Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 227
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 227 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1QR kodlu videoyu açarak Küresel Isınma belgeselini izleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
2aKüresel ısınmanın sebepleri
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Fosil yakıt kullanımı, sanayileşme, ormansızlaşma ve sera gazı salınımının artması.Çözüm Yolu
Karbondioksit ve metan gibi sera gazları atmosferde ısıyı tutar. Kömür, petrol yakılması ve ormanların azalması bu gazları artırır.
- Küresel ısınmayı atmosferde ısıyı tutan sera gazlarının artışı olarak düşün.
- Sera gazlarını artıran insan etkinliklerini bul: kömür ve petrol gibi fosil yakıtların yakılması, sanayileşme.
- Sera gazını azaltan ormanların yok edilmesini (ormansızlaşma) ekle.
- Bu nedenleri tek cevapta topla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Taşıtlardan çıkan egzoz gazları, hayvancılık ve çöplerden yayılan metan gazı. (Sera gazı salınımını artıran insan kaynaklı nedenler olarak yazılırsa geçerlidir.)
- Ozon tabakasındaki incelmeyi temel neden saymak — küresel ısınmanın asıl nedeni sera gazlarının artmasıdır.
- Yalnız doğal olayları (volkan, güneş) yazmak — metinde temel sorumlunun insan olduğu vurgulanmıştır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her neden atmosferdeki sera gazı miktarını artırıyor mu?
2bBuzul erimesinin çevreye etkileri ve bunları azaltacak çözüm yolları
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Etkiler: deniz seviyesi yükselmesi, kıyıların su altında kalması, tatlı su kaynaklarının azalması. Çözüm: sera gazını azaltmak, temiz enerji kullanmak, ağaçlandırma, tasarruf.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Buzullar eriyince denizler yükselir, canlıların yaşam alanı bozulur. Fosil yakıt yerine yenilenebilir enerji ve enerji tasarrufu ısınmayı yavaşlatır.
- Buzul eriyince oluşan suyun nereye gittiğini düşün: denizlere karışır ve deniz seviyesi yükselir.
- Bunun çevreye etkilerini yaz: kıyıların su altında kalması, tatlı su kaynaklarının azalması, yaşam alanlarının bozulması.
- Çözüm için nedeni hedefle: sera gazı salınımını azaltmak gerekir.
- Somut çözümler yaz: temiz enerji kullanmak, ağaçlandırma yapmak, enerji tasarrufu sağlamak.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Toplu taşıma ve bisiklet kullanımını artırmak, geri dönüşüm yapmak. (Enerji tüketimini veya sera gazı salınımını azaltan çözüm olarak sunulursa geçerlidir.)
- Yalnız etkileri yazıp çözüm yollarını atlamak — soru hem etkileri hem çözümleri istemektedir.
- Buzulları yapay olarak soğutmak gibi gerçekçi olmayan çözümler önermek — kalıcı çözüm sera gazını azaltmaktır.
Kendini kontrol et: Önerdiğin her çözüm küresel ısınmanın nedenini (sera gazı artışını) azaltıyor mu?
2cBuzul erimesinin felaket dışında yol açabileceği diğer problemler (beyin fırtınası)
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Göç ve iklim mültecileri, içme suyu sıkıntısı, tarımın zarar görmesi, canlı türlerinin yok olması.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Buzul suyuyla beslenen akarsular zamanla azalır, tarım ve su temini etkilenir. Kıyı yerleşimleri terk edilir, kutup canlılarının yaşam alanı kaybolur.
- Buzulların hangi kaynaklara katkı sağladığını düşün: akarsuları ve içme suyunu besler.
- Su azalınca etkilenen alanları bul: içme suyu sıkıntısı, tarımın zarar görmesi.
- İnsanlara etkisini ekle: kıyı yerleşimlerinin terk edilmesi, göç ve iklim mültecileri.
- Canlılara etkisini ekle: kutup canlılarının yaşam alanı kaybolur, türler yok olabilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ekonomik kayıplar, gıda fiyatlarının artması, okyanus akıntılarının değişmesi. (Buzul erimesinin afet dışındaki sonuçları olarak açıklanırsa geçerlidir.)
