı maddeden m kütleli cisme 8Q verilir: 8Q = m·c·ΔT'.
- Q yerine m·c·T yazılırsa 8·m·c·T = m·c·ΔT', yani ΔT' = 8T.
- Kütlenin yarıya indiğini hesaba katmayıp 4T bulmak — ısı 4 katına çıkarken kütle de yarıya iner.
- Isıyı 8 kat alıp kütleyi 2 kat sayarak 16T bulmak — m kütleli cisim ilk cismin yarısıdır, iki katı değil.
Kendini kontrol et: m kütleli cisme Q verilince ΔT = T oluyorsa, 8Q verilince 8 katı yani 8T olmalı; tutuyor mu?
Değerlendirme 1Deneyde karşılaşılan zorluklar ve bunların nasıl aşıldığı
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme 2Deney yeniden tasarlansa nelerin değiştirileceği
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.