Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 264
Fizik Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 264 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
10aCam bardaktaki çayın neden daha sıcak hissedildiğini açıklama
Çözüm Yolu
Camın ısı iletkenliği kartondan fazladır. Aynı sıcaklıkta olsalar da cam, ısıyı daha hızlı ele aktardığı için daha sıcak hissedilir.
- İki bardaktaki çayın sıcaklığının aynı olduğunu not et; fark bardak malzemesinden gelir.
- Camın ısıyı iyi, kartonun ise kötü ilettiğini (yalıtkan olduğunu) hatırla.
- Cam bardakta ısı ele daha hızlı geçer, bu yüzden daha sıcak hissedilir.
- Cam bardaktaki çayın gerçekten daha sıcak olduğunu söylemek — çaylar aynı sıcaklıkta, fark ısının ele geçiş hızındadır.
- Sıcaklık ile ısıyı karıştırmak — hissettiğimiz, ele birim zamanda aktarılan ısı miktarıdır.
Kendini kontrol et: Açıklamanda iki malzemenin ısı iletkenliğini karşılaştırdın mı?
10bCam bardaktaki çayın neden daha kısa sürede soğuduğu
Çözüm Yolu
Isı iletim hızı malzemeye bağlıdır. Cam bardakta ısı kaybı hızlıdır, bu yüzden çay çabuk soğur.
- Çayın soğumasının, ısının bardak yoluyla dışarıya aktarılması olduğunu belirt.
- Camın iyi iletken olduğunu, ısıyı ortama hızlı ilettiğini yaz.
- Kartonun yalıtkan olduğunu, ısı kaybını yavaşlattığını yaz.
- Bu nedenle cam bardaktaki çayın daha kısa sürede soğuduğu sonucuna var.
- Cam bardağın soğukluğu çaya verdiğini yazmak — soğuk aktarılmaz, çay ısı kaybederek soğur.
Kendini kontrol et: Isıyı daha hızlı ileten bardaktaki çay daha mı çabuk soğur?
10c-Iİç içe iki karton bardak olayı, iletim hızını etkileyen faktör
Çözüm Yolu
İki kat karton, ısı geçişinin yolunu uzatır ve yalıtımı artırır; bu nedenle ısı yavaş iletilir ve eller az sıcak hisseder.
- İki bardağın iç içe geçmesiyle ısının geçtiği karton katmanın kalınlaştığını fark et.
- Karton yalıtkandır; kat sayısı artınca ısının ele ulaşması zorlaşır.
- Çıkarımı yaz: yalıtkan malzemenin kalınlığı arttıkça ısı iletim hızı azalır.
- Kalınlık yerine bardak sayısını faktör olarak yazmak — asıl etken, ısının geçtiği malzemenin kalınlığıdır.
Kendini kontrol et: Kalın montun ince montan daha iyi ısı korumasıyla çıkarımın uyuşuyor mu?
10c-IISıcak içeceklerin kışın çabuk, yazın geç soğuması
Çözüm Yolu
Kışın içecek ile ortam arasındaki sıcaklık farkı büyüktür, bu yüzden ısı daha hızlı aktarılır ve içecek çabuk soğur.
- Kışın ortamın soğuk, yazın sıcak olduğunu düşün.
- İçecek aynı sıcaklıktaysa kışın içecek ile ortam arasındaki sıcaklık farkı daha büyüktür.
- Çıkarımı yaz: sıcaklık farkı arttıkça ısı iletim hızı artar.
- Kışın içeceğin daha az sıcak doldurulduğunu varsaymak — karşılaştırmada fark ortam sıcaklığından kaynaklanır.
- Faktörü yalnız "hava" diye yazmak — etken, içecek ile ortam arasındaki sıcaklık farkıdır.
Kendini kontrol et: Sıcak çayı buzdolabına koyunca masadakinden daha hızlı soğuması çıkarımınla uyuşuyor mu?
10c-IIIKarton bardak kapakla kapatılınca içeceğin sıcaklığını uzun korumasi
Çözüm Yolu
Karton veya plastik kapak ısıyı kötü iletir ve ayrıca sıcak havanın kaçışını azaltır; bu yüzden içecek uzun süre sıcak kalır.
- Kapaksız bardakta ısının açık üst yüzeyden de ortama geçtiğini düşün.
- Plastik ve karton kapağın yalıtkan malzeme olduğunu belirt.
- Yalıtkan kapak ısı geçişini yavaşlattığı için içecek sıcaklığını uzun korur.
- Çıkarımı yaz: malzemenin cinsi (yalıtkanlığı) ısı iletim hızını etkiler.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kapak, içeceğin ortamla doğrudan temas eden açık yüzeyini kapatır; ısı aktarılan yüzey azaldığı için iletim yavaşlar. (Olay yüzey alanı faktörü üzerinden açıklanırsa geçerlidir.)
- Kapağın içeceği ısıttığını söylemek — kapak ısı üretmez, yalnızca ısı kaybını yavaşlatır.
Kendini kontrol et: Metal bir kapak kullanılsaydı ısı kaybı karton kapağa göre daha mı hızlı olurdu?
10c-IVÇorbanın geniş yemek tabağında daha kısa sürede soğuması
Çözüm Yolu
Tabakta çorbanın havayla temas eden yüzeyi geniştir; daha büyük yüzeyden ısı hızlı aktarıldığı için çorba çabuk soğur.
- Kasedeki ve tabaktaki çorbanın havayla temas eden yüzeylerini karşılaştır.
- Geniş tabakta çorbanın havaya açık yüzeyi daha büyüktür.
- Çıkarımı yaz: yüzey alanı arttıkça ısı iletim hızı artar.
- Çorbanın miktarı azaldığı için soğuduğunu söylemek — çorba aynı, değişen yalnızca temas yüzeyinin büyüklüğüdür.
Kendini kontrol et: Sıcak çayı tabağa döküp üflemek neden onu daha çabuk soğutur, çıkarımınla açıklayabiliyor musun?
10çGünlük hayattan ısı iletim hızı örnekleri verip çıkarımların doğruluğunu değerlendirme
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Gündelik gözlemler, iletim hızını etkileyen faktörlere ilişkin çıkarımlarla tutarlıdır; dolayısıyla çıkarımlar doğrudur.
- Önceki şıklarda bulduğun faktörleri listele: malzeme cinsi, kalınlık, sıcaklık farkı, yüzey alanı.
- Her faktör için günlük hayattan bir örnek olay seç.
- Her örnekte ısı iletiminin hızlandığını mı yavaşladığını mı belirt.
- Örneğin sonucunu ilgili çıkarımla karşılaştır.
- Örnekler çıkarımlarla uyuşuyorsa çıkarımların doğru olduğu sonucuna var.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tencere sapının plastikten yapılması elin yanmasını önler (malzeme cinsi). (Malzemenin yalıtkanlığı çıkarımını destekleyen örnek olarak geçerlidir.) · İnce duvarlı evler kışın kalın duvarlılardan daha çabuk soğur (kalınlık). (Kalınlık arttıkça iletimin yavaşladığı çıkarımı için geçerlidir.)
- Isı iletimiyle ilgisiz örnek vermek — örnekte ısının bir maddeden diğerine geçiş hızı açıkça görülmelidir.
- Örnekleri yalnızca sıralamak — her örneğin hangi çıkarımı desteklediğini de yazmak gerekir.
Kendini kontrol et: Verdiğin her örnek bir faktörle eşleşiyor ve o faktörün çıkarımını destekliyor mu?