- Sel ve taşkın gibi felaketleri yazmak — soru felaket dışındaki problemleri istemektedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın problemler doğal afet dışında, buzul erimesinin dolaylı sonuçları mı?
2çBuzulların tamamen erime süresi tahmini ve kütle ile erime süresi ilişkisi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2dBuzulların erimesinin nasıl engellenebileceği, hâl değişimini etkileyen niteliklere göre
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Isı girişi azaltılmalı: sera gazı salınımı azaltılarak ortalama sıcaklık artışı durdurulmalı.Çözüm Yolu
Buz, ısı alarak erir. Küresel sıcaklığı düşürmek için fosil yakıt kullanımı azaltılır, yenilenebilir enerji ve ağaçlandırma teşvik edilir.
- Hâl değişimini etkileyen niteliği hatırla: buz, ısı alarak erir.
- Erimeyi önlemek için buzlara ısı girişinin azaltılması gerektiğini belirt.
- Isı girişinin nedenini bul: sera gazları ortalama sıcaklığı artırmaktadır.
- Çözüm yaz: fosil yakıt kullanımını azaltmak, yenilenebilir enerji ve ağaçlandırmayı desteklemek.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ortam sıcaklığı düşürülmeli; enerji tasarrufu ve temiz enerjiyle küresel sıcaklık artışı sınırlanmalı. (Erimeyi ortam sıcaklığı veya ısı alışverişi niteliğine bağlayarak açıklanırsa geçerlidir.)
- Hâl değişimiyle bağlantı kurmadan yalnız öneri sıralamak — soru, erimeyi ısı alışverişiyle ilişkilendirmeyi istemektedir.
- Buzulların tamamen korunabileceğini düşünmek — amaç ısı girişini azaltarak erimeyi yavaşlatmaktır.
Kendini kontrol et: Önerin buzun aldığı ısı miktarını azaltıyor mu?
3aBaharda ovadaki karlar erirken dağ zirvesindeki karların uzun süre erimemesi
Çözüm Yolu
Zirvede hava sıcaklığı düşük olduğundan kar yeterli ısı alamaz ve geç erir. Ovada sıcaklık yüksek olduğu için kar hızlı erir.
- İki yerdeki karı karşılaştır: ova ve dağ zirvesi aynı mevsimde farklı sürelerde eriyor.
- Aradaki farkı bul: yükseklere çıkıldıkça hava sıcaklığı düşer.
- Kar erimek için ısı almalıdır; soğuk ortamda yeterli ısı alamaz.
- Etkili nitelik: ortam sıcaklığı (dışarıdan alınan ısı).
- Karın miktarını tek etken saymak — zirvedeki az kar da ortam soğuk olduğu için geç erir.
Kendini kontrol et: Ova ile zirve arasındaki temel fark, karın alabildiği ısıyı belirleyen ortam sıcaklığı mı?
3bKışın araç lastiklerinin temas ettiği yüzeyde kar ve buzun daha hızlı erimesi
Çözüm Yolu
Lastiğin uyguladığı basınç buzun erime sıcaklığını düşürür ve sürtünme ısı açığa çıkarır; bu yüzden temas yüzeyinde buz daha hızlı erir.
- Lastiğin temas ettiği yer ile diğer yerler arasındaki farkı bul: lastik buza baskı uygular.
- Basıncın etkisini hatırla: buz üzerindeki basınç artınca buzun erime sıcaklığı düşer.
- Lastik ile buz arasındaki sürtünmenin ısı açığa çıkardığını ekle.
- Etkili nitelik: basınç (ve sürtünmeyle oluşan ısı).
- Basıncın erime sıcaklığını yükselttiğini sanmak — buz için basınç arttıkça erime sıcaklığı düşer.
- Yalnız lastiğin sıcak olmasını neden göstermek — asıl etken uygulanan basınçtır.
Kendini kontrol et: Basınç artınca buzun erime sıcaklığı düşüyorsa, temas yüzeyindeki buz daha düşük sıcaklıkta erir mi?